Bir kanunun geçici maddeleri, yürürlüğe girdiği andaki durumu düzenler. 5187'de dört geçici madde vardır ve ikisi hâlâ pratik önem taşır.
Geçici Madde 1: Yayın Türü Bildirimi — 2004
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yayımlanmakta olan süreli yayınların sahibi, sorumlu müdürü, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yayınlarının türünü yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmek zorundadır.
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Kim | Yayın sahibi ve sorumlu müdür |
| Ne | Yayının türü — yaygın, bölgesel veya yerel |
| Nereye | Yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığı |
| Süre | Otuz gün |
| Ceza | 500 milyon – 20 milyar lira ağır para cezası; bölgesel yayınlarda 2 milyar, yaygın yayınlarda 5 milyar liradan az olamaz |
Yayın türü ayrımını yayın türü yazısında ele aldık.
Geçici Madde 2: Kamu Yayınları — 2004
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmakta olan süreli yayınların temsilcisi ve sorumlu müdürleri, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde süreli yayının basım ve yayımını bu Kanunda öngörülen hükümlere uygun hale getirirler.
Geçici Madde 3: 2012 Temizliği
(Ek: 2/7/2012-6352/78 md.) — 31/12/2011 tarihine kadar mahkemeler, yetkili mülki idari amirlikleri ve diğer makamlarca basılı yayınlarla ilgili olarak verilmiş toplatma, yasaklama, dağıtım ve satışın engellenmesi kararları, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde, yetkili ve görevli mahkemeden bu yasaklılığın devamı niteliğinde bir karar alınmamış olması durumunda kendiliğinden hükümsüz hale gelir.
| Aşama | İçerik |
|---|---|
| Kapsam | 31/12/2011 tarihine kadar verilmiş toplatma, yasaklama, dağıtım ve satışın engellenmesi kararları |
| Verenler | Mahkemeler, yetkili mülki idari amirlikleri ve diğer makamlar |
| Şart | Altı ay içinde yetkili ve görevli mahkemeden yasaklılığın devamı niteliğinde bir karar alınmamış olması |
| Sonuç | Karar kendiliğinden hükümsüz hale gelir |
| Bilgi ve deliller | Kolluk tarafından iki ay içinde yetkili Cumhuriyet başsavcılığına iletilir |
| Bildirim | Mahkemelerce alınan kararların bir örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir |
Geçici Madde 4: İnternet Haber Siteleri — 2022
(Ek: 13/10/2022-7418/18 md.) — Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren internet haber siteleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır.
İkinci fıkra: Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce usulünce verilmiş olan basın kartları ek 3 üncü maddede yer alan şartları taşımaları kaydıyla geçerliliğini korumaya devam eder.
| Konu | Süre / kural |
|---|---|
| Yürürlük tarihi | 18/10/2022 |
| Mevcut internet haber siteleri | Üç ay içinde yükümlülükleri yerine getirme |
| Mevcut basın kartları | Ek 3'teki şartları taşımaları kaydıyla geçerliliğini korur |
Uyum Yükümlülükleri Neler?
Geçici m.4'ün gönderme yaptığı yükümlülükler:
- Beyanname verme (m.7)
- Künye — iş yeri adresi, ticari unvan, e-posta, telefon, elektronik tebligat adresi ve yer sağlayıcı bilgisi (m.4/3)
- Tarih gösterme — ilk yayın ve güncelleme tarihleri, her erişildiğinde değişmeyecek şekilde (m.4/4)
- Sorumlu müdür atama (m.5)
- İki yıllık içerik muhafazası (m.10)
- Cevap hakkı altyapısı — bir günlük süre ve URL bağlantısı (m.14)
Kontrol listesini uyum kontrol listesinde ele aldık.
Yürürlük ve Yürütme
| Madde | Hüküm |
|---|---|
| 31 | Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. |
| 32 | Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. |
Değişiklik Listesi
Kanun metninin sonundaki listeye göre:
| Değiştiren kanun | Değişen maddeler | Yürürlük |
|---|---|---|
| 6352 | 19, 26, Geçici Madde 3 | 5/7/2012 |
| 7418 | 1, 2, 4, 7, 8, 10, 11, 13, 14, 15, 17, 18, 20, 21, 26, 27, Ek Madde 1–8, Geçici Madde 4 | 18/10/2022 |
Sonuç
5187 sayılı Kanunun geçici maddeleri dört tanedir. Geçici m.1 ve m.2, 2004'te mevcut yayınlar için otuz gün ve altı ay uyum süresi öngörmüştür. Geçici m.3, 31/12/2011'e kadar verilmiş toplatma ve yasaklama kararlarını, altı ay içinde devam kararı alınmazsa kendiliğinden hükümsüz kılmıştır. Geçici m.4, mevcut internet haber sitelerine üç aylık uyum süresi tanımış ve daha önce verilmiş basın kartlarının, ek 3'teki şartları taşımaları kaydıyla geçerli kalacağını hükme bağlamıştır.