Basın hürriyetinin sınırlanmasında m.26 ile birlikte uygulanan ikinci madde budur. Kısa olmasına rağmen haberci için üç somut sonucu vardır.
Maddenin Tam Metni
Madde 27 — Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.
Yayma hakkı, Anayasanın 1 inci, 2 nci ve 3 üncü maddeleri hükümlerinin değiştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılamaz.
Bu madde hükmü yabancı yayınların ülkeye girmesi ve dağıtımının kanunla düzenlenmesine engel değildir.
Üç Fıkra, Üç İşlev
| Fıkra | İşlev |
|---|---|
| 1 | Hak tanıyıcı — öğrenme, öğretme, açıklama, yayma ve her türlü araştırma |
| 2 | Sınırlayıcı — yayma hakkı, Anayasanın değiştirilemez maddelerinin (m.1, 2, 3) değiştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılamaz |
| 3 | Saklı tutucu — yabancı yayınların ülkeye girmesi ve dağıtımı kanunla düzenlenebilir |
Habercilik İçin Birinci Fıkra
Ancak dikkat: Türkiye'de yabancıların ilmî araştırma ve film çekimi ayrı bir izin rejimine tabidir. Bunu film ve araştırma izni yazısında ele aldık.
İkinci Fıkra: Değiştirilemez Maddeler
Atıf yapılan üç madde Anayasa'nın çekirdeğidir: m.1 Devletin şekli, m.2 Cumhuriyetin nitelikleri, m.3 Devletin bütünlüğü, resmî dili, bayrağı, millî marşı ve başkenti. Anayasa m.4 bu üç maddenin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini hükme bağlar.
Üçüncü Fıkra: Yabancı Yayınlar
Bu fıkra, yabancı yayınların ülkeye girişi ve dağıtımına ilişkin kanunî düzenlemeleri saklı tutar. Yabancı basın yayın organlarının Türkiye'ye getirdiği malzemeye ilişkin gümrük kolaylıkları rejimini gümrük kolaylıkları yazısında ele aldık.
Basın Hürriyetiyle Bağlantısı
Anayasa m.28/4: basın hürriyetinin sınırlanmasında m.26 ve m.27 hükümleri uygulanır. Yani m.27/2 ve m.27/3, basın hürriyetinin de sınırlarını çizer:
- Basın, yayma hakkını Anayasanın m.1, 2 ve 3'ünü değiştirmek amacıyla kullanamaz.
- Yabancı yayınların ülkeye girişi ve dağıtımı kanunla düzenlenebilir.
Bilim ve Sanat İstisnasının Başka Bir Örneği
1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu, kendi alanında bir bilim-sanat istisnası tanır. İki düzenleme aynı mantığı paylaşır: bilimsel ve sanatsal içeriğe daha geniş bir alan bırakmak. Ayrıntısını muzır neşriyat yönergesinde ele aldık.
Sonuç
Anayasa m.27, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme, öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkını tanır. Yayma hakkı, Anayasanın değiştirilemez maddelerinin (m.1, 2, 3) değiştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılamaz. Madde, yabancı yayınların ülkeye girişi ve dağıtımının kanunla düzenlenmesine engel değildir. m.28/4 uyarınca bu hükümler basın hürriyetinin sınırlanmasında da uygulanır.