Yayıncılık mevzuatını okumak, önce 3. maddedeki tanımları bilmeyi gerektirir. Kanunun tamamı bu kavramlar üzerine kuruludur.
Merkezî Kavram: Medya Hizmet Sağlayıcı
Medya hizmet sağlayıcı: Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenlenme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişiyi ifade eder.
Editoryal Sorumluluk
Editoryal sorumluluk: Programların içeriği ve seçimi ile radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde bir yayın akış çizelgesi, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ise bir katalog içinde sunulmasına ilişkin düzenleme ve kontrol yetkisine sahip olmayı ifade eder.
Yayın Türleri
| Terim | Tanım |
|---|---|
| İsteğe bağlı yayın hizmeti | Programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve münferit isteği üzerine, medya hizmet sağlayıcı tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmeti |
| Analog yayın | Analog modülasyon tekniği kullanılarak kablo, uydu, karasal ve benzeri ortamlardan yapılan yayın hizmetleri |
| Bölgesel yayın | Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmeti |
| İletim | Yayın hizmetlerinin ilk olarak sağlanması |
Ortamlar ve Altyapı
| Terim | Tanım |
|---|---|
| Kablo ortamı | Yayın hizmetinin her türlü kablo altyapısı üzerinden abonelere iletildiği ortam |
| Karasal ortam | Yayın hizmetinin karasal verici sistemleri vasıtasıyla alıcılara iletildiği ortam |
| Altyapı işletmecisi | Yayın hizmeti iletim altyapısını işleten kuruluş |
| Multipleks | Çoklu iletim — birden fazla yayın hizmetinin aynı kanaldan iletilmesini sağlayan yapı |
İçerik ve Ticarî İletişim Kavramları
- Gizli ticarî iletişim: Medya hizmet sağlayıcı tarafından reklam yapmak maksadıyla veya kamuyu yönlendirebilecek şekilde; mal veya hizmet üreticisinin faaliyetinin, ticarî markasının, adının, hizmetinin ve ürününün reklam kuşakları dışında ve reklam yapıldığına ilişkin açıklayıcı bir ses veya görüntü bulunmaksızın programlarda sözcükler veya resimler ile tanıtılması.
- Koruyucu sembol: Yayın hizmetinin içeriği hakkında izleyicilerin bilgilendirilmesi amacıyla medya hizmet sağlayıcılar tarafından kullanılan ortak semboller.
- Logo/çağrı işareti: Medya hizmet sağlayıcılarının Üst Kurul ve ilgili kurumlara tescil ettirmek zorunda oldukları hizmet adının veya bu adın harf veya sözcüklerinin blok hâlinde grafik tasvirini veya sesli duyurusunu.
Avrupa Eserleri ve Bağımsız Yapımcı
| Terim | Tanım |
|---|---|
| Avrupa eserleri | Yapımı veya ortak yapımı Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf devletler ve Avrupa Birliğine üye devletlerde yerleşik gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen görsel-işitsel eserler |
| Bağımsız yapımcı | Serbestçe program üretme ve dağıtma hakkı bulunan, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun kayıtlı çalışanı olmayan ve ürettiği programlar üzerinde, devrettiği sınırlı süre dışında, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki haklara sahip gerçek veya tüzel kişiler |
Avrupa eserleri kotasını kota yazısında ele aldık.
2954 ile Karşılaştırma
| Kavram | 2954 (1983) | 6112 (2011) |
|---|---|---|
| Yayıncı | Yalnızca TRT — m.4/a tekel | Medya hizmet sağlayıcı |
| Talep üzerine yayın | Tanımlanmamış | İsteğe bağlı yayın hizmeti |
| Çocuk koruma aracı | Tanımlanmamış | Koruyucu sembol |
| Cihaz odağı | Radyo alıcısı, televizyon alıcısı, video, birleşik cihaz | Cihaz değil hizmet odaklı |
2954'ün tanımlarını TRT tanımlar yazısında ele aldık.
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 3. maddesi, yayıncılık düzeninin kavram haritasını kurar. Merkezî kavram medya hizmet sağlayıcıdır: yayın içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve sunum biçimine karar veren tüzel kişi. Kanun ayrıca isteğe bağlı yayın hizmeti, koruyucu sembol, gizli ticarî iletişim, Avrupa eserleri ve bağımsız yapımcı gibi kavramları tanımlar.