Muzır kararı verilen bir yayının nasıl satılabileceği kanunda ayrıntılı yazılmıştır. Kural tek cümlelik ama üç ayrı şart içerir.
Zarflı Satış Kuralı — m.4/5
(Değişik: 11/5/1988-3445/10 md.) — Bu tür eserler, ancak 18 yaşından büyük olanlara içi görülmeyen zarf veya poşet içinde satılabilir. Bu zarf ve poşetlerin üzerinde eserin ismi ile "Küçüklere zararlıdır" ibaresinden başka hiç bir yazı ve resim bulunamaz.
| Şart | İçerik |
|---|---|
| 1. Alıcı | 18 yaşından büyük olmalı |
| 2. Ambalaj | İçi görülmeyen zarf veya poşet |
| 3. Ambalaj üzeri | Yalnızca eserin ismi ve "Küçüklere zararlıdır" ibaresi — başka hiçbir yazı ve resim bulunamaz |
Damga Kuralı — m.4/2 ve m.4/3
Zarftan önce eserin kendisine damga basılır: tebligat üzerine eser sahipleri, telif hakkı sahipleri ve sorumlu müdürler, ellerinde mevcut eserlerin ön kapaklarına "Küçüklere zararlıdır" damga veya işaretini basmak zorundadırlar.
İbarenin herkesin kolayca görüp okuyabileceği şekil ve büyüklükte yazılması zorunludur.
Teşhir ve Satış Yasakları — m.4/4
Damgalanan eserler için kanun beş yasak sayar; bunlardan üçü doğrudan satış ve teşhirle ilgilidir:
- (a) Açık sergilerde ve seyyar müvezziler tarafından satılamaz.
- (b) Dükkânlarda, camekânlarda ve benzeri yerlerde teşhir edilemez.
- (c) Bir yerden bir yere teşhir maksadıyla açık bir surette nakledilemez ve müvezziler tarafından bunlar için sipariş kabul olunamaz.
Küçüklere Verme ve Okula Sokma Yasağı
(e) Para mukabili veya parasız küçüklere gösterilemez, verilemez ve hiçbir suretle okul ve benzeri yerlere sokulamaz.
Kim Uymak Zorunda?
| Kim | Ne zamandan itibaren | Fıkra |
|---|---|---|
| Eser sahibi, telif hakkı sahibi, sorumlu müdür | Tebligat üzerine | m.4/2 |
| Satış için elinde bulunduranlar (bayi, satıcı) | Kurul kararlarının ilgililere duyurulma tarihinden itibaren | m.4/6 |
Yaptırım
m.7 bu yükümlülüklerin ihlalini ayrı ayrı cezalandırır:
- (a) Kendilerine tebligat yapıldığı hâlde eserlerini damgasız olarak yayımlayan eser sahipleri, sorumlu müdürler ve telif hakkı sahipleri,
- (b) Dördüncü fıkraya aykırı olarak damgalı veya damgasız eserleri bentlerde belirtilen şekillerde satan, teşhir eden, nakleden, sipariş kabul eden, ilan eden, gösteren, veren ve okullara sokanlar,
- (c) Zarf veya poşete koymadan ya da öngörülen niteliklere aykırı zarf veya poşet içinde satanlar.
Ceza tutarlarını cezalar yazısında ele aldık.
Gönüllü Damga
Kanun, Kurul kararı olmadan da damga basılmasına imkân verir (m.4 son fıkra). Bu yolu seçen yayıncı aynı rejime tabi olur ve ayrıca %25 oranında fon kesintisi öder. Ayrıntısını gönüllü etiket yazısında ele aldık.
Sonuç
Muzır kararı verilen eserler ancak 18 yaşından büyüklere, içi görülmeyen zarf veya poşet içinde satılabilir; zarfın üzerinde eserin ismi ve "Küçüklere zararlıdır" ibaresinden başka hiçbir yazı ve resim bulunamaz. Eserin ön kapağına herkesin kolayca görüp okuyabileceği şekil ve büyüklükte damga basılır. Açık sergide ve seyyar satış, dükkân ve camekânda teşhir, açıkça nakil ve küçüklere verme yasaktır.