Bu soruda mevzuat iki ayrı yerden konuşuyor ve ikisi farklı sonuç üretebiliyor. Ayrımı görmeden verilen cevaplar yanıltıcı olur.
Birinci Kapı: 5187 — İnternet Haber Sitesi
5187 sayılı Kanun 7418 ile değiştirildiğinde "internet haber siteleri" ibaresi kanuna girdi ve 2. maddedeki süreli yayın tanımına eklendi. Ancak kanun bu ibarenin ayrı bir tanımını yapmaz.
Yönetmelikteki Tanım
Basın Kartı Yönetmeliği'nin 4. maddesi internet haber sitesini tanımlar: "İnternet ortamında, belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde yazılı, görsel veya işitsel içeriklerin sunumunu yapmak üzere kurulan ve işletilen süreli yayın."
Tanımın bu soru bakımından belirleyici yanı şu ifadedir: "yazılı, görsel veya işitsel içerikler". İçeriğin metin olması aranmaz — video da tanımın içindedir.
| Tanım unsuru | Video kanalında karşılığı |
|---|---|
| İnternet ortamında olmak | Sağlanır |
| Belirli aralıklarla sunum | Düzenli yayın takvimi varsa sağlanır |
| Haber veya yorum niteliğinde içerik | Haber/yorum ise sağlanır; eğlence ya da tanıtım ise sağlanmaz |
| Yazılı, görsel veya işitsel içerik | Video bu kapsamdadır |
| Bu amaçla kurulmuş ve işletilen süreli yayın olmak | Beyanname ve sorumlu müdür varsa sağlanır |
5187'nin haber sitelerine getirdiği yükümlülükler de bu belirsizliği gösterir: künye "ana sayfadan doğrudan ulaşılabilecek şekilde ve iletişim başlığı altında" bulundurulur (m.4). Üçüncü taraf bir platformda barındırılan bir kanalda bu şartın nasıl karşılanacağı metinden çıkmaz.
İkinci Kapı: 6112 — Yayın Hizmeti
Asıl belirleyici hüküm burada. 6112 sayılı Kanun'un 29/A maddesi (21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunla eklendi) şunu söyler:
"Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar Üst Kuruldan yayın lisansı, bu yayınları internet ortamından iletmek isteyen platform işletmecileri de Üst Kuruldan yayın iletim yetkisi almak zorundadır."
| Faaliyet | Hangi rejim |
|---|---|
| Belli aralıklarla metin haberi yayımlayan site | 5187 — beyanname, künye, arşiv |
| İnternet üzerinden radyo/TV yayın hizmeti | 6112 m.29/A — RTÜK yayın lisansı |
| İsteğe bağlı yayın hizmeti (katalog) | 6112 m.29/A — RTÜK yayın lisansı |
| Lisanslı bir kuruluşun yayınını internetten de sunması | 6112 m.29/A ilk fıkra — mevcut lisansla mümkün |
Belirleyici Kavram: "Yayın Hizmeti"
6112'nin 3. maddesi editoryal sorumluluğu tanımlar: programların içeriği ve seçimi ile radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde bir yayın akış çizelgesi, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ise bir katalog içinde sunulmasına ilişkin düzenleme ve kontrol yetkisine sahip olmak.
Lisanssız Yayının Sonucu
29/A maddesinin ikinci fıkrası, Üst Kuruldan geçici yayın hakkı ve/veya yayın lisansı bulunmayan ya da bu hak ve/veya lisansı iptal edilen gerçek ve tüzel kişilerin yayın hizmetlerinin internet ortamından iletildiğinin Üst Kurulca tespiti hâlinde uygulanacak süreci düzenler.
Üçüncü Kapı: Çalışanlar
5953 tarafında durum daha net. Kanunun 1. maddesindeki kapsam listesi gazete, internet haber siteleri, mevkuteler ile haber ve fotoğraf ajanslarıdır; radyo ve televizyon bu listede yer almaz. Ayrıntısını radyo-TV kapsam yazısında ele aldık.
Sonuç
5187 bu ibareyi tanımlamaz; tanım Basın Kartı Yönetmeliği m.4'tedir ve içeriğin görsel veya işitsel olabileceğini açıkça söyler. Yani düzenli aralıklarla haber ya da yorum üreten bir video kanalı tanımın unsurlarını taşıyabilir. Buna karşılık 6112 m.29/A nettir: radyo, televizyon veya isteğe bağlı yayın hizmetini sadece internet ortamından sunmak RTÜK yayın lisansına tabidir. Somut kanalınızın hangi rejime girdiğini faaliyete başlamadan önce doğrulatın.