Sayı doksan saniyedir. 6112 m.16/3: "Kısa gösterimler, kaynağını belirtmek suretiyle sadece haber programları içinde doksan saniyeyi geçmeyecek şekilde kullanılır ve isteğe bağlı medya hizmetlerinde ise sadece aynı programın aynı medya hizmet sağlayıcı tarafından banttan verilmesi durumunda uygulanır."
Üç sınır bir arada
| Sınır | Kural |
|---|---|
| Süre | En çok 90 saniye |
| Yer | Yalnız haber programları içinde |
| Atıf | Kaynağın belirtilmesi zorunlu |
| İsteğe bağlı hizmet | Yalnız aynı programın aynı medya hizmet sağlayıcı tarafından banttan verilmesi durumunda |
İkinci sınır sık ihlal edilir: doksan saniyelik görüntü haber programı dışında kullanılamaz. Bir spor tartışma programında, magazin kuşağında veya eğlence programında kısa gösterim hakkına dayanılamaz.
Hak nereden doğuyor
m.16/1: "Kamuoyu için büyük önem taşıyan olayların münhasır yayın haklarına sahip televizyon yayıncıları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında, diğer yayıncılara âdil, makul ve eşitlikçi bir temelde bedeli karşılığında kısa gösterim hakkı sağlamak zorundadır."
Yani kısa gösterim, hak sahibinin lütfu değil kanunî bir yükümlülüğüdür. Münhasır hakka sahip yayıncı, diğer yayıncılara bu hakkı sağlamak zorundadır — ama bedelsiz değil.
Görüntüyü seçme hakkı talep edende
m.16/2 sık atlanan bir hak tanır: "Münhasır yayın hakkına konu olaylara erişim hakkı talep eden diğer televizyon yayıncılarına, kısa gösterimleri serbest bir biçimde seçme hakkı tanınır."
Yani hak sahibi, "şu doksan saniyeyi verelim" diyerek seçimi kendisi yapamaz. Talep eden yayıncı hangi anları kullanacağına kendisi karar verir. Bu, haber değerinin hak sahibinin takdirine bırakılmaması içindir.
İsteğe bağlı hizmetlerdeki özel şart
m.16/3'ün son bölümü isteğe bağlı hizmetler için ayrı bir koşul koyar: kısa gösterim, "sadece aynı programın aynı medya hizmet sağlayıcı tarafından banttan verilmesi durumunda" uygulanır. Yani doğrusal yayında kullanılan haber programının aynı sağlayıcının isteğe bağlı hizmetinde banttan verilmesi hâli dışında, isteğe bağlı hizmette kısa gösterim hakkına dayanılamaz.
Kaynak belirtme: iki ayrı hüküm
Kaynak gösterme yükümlülüğü hem m.16/3'te hem de genel yayın ilkeleri arasında yer alır. m.8/1-ı: "...ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesi zorunludur." Aynı bent, görüntülerin arşiv veya canlandırma niteliğinin belirtilmesini de zorunlu kılar — geçmiş bir müsabakadan görüntü kullanılıyorsa arşiv ibaresi de gerekir.
Şifresiz yayın zorunluluğuyla karıştırmayın
m.16 ile m.17 farklı konulardır ve sık karıştırılır.
| m.16 Kısa gösterim hakkı | m.17 Kamunun önemli olaylara erişimi | |
|---|---|---|
| Kime | Diğer yayıncılara | Kamuya |
| Ne | 90 saniyeye kadar görüntü | Olayın tamamının şifresiz ve ücretsiz yayını |
| Bedel | Bedeli karşılığında | Ücretsiz |
| Kapsam | Kamuoyu için büyük önem taşıyan olaylar | Üst Kurulca ilân edilen önemli olaylar listesi |
Telif tarafı ayrıca işler
m.16/1 hakkı 5846 sayılı Kanun kapsamında düzenler. Kısa gösterim hakkı, bu kanun kapsamındaki diğer izinlerin yerine geçmez. m.4/3 de benzer bir saklı tutma getirir: yeniden iletimin usul ve esasları, "5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla" Üst Kurulca yönetmelikle düzenlenir.
Bedel meselesini kısa gösterim bedeli yazısında, şifresiz yayın listesini önemli olaylar yazısında ele aldık.