Siyasi parti aday yazılımı, parti teşkilatlarının aday adaylığı başvurularından ön seçime, üye kayıtlarından seçim günü müşahit koordinasyonuna kadar süreçleri yönettiği yazılımdır. Tek bir adayın kampanya yazılımından farkı, aynı anda çok sayıda aday ve çok sayıda teşkilat kademesiyle çalışmasıdır. Kurallarını büyük ölçüde 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve 298 sayılı Kanun koyar.
Parti Aday Yazılımı ile Aday Kampanya Yazılımı Arasındaki Fark
| Konu | Parti aday yazılımı | Aday kampanya yazılımı |
|---|---|---|
| Kullanıcı | Genel merkez, il ve ilçe teşkilatları | Aday ve kampanya ekibi |
| Aday sayısı | Çok sayıda aday ve aday adayı | Tek aday |
| Üye verisi | Üye kayıtları ve üyelere mesaj | Gönüllü listesi |
| Seçim günü | Tüm sandıklarda müşahit ve sandık kurulu üyesi | Adayın seçim çevresi |
| Ana mevzuat | 2820 ve 298 | Ağırlıklı olarak 298 ve 6698 |
Aday Adaylığı ve Ön Seçim Modülü
2820 sayılı Kanun md. 37'ye göre partiler adaylarını tüzüklerinde gösterilen usullerle; serbest, eşit, gizli oy ve açık tasnif esasına göre belirler. Ön seçim veya aday yoklaması yapılan çevrelerde TBMM üye tamsayısının yüzde beşini aşmayan sayıda merkez adayı gösterilebilir; ön seçim yapılmayan yerlerde merkez yoklaması saklıdır. Yazılımın bu farklı yöntemleri ayrı akışlar olarak desteklemesi gerekir.
- Aday adaylığı başvurusu: başvuru formu, belge yükleme, başvuru durumu takibi
- Aday adayı listesi: 2820 md. 40'a göre ön seçimden 20 gün önce bildirilecek listenin hazırlanması
- Ön seçim propagandası: md. 43'teki kısıtlar; açık hava toplantısı, el ilanı, matbua, ses ve görüntü bandıyla propaganda yasağı
- Ön seçim müşahitleri: md. 45'e göre ön seçimde partilerin birer müşahidi bulunabilir
- Sonuç kaydı: sandık bazında ön seçim sonuçlarının girilmesi ve listelerin oluşması
Üye Kayıt ve Üye Defteri Modülü
Parti yazılımının en hassas verisi üye kayıtlarıdır. 2820 sayılı Kanun bu konuda şunları öngörür:
- Üyelik şartları (md. 11): 18 yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyeti olan Türk vatandaşları üye olabilir. Hâkimler, memurlar, TSK mensupları ve yükseköğretim öncesi öğrenciler üye olamaz.
- Başvurunun reddi (md. 12): parti üyelik başvurusunu sebep göstermeden reddedebilir.
- Üye kayıt defteri (md. 42 ve 60): her kademede tutulur, mahalle ve köy esasına göre düzenlenir, sayfaları seçim kurulu başkanınca mühürlenir. İlçe defteri en az altı ayda bir ilçe seçim kurulu başkanınca incelenir.
- Başsavcılığa bildirim (md. 10): üye listeleri altı ayda bir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir; ön seçim bu listelere göre yapılır.
Üyelik siyasi düşünceyi gösterdiği için özel nitelikli kişisel veridir. KVKK'ya göre partiler bu veriyi 6698 md. 6/3-b ve 6/3-g kapsamında açık rıza aranmadan işleyebilir; ama aydınlatma, ilgili kişi başvurularını yanıtlama ve veri güvenliği yükümlülükleri devam eder. Siyasi partiler VERBİS kaydından istisnadır (Kurul kararı 2018/32).
Üyelere Mesaj Modülü
298 sayılı Kanun md. 55/B-2, vatandaşlara mesajla propagandayı yasaklarken siyasi partilerin kendi üyelerine gönderdiği sesli, görüntülü veya yazılı mesajları her zaman serbest bırakır. KVKK da iki Kanunu birlikte değerlendirerek partilerin iletişim verisini sadece kendi üyelerine mesaj göndermek için işleyebileceğini belirtir. Bu nedenle yazılımda mesaj gönderimi yalnızca doğrulanmış üye kayıtlarına açık olmalı, başka kaynaklardan toplanan numaralar bu listeye karışmamalıdır.
Seçmen Listeleri Modülü
298 sayılı Kanun partilere seçmen bilgisi verilmesini düzenler:
| Belge | Kime verilir | Dayanak |
|---|---|---|
| Seçmen kütüğü | Seçime katılma yeterliliği olan parti merkezlerine veya yetkilendirilmiş il ve ilçe başkanlarına; talep ve YSK'nın belirlediği gider karşılığında, seçim döneminde en fazla iki kez | 298 md. 47/4 |
| Sandık seçmen listesi | Seçime katılan partilerin ilçe başkanlıklarına, oy gününden 20 gün önce | 298 md. 43 |
| Askı listeleri | Partilerin ilçe başkanlarına | 298 md. 39 ve 42 |
KVKK rehberi bu aktarımları "kanunlarda açıkça öngörülme" (6698 md. 5/2-a) kapsamında değerlendirir. Bu hükümler yalnızca partileri sayar; bağımsız adaylara seçmen kütüğü verilmesine dair bir hüküm bulunmaz. Seçmen listesindeki numaralar veya adresler, mesajla propaganda yasağını aşmanın aracı olarak kullanılmamalıdır.
Müşahit ve Sandık Kurulu Modülü
Son milletvekili seçiminde ilçede en çok oy alan beş parti her sandık kurulu için birer asıl ve yedek üye bildirir (298 md. 23). Partiler ayrıca her sandığa birer müşahit gönderebilir (md. 25). Binlerce sandıkta bu görevlendirmeyi yönetmek yazılımın en çok işe yaradığı alandır. Ayrıntılar müşahit ve sandık takip yazılımı yazımızda.
Bağış Modülü Var mı?
Partilerin bağış alması 2820 sayılı Kanun md. 66-69 ile sınırlıdır: kamu kurumları, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri bağış yapamaz; yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyruklu olmayanlardan bağış alınamaz; bağış makbuzla alınır ve makbuzda bağışçının adı, soyadı ve adresi yer alır. Partinin banka hesabına yapılan bağışlar için ayrıca gelir makbuzu düzenlenmez. Çevrimiçi bağış özelliği bu kurallara göre tasarlanmalı ve partinin mali işler birimiyle birlikte kurgulanmalıdır.
Yetki Yapısı: Genel Merkez, İl, İlçe
Parti yazılımında her kademe yalnızca kendi bölgesinin verisini görmelidir. İlçe yöneticisi kendi üyelerini, il yöneticisi ildeki ilçeleri, genel merkez özet raporları görür. Üye verisinin dışa aktarılması ayrı bir yetkiye bağlanmalı ve her dışa aktarım kayıt altına alınmalıdır. 6698 md. 12 veri sorumlusuna bu tür teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü getirir.
Sık Sorulan Sorular
Ön seçim sonuçları yazılımdan ilan edilebilir mi?
Merkez yoklaması dışındaki aday seçimleri seçim kurullarının yönetim ve denetiminde yapılır (2820 md. 37). Yazılım sonuçları kaydetmek ve raporlamak için kullanılabilir; resmî sonuç seçim kurulu tutanaklarıdır.
Parti üyelerine seçim günü mesaj atılabilir mi?
298 md. 55/B-2 partilerin kendi üyelerine mesajını "her zaman serbest" sayar. Ancak md. 151/1 oy verme gününden önceki gün 18.00'den sonra propaganda amaçlı yayını cezalandırır. Seçim günü mesajlarını görev ve bilgilendirme amaçlı tutmak daha temkinli bir yoldur.
İlgili içerikler: Siyasi aday yazılımı · Siyasi parti aday yazılımı · Belediye aday yazılımı · Aday web sitesi · Kampanyada KVKK · Müşahit takip yazılımı