Siyasi aday yazılımı, bir adayın ya da kampanya ekibinin seçim sürecini tek yerden yönetmesini sağlayan yazılımların genel adıdır. Bazı ürünler yalnızca aday web sitesinden oluşur, bazıları ise gönüllü yönetimi, saha ve etkinlik takvimi, müşahit koordinasyonu ve seçim gecesi sonuç takibini de içerir. Türkiye'de bu yazılımların hangi işleri yapabileceğini teknoloji kadar 298 sayılı Kanun ve 6698 sayılı KVKK belirler.
Bu rehberde aday yazılımında olması gereken modülleri, Türk seçim mevzuatının her modüle getirdiği sınırları ve bir ürün seçerken sorulacak soruları anlatıyoruz.
Siyasi Aday Yazılımı Ne İşe Yarar?
Kampanya ekipleri genelde dağınık çalışır: gönüllü listesi bir tabloda, etkinlik takvimi bir mesajlaşma grubunda, basın bültenleri e-postada, sandık bilgisi kâğıtta durur. Aday yazılımı bu parçaları bir panelde toplar. Ana işlevleri şunlardır:
- Tanıtım: adayın özgeçmişi, projeleri, seçim bildirgesi, haberler ve fotoğraflarla aday web sitesi
- Ekip yönetimi: gönüllü kaydı, görev atama, rol ve yetki
- Saha planı: mahalle, köy ve sandık bölgesi bazında ziyaret ve etkinlik takvimi
- İletişim: basın bülteni, sosyal medya içerik takvimi, partinin kendi üyelerine bilgilendirme
- Seçim günü: müşahit görevlendirme, sandık sonuç tutanaklarının toplanması, karşılaştırma
- Raporlama: ziyaret edilen bölgeler, gönüllü sayıları, sonuçların önceki seçimlerle kıyası
Aday Yazılımı Modülleri
Aday web sitesi
298 sayılı Kanun md. 55/B-1, seçime katılan partilerin ve bağımsız adayların propaganda süresinin sona ermesine kadar internet sitesi açarak sözlü, yazılı ve görüntülü propaganda yapabileceğini söyler. Aday sitesi bu nedenle kampanyanın yasal ve en güvenli iletişim kanalıdır. Ayrıntılar için aday web sitesi nasıl kurulur yazımıza bakın.
Gönüllü ve ekip yönetimi
Gönüllü formu, görev listesi ve bölge sorumluluğu bu modülün temelidir. Burada toplanan ad, telefon ve özellikle bir partiye ya da adaya yakınlık bilgisi kişisel veridir; siyasi düşünce bilgisi 6698 sayılı Kanun md. 6'ya göre özel nitelikli kişisel veri sayılır. Formda aydınlatma metni, erişim yetkisi ve saklama süresi baştan tanımlanmalıdır.
Etkinlik ve saha takvimi
Miting, ev ziyareti, esnaf turu ve basın toplantısı bu takvimde planlanır. Takvim, 298 sayılı Kanun md. 49'daki propaganda süresiyle uyumlu çalışmalıdır: propaganda oy verme gününden önceki 10. günün sabahı başlar ve oy verme gününden önceki gün saat 18.00'de sona erer.
İletişim modülü
Toplu SMS ve e-posta en çok yanlış kurgulanan modüldür. 298 sayılı Kanun md. 55/B-2'ye göre vatandaşların e-posta adreslerine, cep veya sabit telefonlarına mesaj göndererek propaganda yapılamaz. Yalnızca siyasi partilerin kendi üyelerine gönderdiği mesajlar her zaman serbesttir. Ayrıntı kampanyada KVKK ve mesaj kuralları yazımızda.
Müşahit ve sandık takibi
Partiler ve bağımsız adaylar her sandığa birer müşahit gönderebilir (298 md. 25). Yazılım, müşahit görevlendirmesini, sandık sonuç tutanağı suretlerinin fotoğrafla toplanmasını ve itiraz sürelerinin takibini yapar. Bu modülü müşahit ve sandık takip yazılımı yazısında ayrıca anlattık.
Sonuç ve analiz
Seçim gecesi tutanaklardan gelen sayıların resmî sonuçlarla karşılaştırılması ve önceki seçimlerle kıyas bu modülde yapılır. Resmî sonuç kaynakları için seçim sonuçları veri kaynakları yazısına bakabilirsiniz.
Seçim Mevzuatının Yazılıma Getirdiği Sınırlar
Aday yazılımı teknik olarak her şeyi yapabilir, ama her özellik hukuken kullanılabilir değildir. En önemli kurallar:
| Kural | Dayanak | Yazılıma etkisi |
|---|---|---|
| Propaganda oy gününden önceki 10. günün sabahı başlar, önceki gün 18.00'de biter | 298 md. 49 | Zamanlanmış yayınlar bu saatte durmalı |
| İnternet sitesi açarak propaganda serbest | 298 md. 55/B-1 | Aday sitesi yasal bir propaganda aracıdır |
| Vatandaşa e-posta, SMS, sesli veya görüntülü mesajla propaganda yasak | 298 md. 55/B-2 | Toplu mesaj modülü seçmene kapalı olmalı |
| Partinin kendi üyelerine mesajı her zaman serbest | 298 md. 55/B-2 | Üye listesi ayrı ve doğrulanmış tutulmalı |
| Son 10 günde anket ve tahmin yayını yasak | 298 md. 55/B-3 | Anket widget'ları otomatik kapanmalı |
| Önceki gün 18.00 sonrası propaganda amaçlı yayın cezalı | 298 md. 151/1 | Yeni gönderi ve bildirim kilidi gerekir |
Kimler Kullanır?
| Kullanıcı | Öne çıkan ihtiyaç | Ayrıntılı rehber |
|---|---|---|
| Parti il ve ilçe teşkilatı | Aday adaylığı, ön seçim, üye ve müşahit yönetimi | Parti aday yazılımı |
| Belediye başkan adayı | Mahalle bazlı saha planı, proje sayfaları | Belediye aday yazılımı |
| Milletvekili adayı | Seçim çevresi genelinde etkinlik ve basın yönetimi | Aday web sitesi |
| Bağımsız aday | Site ve gönüllü yönetimi; vatandaşa mesaj gönderemez | Kampanyada KVKK |
Aday Yazılımı Seçerken Sorulacak Sorular
- Veriler hangi ülkede, hangi sunucuda tutuluyor? Yurt dışındaysa KVKK md. 9 kapsamında aktarım şartları nasıl sağlanıyor?
- Gönüllü ve üye verisine kimler erişebiliyor, erişim kaydı tutuluyor mu?
- Toplu mesaj modülü yalnızca doğrulanmış parti üyelerine mi gönderiyor?
- Propaganda süresi ve son gün 18.00 kilidi ayarlanabiliyor mu?
- Seçim gecesi ani trafikte site ve panel ayakta kalıyor mu? Yük testi yapıldı mı?
- Seçimden sonra veriler nasıl silinir veya teslim edilir?
- Sözleşme seçim dönemine göre kısa süreli yapılabiliyor mu?
Hazır Yazılım mı, Özel Geliştirme mi?
Küçük bir kampanya için hazır bir site altyapısı ve basit bir gönüllü formu çoğu zaman yeterlidir. Teşkilatın yüzlerce sandık bölgesinde müşahit yönettiği bir parti yapısında ise rol yetkileri, çevrimdışı çalışan mobil form ve tutanak fotoğrafı yükleme gibi ihtiyaçlar özel geliştirmeyi gerektirebilir. Seçim takvimi kesin olduğu için geliştirme süresini seçimden geriye doğru planlayın; test için en az birkaç hafta ayırın.
Güvenlik ve Seçim Gecesi Performansı
Seçim haftası, aday sitelerinin en çok ziyaret aldığı ve en çok saldırıya uğradığı dönemdir. Önbellekleme, CDN, DDoS koruması ve günlük yedek temel gerekliliklerdir. Ayrıntılı bilgi için DDoS koruma rehberi ve seçim yazılımı nedir yazılarımıza bakın.
Sık Sorulan Sorular
Aday yazılımıyla seçmenlere toplu SMS gönderilebilir mi?
Hayır. 298 sayılı Kanun md. 55/B-2 vatandaşlara mesajla propagandayı yasaklar. Yalnızca siyasi partilerin kendi üyelerine gönderdiği mesajlar serbesttir.
Aday web sitesi ne zamana kadar güncellenebilir?
Kanun, internet sitesiyle propagandayı propaganda süresinin sonuna, yani oy verme gününden önceki gün 18.00'e kadar serbest bırakır. Bu saatten sonra yeni propaganda içeriği yayımlamayın.
Gönüllü verileri için açık rıza gerekir mi?
Duruma göre değişir. KVKK, siyasi partilerin üyeleri ve düzenli temasta bulunduğu kişilere ilişkin verileri, üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla 6698 md. 6/3-g kapsamında işleyebileceğini belirtir. Bağımsız adaylar için açık rıza veya Kanundaki diğer işleme şartlarından biri gerekir. Her durumda aydınlatma yükümlülüğü vardır.
İlgili içerikler: Siyasi aday yazılımı · Siyasi parti aday yazılımı · Belediye aday yazılımı · Aday web sitesi · Kampanyada KVKK · Müşahit takip yazılımı