Resmî ilan yayımlama hakkı için asgari fikir işçisi kadrosu tutmak zorunlu. Küçük yayınlarda akla gelen ilk çözüm, gazetenin sahibini ya da ortaklarını bu kadroda göstermek oluyor. Basın İlan Kurumu bu soruyu 2005 yılında açık bir prensip kararıyla cevaplamış durumda.
171 Sayılı Prensip Kararı
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Karar numarası | 171 |
| Karar tarihi | 25.05.2005 |
| Resmî Gazete | 07.06.2005 — Sayı 25838 |
| Dayanak | 195 sayılı Kanun m.30 ve m.38 |
| Başvuran | Çağdaş Marmaris gazetesi — 24 Ocak 2005 |
Karar, resmî ilan yayınlama hakkını haiz bulunan veya bu hakkı kazanmak isteyen gazeteleri kapsar. Yani hakkı olan da, başvuracak olan da aynı kuralla bağlıdır.
Kimler Kadroda Yer Alamaz?
Karar, imtiyaz sahibi ve/veya yayıncının tüzel kişi olması hâlinde şu kişileri sayar:
- Kollektif şirketlerin ortakları
- Adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları
- Limited şirketlerin ortakları
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları
- Donatma şirketleri ortakları
- Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları
Gerekçe: Sigortalılık Statüsü
Karar bu sonucu bir sigorta hukuku gerekçesine dayandırır: sayılan kişiler 1479 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre bu Kanun'a tabi sigortalı sayılanlar arasında kabul edildiklerinden kadroda gösterilemezler.
Yani mantık şudur: asgari kadro, ücretli çalışan fikir işçilerinden oluşur. Şirket ortağı sıfatıyla kendi hesabına çalışan sigortalılık statüsündeki kişi, bu tanıma girmez.
Anonim Şirkette İnce Ayrım
Limited Şirkette Boşluk Yok
Limited şirketlerde ayrım yapılmamıştır: ortaklar denmiştir. Müdür olsun olmasın, ortaklık sıfatı taşıyan kişi asgari kadroda gösterilemez. Yerel yayıncılıkta en yaygın şirket türü limited olduğu için bu, uygulamada en çok karşılaşılan durumdur.
Pratik Sonuç
Asgari kadronuzu kurarken ortaklık yapısını ve kadro listesini yan yana koyun:
| Kişi | Kadroda gösterilebilir mi? |
|---|---|
| Limited şirket ortağı | Hayır |
| Anonim şirket kurucu ortağı | Hayır |
| Anonim şirkette yönetim kurulu üyesi olan ortak | Hayır |
| Kollektif şirket ortağı | Hayır |
| Ortaklığı bulunmayan, ücretli çalışan fikir işçisi | Diğer şartları taşıyorsa evet |
Kadronun sayısal büyüklüğünü asgari kadro yazısında, kimlerin nitelik şartını taşıdığını kadro nitelikleri yazısında ele aldık.
Sonuç
BİK Genel Kurulu'nun 25.05.2005 tarihli 171 sayılı Prensip Kararı uyarınca, imtiyaz sahibi ya da yayıncı tüzel kişinin ortakları ile anonim şirketlerde kurucu ortak ve yönetim kurulu üyesi ortaklar, resmî ilan yayınlayan gazetelerin asgari fikir işçisi kadrosunda yer alamaz. Gerekçe, bu kişilerin kendi hesabına çalışan sigortalılık statüsünde sayılmasıdır.