Süre en çok 3 aydır. 5953 sayılı Kanun'un 10. maddesi buna "tecrübe müddeti" der ve önemli bir sınır koyar: bu süre yalnızca mesleğe ilk intisap eden gazeteciler için uygulanabilir.
Kimlere Uygulanabilir?
Bu, 4857'den ayrılan bir noktadır: İş Kanunu'nda deneme süresi her yeni işe alımda uygulanabilirken, 5953'te mesleğe girişe bağlanmıştır.
Deneme Süresinde Fesih
Madde bu süre için özel bir rejim tanır: taraflar ihbar süresine ve tazminata tabi olmaksızın sözleşmeyi feshedebilir. Yani ne işveren 1 aylık ihbar süresine uymak zorundadır ne de gazeteci.
| Durum | İhbar süresi | Tazminat |
|---|---|---|
| Deneme süresi içinde (en çok 3 ay) | Yok | Yok |
| Deneme süresinden sonra, kıdem 5 yıldan az | 1 ay | Kıdem tazminatı doğar |
| Deneme süresinden sonra, kıdem 5 yıl ve üzeri | 3 ay | Kıdem tazminatı doğar |
Sürenin Sonunda Yazılı Sözleşme Zorunlu
Madde bir şart daha getirir: tecrübe müddetinin sonunda mukavelenin yazılı yapılması zorunludur. Deneme süresi bittiği hâlde yazılı sözleşme yapılmaması, 4. maddedeki yazılı şekil şartının ihlali sayılır ve 26/a bendindeki idarî para cezasını doğurur.
Stajyer Sınırı: Kadronun %10'u
Aynı maddenin getirdiği ikinci sınır sayısaldır: stajyer sayısı, mukaveleli yazı işleri kadrosunun %10'unu geçemez.
| Mukaveleli yazı işleri kadrosu | Azami stajyer |
|---|---|
| 10 kişi | 1 |
| 20 kişi | 2 |
| 30 kişi | 3 |
| 50 kişi | 5 |
Oran mukaveleli kadro üzerinden hesaplanır; yani sözleşmesi yapılmamış kişiler paydaya girmez. Bu, kadroyu stajyerle büyütme pratiğini doğrudan sınırlayan bir hükümdür.
Resmî ilan yayımlayan yayınlarda ayrıca asgari fikir işçisi kadrosu şartı işler ve orada aranan sayı ile nitelik farklıdır; ayrıntısını asgari kadro rehberinde ele aldık.
Sonuç
Deneme süresi en çok 3 aydır ve yalnız mesleğe ilk giren gazeteciler için uygulanabilir. Bu süre içinde taraflar ihbar ve tazminat olmaksızın fesih yapabilir. Sürenin sonunda yazılı sözleşme zorunludur. Stajyer sayısı mukaveleli yazı işleri kadrosunun %10'unu aşamaz.