Anadolu Ajansı, kamu denetim kanunlarının çoğunun dışında tutulmuştur; denetimi ayrı bir yönergeyle düzenlenir.
Dayanak ve Amaç
Yönergenin 3. maddesi dayanağı verir: 14 sayılı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
1. madde amacı belirler: Anadolu Ajansının denetimi ile denetçilerin çalışma usul ve esaslarına ilişkin hususları belirlemek.
Kapsam Geniş
2. madde: Yönerge, Anadolu Ajansına bağlı ya da Ajans tarafından kurulmuş olan veya doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak Ajansın ortak olduğu her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketlerinin denetimini kapsar.
Denetimin Tanımı
4. madde denetimi şöyle tanımlar: Anadolu Ajansının faaliyet, bütçe, örgütlenme ve insan kaynakları yönetiminin teftiş, inceleme ve gerektiğinde soruşturma yoluyla ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasının tespit ve değerlendirilmesi.
| Denetim alanı | Yöntem | Ölçü |
|---|---|---|
| Faaliyet | Teftiş | Uygunluk |
| Bütçe | İnceleme | Etkililik |
| Örgütlenme | Gerektiğinde soruşturma | Ekonomiklik |
| İnsan kaynakları yönetimi | — | Verimlilik |
Sıklık: Yılda En Az Bir Kez
5. madde: Anadolu Ajansı, Başkanlıkça yılda en az bir kez denetlenir. Başkanlık, Ajansın faaliyet, bütçe, örgütlenme ve insan kaynakları yönetimi üzerinde denetim yapma yetkisine sahiptir.
Denetçilerin Bağımsızlığı
6. madde: Başkan, Ajansın denetlenmesi için yeteri kadar personeli denetçi olarak görevlendirebilir; denetçiye yardımcı olmak üzere gerektiği kadar Başkanlık uhdesindeki personel görevlendirilebilir.
Denetçilerin Görev ve Yetkileri
7. madde denetçilerin yetkilerini sayar. Öne çıkanlar:
- Görevlendirme üzerine, Ajansın her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili bilgi ve belge talebinde bulunarak denetim yapmak ve düzenleyecekleri rapor veya yazıları Başkanlığa intikal ettirmek
- Denetim sürecinde görevlendirmelerinin dışında kalan bir hususla ilgili öğrenmiş oldukları kanuna aykırılıklar için, sorumlular hakkında tabi oldukları soruşturma usulüne uygun olarak, gecikmeden hadiseye el koyabilmek üzere durumu ivedilikle Başkanlığa bildirmek
Neden Ayrı Bir Denetim Rejimi?
57 sayılı Kanun'un ek 1. maddesi, Ajans hakkında 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ve 3346 sayılı Kanun (KİT ve fonların TBMM'ce denetlenmesi) dâhil bir dizi düzenlemenin uygulanmayacağını söyler. Bu boşluk, İletişim Başkanlığı'nın 14 sayılı CBK'ya dayanan denetim yetkisiyle doldurulur.
Statüyle Bağlantısı
Denetim rejimi, Ajansın ikili karakterinin bir sonucudur: malları Devlet malı sayılan ve personeli Türk Ceza Kanunu uygulamasında memur kabul edilen bir kuruluş, kamu personel ve ihale rejimlerinin dışında tutulmuştur. Ayrıntısını hukuki statü yazısında ve 57 sayılı Kanun yazısında ele aldık.
Sonuç
Anadolu Ajansı, 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.14'e dayanan bir yönerge çerçevesinde İletişim Başkanlığınca yılda en az bir kez denetlenir. Denetim; faaliyet, bütçe, örgütlenme ve insan kaynakları yönetimini kapsar ve Ajansın doğrudan ya da dolaylı ortak olduğu kuruluşlara da uzanır. Denetçiler doğrudan Başkana bağlıdır ve Başkan dışında hiçbir merci onlara talimat veremez.