Soru iki ayrı rejimde iki ayrı cevap üretir: basın kartı tarafında ve resmî ilan kadrosu tarafında.
Basın Kartı Tarafı: Sahip Ayrı Sayılır
Yönetmeliğin kontenjan maddeleri, sahibi ve çalışanları ayrı ayrı sayar. Örneğin 27. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi: 5953 kapsamında dört sigortalı çalışanı bulunan internet haber sitelerinin imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile dört çalışanına basın kartı verilir.
Unvan listelerinde de imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ilk sırada, ayrı bir unvan olarak sayılır (m.19/1-a, m.27/1-a).
Sahiplere Uygulanmayan Şartlar
8. maddenin ikinci fıkrası, sahipler için iki şartı kaldırır: süreli yayın sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanlarında, birinci fıkranın (f) ve (g) bentlerindeki şartlar aranmaz.
| Bent | İçerik | Sahipte aranır mı? |
|---|---|---|
| (f) | 5953'e uygun sözleşme + bir aydan fazla ara vermeden çalışma | Aranmaz |
| (g) | Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmama | Aranmaz |
| (a)–(e) | Yaş, eğitim, kısıtlılık ve suç şartları | Aranır |
Resmî İlan Tarafı: Ortaklar Kadroda Yer Alamaz
Burada tablo netleşir. Basın İlan Kurumu Genel Kurulu'nun 25.05.2005 tarihli ve 171 sayılı Prensip Kararı (RG 07.06.2005-25838), resmî ilan yayınlama hakkını haiz bulunan veya bu hakkı kazanmak isteyen gazetelerde, imtiyaz sahibi ve/veya yayıncının tüzel kişi olması hâlinde şu kişilerin asgari fikir işçileri kadrolarında yer alamayacağını hükme bağlar:
- Kollektif şirketlerin ortakları
- Adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları
- Limited şirketlerin ortakları
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları
- Donatma şirketleri ortakları
- Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları
Karar gerekçeyi de yazar: sayılan kişiler 1479 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre bu Kanun'a tabi sigortalı sayılanlar arasında kabul edildiklerinden kadroda gösterilemezler.
Bir Şart Daha: Kadro Görevi Dışında İş Yapmama
67 sayılı Genel Kurul Kararı'nın 20. maddesinin ikinci fıkrası, asgari kadroya dâhil edileceklerin kadro görevi dışında veya kısmen de olsa bedeni faaliyeti gerektiren herhangi bir iş yapmamalarını ve çalıştıkları gazetenin yayınlandığı yerde ikamet etmelerini arar.
İki Rejimi Yan Yana Koyun
| Konu | Basın kartı | Resmî ilan asgari kadrosu |
|---|---|---|
| Sahip / ortak | Ayrı bir unvan olarak kart alabilir | Kadroda gösterilemez (BİK 171) |
| Kontenjan | Sahip ek sayılır | Sahip kadroya dâhil edilmez |
| Dayanak | Yön. m.19, m.27; m.8/2 | BİK GK 67 m.20; Prensip Kararı 171 |
| Merci | İletişim Başkanlığı | Basın İlan Kurumu |
Sonuç
Basın kartı tarafında imtiyaz sahibi ayrı bir unvandır ve kontenjana ek sayılır; sahiplerde sözleşme ve ticari faaliyet şartları aranmaz. Aynı kişinin ayrıca çalışan kontenjanından da yararlanıp yararlanamayacağı metinden çıkmaz — başvurudan önce doğrulatın. Resmî ilan tarafında ise ortaklar BİK 171 sayılı Prensip Kararı uyarınca asgari fikir işçisi kadrosunda gösterilemez.