Düzenleyici kurum üyelerinin bağımsızlığını koruyan hüküm. Altı fıkrada çıkar çatışmasını önlemeye yönelik bir sistem kurulur.
Yasak 1: Sektörle Bağ — m.38/1
Üst Kurul üyeleri ile üçüncü derece dâhil üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yayın hizmetleri alanında Üst Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda herhangi bir taahhüt işine giremez, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarda veya bu kuruluşların doğrudan veya dolaylı ortaklık bağı bulunan şirketlerde ortak veya yönetici olamazlar.
Yasak 2: Başka Görev ve Siyaset — m.38/2
Üst Kurul üyeleri, aslî görevlerini aksatmayan bilimsel amaçlı eser hazırlama, ders ve konferans verme, jüri ve komisyon üyeliği yapma hariç, resmî veya özel nitelikte hiçbir görev alamaz; özel veya kamu medya hizmet sağlayıcılarının görev ve yetki alanına giren konularda doğrudan veya dolaylı olarak taraf olamaz, bu konularda hiçbir maddî menfaat sağlayamaz ve siyasî partiye üye olamaz.
Yasak 3: Hisse Elden Çıkarma — m.38/3
Üyeler, göreve başlamadan önce mâliki oldukları — Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılan borçlanmaya ilişkin menkul kıymetler dışındaki — medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara ve yayın hizmeti yapan tüzel kişilere veya iştiraklerine ait her türlü hisse ya da menkul kıymetlerini elden çıkarmak zorundadır.
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Süre | Görev sürelerinin başlamasından itibaren otuz gün |
| Yöntem | Satmak veya devretmek |
| Kime devredilemez | Üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarına |
| İstisna | Hazine tarafından çıkarılan borçlanmaya ilişkin menkul kıymetler |
Yasak 4: Sır Saklama — m.38/4
Üst Kurul üyeleri ve Kurum personeli, Kurumla ilgili gizlilik taşıyan bilgileri ve medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara ve yayın hizmeti yapan gerçek ve tüzel kişilere ait her türlü sırları, görevlerinden ayrılmış olsalar bile açıklayamaz, kendilerinin veya başkalarının menfaatine kullanamaz.
Yasak 5: Çekilme — m.38/5
Üst Kurul üyeleri, kendileri veya üçüncü derece dâhil üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya katılamazlar. Bu durum karar metninde ayrıca belirtilir.
Yaptırım — m.38/6
Neden Bu Kadar Ayrıntılı?
m.34/1, Üst Kurulu "tarafsız bir kamu tüzel kişiliği" olarak tanımlar ve m.34/2 görev ve yetkilerini "kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak" yerine getireceğini söyler. m.38, bu tarafsızlık ve bağımsızlığın somut güvencesidir.
Ayrıntısını RTÜK'ün statüsü yazısında ele aldık.
Üyelerin Teminatı
Kanun, yasakların karşılığında bir de güvence öngörür: m.39 (Üst Kurul üyelerinin teminatı, malî ve sosyal hakları). Bağımsız düzenleyici kurumlarda bu ikili yapı standarttır: sıkı yasaklar ve görev güvencesi.
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 38. maddesi, Üst Kurul üyelerine ve üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarına sektörle bağ kurma yasağı getirir; üyeler başka görev alamaz, siyasî partiye üye olamaz ve maddî menfaat sağlayamaz. Göreve başlamadan önceki medya hisseleri otuz gün içinde elden çıkarılır. Sır saklama yükümlülüğü görevden ayrıldıktan sonra da sürer. Bu esaslara aykırı davranan üye görevinden çekilmiş sayılır ve durum TBMM Başkanlığına bildirilir.