Evet, ödenir. 5953 sayılı Kanun'un 15. maddesi bunu açık biçimde düzenler: gazeteci, mukavelesi dışında işveren tarafından verilen işler ile sipariş edilen veya yayını kabul edilen yazılar için ayrıca ücret alır.
Madde Üç Hâli Sayıyor
| Hâl | Örnek |
|---|---|
| Mukavele dışında işveren tarafından verilen iş | Muhabirin sözleşmesindeki görev tanımında olmayan bir işin verilmesi |
| Sipariş edilen yazı | Belirli bir dosya ya da köşe yazısının ayrıca ısmarlanması |
| Yayını kabul edilen yazı | Gazetecinin kendi inisiyatifiyle hazırlayıp yayımlanması kabul edilen içerik |
Üçünün ortak noktası, işin sözleşmedeki görev tanımının dışında kalmasıdır. Sözleşmede "muhabir" olarak tanımlanmış birinin gündelik haber üretimi bu kapsama girmez; o zaten aylık ücretin karşılığıdır.
Sözleşmedeki Görev Tanımı Neden Kritik?
Bu madde, 4. maddedeki yazılı sözleşme şartıyla doğrudan bağlantılıdır. 4. madde sözleşmede işin nev'inin yazılmasını zorunlu tutar. Görev tanımı yazılmamış ya da muğlak bırakılmış bir sözleşmede, hangi işin "mukavele dışı" olduğu tartışmalı hâle gelir.
Sigorta Primi Zorunlu
Maddenin ikinci cümlesi bir yükümlülük ekler: bu ilave ücretlerin sigorta primlerinin ödenmesi mecburidir. Aynı zorunluluk 14. maddede de tekrarlanır.
Yani sipariş yazı bedelini "telif" adı altında prim matrahının dışında ödemek mümkün değildir. Bu, uygulamada sık karşılaşılan ve denetimde kolayca görünen bir eksikliktir.
Fazla Mesaiyle Karıştırmayın
İki kavram ayrıdır. 15. madde işin niteliğine bakar: sözleşme dışı bir iş yapılmıştır. Ek 1. madde ise süreye bakar: günlük 8 saatin üzerinde çalışılmıştır.
Aynı olayda ikisi birlikte doğabilir. Sözleşme dışı bir işi mesai saatleri dışında yapan gazeteci hem ilave ücrete hem fazla mesai zammına hak kazanabilir. Fazla mesai hesabını fazla mesai yazısında ele aldık.
Sonuç
Mukavele dışında verilen işler ile sipariş edilen veya yayını kabul edilen yazılar için ayrıca ücret ödenir ve bu ilave ücretlerin sigorta primleri yatırılır. Hangi işin sözleşme dışı sayılacağı, sözleşmedeki görev tanımına bağlıdır; bu yüzden 4. maddedeki "işin nev'i" alanının doğru doldurulması bu maddenin de dayanağıdır.