Ressam, basın kartı listelerinin en dikkat çekici unvanlarından biridir — ve karikatüristten hemen sonra gelir.
Hangi Listelerde Var?
| Yayın türü | Bent | Var mı? |
|---|---|---|
| Günlük siyasi gazeteler | m.19/1-l | Var |
| Haftalık siyasi gazete ve dergiler | m.20/1-l | Var |
| Siyasi olmayan gazete ve dergiler | m.21/1-k | Var |
| 15 günlük ve daha seyrek yayınlar | m.22/1-i | Var |
| İnternet haber siteleri | m.27/1-l | Var |
| Haber ve fotoğraf ajansları | m.24 | Yok |
| Anadolu Ajansı | m.23 | Yok |
| TRT | m.25 | Yok |
| Radyo ve televizyonlar | m.26 | Yok |
Unvanın Kaynağı: 5953 Sayılı Kanun
Basın Kartı Yönetmeliği m.4/h, gazeteciyi 5953 sayılı Kanun kapsamında fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlar olarak tanımlar.
Yönetmelik "Ressam" İçin Tanım Vermez
Basın Kartı Yönetmeliğinin tanımlar maddesi (m.4) ressam için bir tanım içermez. Bu nedenle unvanın kapsamı hakkında mevzuattan bir çıkarım yapmıyoruz; değerlendirme Basın Kartı Komisyonuna aittir.
Sayfa ve Baskı Kurallarında "Resim"
Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği, resmi açıkça sayar:
- m.40/1: yazı, resim, fotoğraf, grafik ve benzerlerinin metinleriyle ilgisinin bulunması
- m.41/1: her türlü yazı, resim, fotoğraf, grafik, karikatür ve benzerlerinin rahatlıkla okunabilir ve anlaşılabilir olması
- m.62 (internet haber siteleri): her türlü yazı, resim, fotoğraf, grafik, karikatür ve benzerlerinin anlaşılabilir olması ve metinleriyle ilgisinin bulunması
- m.79 (resmî reklam): içerikte resim, fotoğraf, grafik, karikatür ve benzerlerine yer verilmesi
Telif Boyutu
Resim, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında güzel sanat eseridir. Haberde kullanımına ilişkin kuralları telif yönergesinde ele aldık.
Kadroda Sayılma
Resmî ilan yayımlayan bir yayında ressam da fikir işçisi kadrosunda gösterilebilir; Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği m.18/2 şartları geçerlidir. 2025 değişikliğiyle getirilen istisna yalnızca "yazar olarak istihdam edilenler" içindir ve ressamı kapsamaz.
Sonuç
Ressam, Basın Kartı Yönetmeliğinde günlük ve haftalık siyasi gazeteler, siyasi olmayan gazete ve dergiler, 15 günlük ve daha seyrek yayınlar ile internet haber sitelerinde sayılır; ajanslar, Anadolu Ajansı, TRT ve radyo-TV listelerinde bulunmaz. Unvanın dayanağı, gazeteci tanımındaki "fikir ve sanat işleri" ifadesidir (m.4/h).