Cevap ve düzeltme metniniz yayımlanmazsa ya da kurala aykırı yayımlanırsa, yol bellidir: sulh ceza hâkimine başvurulur. Süreç kısa ve özel usullere tabidir.
Başvuru süresi: iki farklı başlangıç
5187 m.14/5: "Düzeltme ve cevabın birinci fıkrada belirlenen süreler içinde yayımlanmaması hâlinde yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren, birinci fıkra hükümlerine aykırı şekilde yayımlanması hâlinde ise yayım tarihinden itibaren onbeş gün içinde cevap ve düzeltme talep eden kişi, bulunduğu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılmasına karar verilmesini isteyebilir."
| Durum | Sürenin başlangıcı | Süre |
|---|---|---|
| Metin hiç yayımlanmadı | Yayım için tanınan sürenin bitimi | 15 gün |
| Metin kurala aykırı yayımlandı (yanlış sayfa, küçük punto, eksik) | Yayım tarihi | 15 gün |
Yetkili mahkeme: bulunduğunuz yer
Kanun "bulunduğu yer sulh ceza hâkimi" der. Yani yayıncının bulunduğu yere gitmeniz gerekmez; kendi bulunduğunuz yerdeki sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsiniz.
Karar süresi ve usul
m.14/5 son cümle: "Sulh ceza hâkimi bu istemi üç gün içerisinde, duruşma yapmaksızın, karara bağlar."
m.14/6: "Sulh ceza hâkiminin kararına karşı acele itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam üç gün içinde itirazı inceleyerek karar verir. Yetkili makamın kararı kesindir."
| Aşama | Süre | Nitelik |
|---|---|---|
| Sulh ceza hâkimine başvuru | 15 gün | Bulunduğunuz yer |
| Hâkimin kararı | 3 gün | Duruşma yapılmaz |
| Acele itiraz | — | Karara karşı |
| İtirazın incelenmesi | 3 gün | Yetkili makam |
| Sonuç | — | Kesin |
Karar verilirse süreler yeniden başlar
m.14/7: "Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına hâkim tarafından karar verilmesi hâlinde, birinci fıkradaki süreler, sulh ceza hâkiminin kararına itiraz edilmemişse kararın kesinleştiği tarihten, itiraz edilmişse yetkili makamın kararının tebliği tarihinden itibaren başlar."
Yani hâkim kararından sonra yayıncının yeniden 3 günü (internet haber sitesinde 1 günü) olur.
Karara uyulmazsa: ceza
5187 m.18: "Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına ilişkin kesinleşmiş hâkim kararlarına uymayan sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili" adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bu cezanın ödenmesinden yayın sahibi de birlikte müteselsilen sorumludur.
Aynı madde ek bir yaptırım getirir: "Düzeltme ve cevap yazısının yayımlanmaması veya 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartlara uyulmaksızın yayımlanması hâllerinde hâkim ayrıca, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere, bu yazının iki internet haber sitesi ile tirajı yüzbinin üzerinde olan iki gazetede ilân şeklinde yayımlanmasına da karar verir."
Radyo ve televizyonda süreler farklı
6112 m.18/2 uyarınca yayımlanmama hâlinde sürenin bitiminden, aykırı yayımlanma hâlinde yayım tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye başvurulur. Yetkili ve görevli mahkeme, başvuru sahibinin ikamet ettiği yerdeki sulh ceza mahkemesi, yurt dışında ikamet ediliyorsa Ankara Sulh Ceza Mahkemesidir. m.18/3 uyarınca hâkim üç gün içinde duruşmasız karar verir; karara tebliğden itibaren yedi gün içinde yetkili asliye ceza mahkemesine itiraz edilebilir ve asliye ceza itirazı üç iş günü içinde inceleyerek kesin karara bağlar.
Doğrudan mahkemeye başvurma
6112 m.18/7 ek bir imkân tanır: "İlgili kişi birinci fıkrada belirtilen cevap ve düzeltme hakkını, aynı süreler içinde doğrudan sulh ceza mahkemesinden isteyebilir." 5187'de bu yönde bir hüküm bulunmamaktadır.
Cezanın ayrıntısını ceza yazısında, süreleri süre yazısında ele aldık.