Süre bir aydır ve iki şartla birlikte aranır.
İki Şart
Basın Kartı Yönetmeliği'nin 13. maddesinin ikinci fıkrası, serbest basın kartı talep edenler için şunları arar:
| Bent | Şart |
|---|---|
| a | 8. maddenin birinci fıkrasının (f) bendi hariç olmak üzere diğer şartları taşımak |
| b | En az bir yıl süreyle çalışmakta oldukları medya kuruluşundan ayrıldıkları tarihten itibaren bir ay içinde başvuruda bulunmak |
Neden Bir Ay?
Süre, 8. maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki toleransla aynıdır: mücbir sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren bir aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışmak. Yani bir ay, kartın sürekliliği için tanınan tek boşluktur.
Serbest Kart Ne Kadar Süreyle Verilir?
13. maddenin üçüncü fıkrası süreyi geçmiş kart kıdemine bağlar:
| Daha önce basın kartı taşıma süresi | Serbest kart süresi |
|---|---|
| Beş yıla kadar basın kartı taşımış olanlar | On iki ay |
| Beş ila on yıl arasında taşımış olanlar | On sekiz ay |
| On yıldan fazla taşımış olanlar | Yirmi dört ay |
Yurt Dışında Serbest Gazetecilik
13. maddenin dördüncü fıkrası ayrı bir yol açar: herhangi bir medya kuruluşuna bağlı olmaksızın yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere, durumları ilgili ülkede bulunan büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edildiği takdirde serbest basın kartı verilebilir.
Serbest Kart Sonrası: İşe Dönerseniz
37. maddenin ikinci fıkrası: işten ayrılma nedeniyle düzenlenen serbest basın kartı, işe başlama tarihinden ve her hâlde 13. maddenin üçüncü fıkrasındaki sürelerin bitiminden itibaren bir ay içinde Başkanlığa iade edilir.
Üçüncü fıkra ise bir kolaylık getirir: işyeri veya unvan değişikliği ile işten ayrılma nedeniyle serbest basın kartı düzenlenmesi sonrasında, bu süreler içerisinde işe başlanması hâlinde Komisyon kararı alınmaksızın, diğer şartları taşımaları kaydıyla Başkanlıkça basın kartı yenilenebilir.
Sürekli Kart Hesabına Etkisi
14. maddenin dördüncü fıkrası (8624 sayılı Kararla eklendi): sürekli basın kartı için aranan on sekiz yıllık sürenin hesabında, serbest basın kartı taşınan dönemlere ait toplam sürenin en fazla yirmi dört ayı dikkate alınır.
Eski Kart İade Edilmeden Yeni Başvuru İşleme Alınmaz
37. maddenin dördüncü fıkrası kesindir: basın kartının iade edilmesi gereken hâllerde eski basın kartı iade edilmedikçe yeni basın kartı başvurusu işleme alınmaz.
Sonuç
Serbest basın kartı başvurusu, en az bir yıl çalışılan medya kuruluşundan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılmalıdır. Kart, daha önce basın kartı taşınan süreye göre 12, 18 veya 24 ay için verilir. Süre içinde işe başlanırsa kart Komisyon kararı alınmaksızın yenilenebilir.