İsteğe bağlı yayın hizmeti — yaygın adıyla VOD — 6112 sayılı Kanun'un tanımladığı üç yayın hizmetinden biridir ve radyo ile televizyonla aynı lisans rejimine tabidir.
Tanım
3. madde: isteğe bağlı yayın hizmeti, programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve münferit isteği üzerine medya hizmet sağlayıcı tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmetidir.
Adım 1 — Şirket Yapısı
19. maddenin (a) bendi: yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir. Aynı şirket ancak bir radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilir.
| Şart | İçerik | Bent |
|---|---|---|
| Şirket türü | Anonim şirket | a |
| Amaç | Münhasıran yayın hizmeti | a |
| Hizmet sayısı | Bir radyo + bir TV + bir isteğe bağlı | a |
| Hisseler | Nama yazılı; intifa senedi ihdas edilemez | c |
| İmtiyazlı hisse | Yerli/yabancı hiçbir hissedar sahip olamaz | g |
| Yabancı sermaye | Doğrudan toplam pay ödenmiş sermayenin %50'sini geçemez | f |
Adım 2 — Kimler Alamaz?
(b) bendindeki yasak listesi burada da geçerlidir: siyasî partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler, birlikler, dernekler, mahallî idareler ve bunlar tarafından kurulan ya da bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye piyasası kurumları.
Adım 3 — Lisans Başvurusu
27. maddenin birinci fıkrası: her bir yayın tekniği ve ortamına ilişkin ayrı ayrı lisans alınır ve lisansın hangi ortama ilişkin verildiği lisans belgesinde açıkça belirtilir.
Sadece internet ortamından sunulacaksa 29/A maddesi uygulanır: radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar Üst Kuruldan yayın lisansı almak zorundadır.
Aynı fıkra iletim tarafını da düzenler: bu yayınları internet ortamından iletmek isteyen platform işletmecileri de Üst Kuruldan yayın iletim yetkisi almak zorundadır.
Adım 4 — Yayın Türünün Bildirilmesi
14. madde: yayın hizmetlerinde genel veya tematik içerikli yayın yapılabilir; kuruluşlar lisans başvurusu sırasında yayınlarının türünü Üst Kurula yazılı olarak bildirir ve lisans belgesinde tür açıkça belirtilir. Yayınların bildirilen türde ve seçilen dilde yapılması zorunludur; tür Üst Kurulun izniyle değiştirilebilir.
Lisansın Ömrü
| Konu | Hüküm | Madde |
|---|---|---|
| Süre | On yıl | m.27/2 |
| Karasal lisansın devri | Devredilemez | m.27/3 |
| Faaliyeti bırakma | Lisans Üst Kurula iade edilir | m.27/3 |
| Ana sözleşme değişikliği | Bir ay içinde Üst Kurula bildirilir | m.19/1-a |
Üst Kurulun Red Yetkisi
Yayın Başladıktan Sonra
- Yayın hizmeti ilkeleri (m.8) — ihlalde uyarı, program durdurma ve tekrarda lisans iptaline kadar giden yaptırımlar
- İzleyici temsilcisi (m.22) — en az on yıllık meslekî tecrübeye sahip, kamuoyuna duyurulur ve Üst Kurula bildirilir
- Haber birimi personeli (m.23) — basın kartlı personelin asgari sayısını Üst Kurul belirler; bu personel 5953'e tabidir
- Yayın kaydının saklanması — soruşturma veya kovuşturma konusu yayın kaydı, işlemler sonuçlanana kadar saklanır
Sonuç
İsteğe bağlı yayın hizmeti için münhasıran yayın hizmeti amacıyla kurulmuş, nama yazılı hisseli bir anonim şirket ve RTÜK'ten alınan yayın lisansı gerekir. Aynı şirket yalnız bir isteğe bağlı hizmet sunabilir; sadece internetten sunum da 29/A uyarınca lisansa tabidir. Lisans süresi on yıldır ve yayın türü lisans belgesinde belirtilir.