Internet Sitesi Isimleri: Web Sitesi Ismi Bulma, Secme ve Marka Kurma Rehberi

Bir internet sitesi ismi, üç saatlik bir beyin fırtınasının çıktısı değil; markanızın gelecek on yılını taşıyacak temel taştır. Yanlış seçilmiş bir web sitesi ismi, en güzel logoyu, en hızlı sunucuyu ve en akıllı reklam bütçesini bile geri çekemeyeceğiniz şekilde sabote eder. Bu rehber, isim bulma sürecini sezgisel bir hobiyle değil; pazarlama psikolojisi, dilbilim, alan adı tekniği, SEO ve hukuk gibi çok katmanlı disiplinlerin kesişimi olarak ele alıyor.

İçerikte hem internet sitesi isimleri bulmak için yapılandırılmış çerçeveleri, hem de web sitesi isimleri kısa listenizi elemekte kullanacağınız nesnel kontrol listelerini bulacaksınız. Domain uzantısı kararından (.com,.com.tr,.net,.io,.store), Türkçe karakter tuzaklarına; marka tescil sorgulamasından, fonetik denetime kadar her aşama gerçek komutlar ve örneklerle anlatıldı.

İlgili rehberler: Domain nedir ve WHOIS sorgulama · Domain sorgulama araçları · DNS nedir, nasıl değiştirilir · Hosting türleri ve seçim rehberi · Arama motoru ve SEO rehberi

İsim, Alan Adı ve Marka: Üç Farklı Kavramı Birbirine Karıştırmayın

İlk hata genellikle terminolojide başlar. Site ismi, kullanıcının kafasında oluşan kelime; alan adı (domain), tarayıcıya yazdığında siteye götüren teknik adres; marka adı ise hukuki olarak tescillediğiniz, ticarette ayırt edici işaretiniz. Çoğu projede bu üçü örtüşür ama hep aynı şey değildir. Mesela ‘Maviay Tasarım Stüdyosu’ marka olabilir, web sitesi ‘maviaystudio’ olarak okunabilir, alan adı ise maviay.studio olarak alınabilir.

Bir internet sitesi ismi bulurken üç katmanı birden düşünmeniz gerekir: konuşma dilinde nasıl söyleneceği, ekrana kaç karakterle düşeceği ve TPMK (Türk Patent ve Marka Kurumu) ile WIPO veritabanlarında çakışma olup olmadığı. Bu üçünden birini ihmal etmek, ileride ya pahalı bir rebrand'e ya da hukuki uyuşmazlığa yol açar.

İyi Bir Web Sitesi İsmi Hangi Niteliklere Sahiptir?

Akademik literatürde marka isimlerinin başarısı için tekrar tekrar ölçülen kriterler vardır. Robert Klink, Kim ve Lavack gibi araştırmacıların çalışmaları; Interbrand, Lexicon Branding ve Lippincott gibi büyük marka ajanslarının iç metodolojileri ortak yedi nitelikte birleşir.

• Telaffuz edilebilirlik: İlk duyuşta yanlış okumaya kapı bırakmamalı. Türk kullanıcısı için ‘Quaero’ değil, ‘Kuaro’ daha güvenli.
• Kısalık: Sosyal medya kullanıcı adları, faviconda görünüm ve sözlü anlatım için 4–10 karakter ideal; kesinlikle 15’i geçmemeli.
• Akılda kalıcılık: Tek duyuşta zihinde iz bırakacak ritim. Çift hece veya alıştırılmış kafiye genellikle bu eşiği geçer.
• Anlam taşıma kapasitesi: Tamamen rastgele bir kelime, pazarlama bütçesi yokluğunda yıllarca sessiz kalır. Hafif bir çağrışım sürtünmeyi azaltır.
• Esneklik: Bugün ‘İstanbul Bisiklet Tamir’ olarak isimlenen bir site, on yıl sonra Ankara’ya açıldığında veya skuter satmaya başladığında darda kalır.
• Domain ve handle uyumu: Aynı isim.com.tr, Instagram, X (Twitter) ve YouTube’da müsait olmalı.
• Hukuki temizlik: TPMK, EUIPO ve WIPO marka veritabanlarında benzer marka olmamalı, ayrıca yaygın bir küfür/argo/etnik aşağılama anlamına gelmemeli.

Bu yedi madde aynı anda %100 sağlanmaz; gerçek hayatta üçünde mükemmel, dördünde iyi olmak gerçekçi bir başarıdır. Beyin fırtınası listenizi puanlarken her aday isim için yedi kritere 1–5 arası skor verin, toplam 24 üzeri olanları kısa listeye alın.

İsim Tipolojisi: Beş Ana Kategori

Tüm dünyada kullanılan başarılı web sitesi isimleri, yapısal olarak beş kategoriden birine girer. Hangi kategoride oynayacağınızı baştan seçmek, beyin fırtınasını saatler yerine dakikalara indirir.

1. Tanımlayıcı (Descriptive) İsimler

Ne yaptığınızı doğrudan söyler. cicekfabrikasi.com, kitapyurdu.com, ucuzakarti.com bu kategoride. Avantajı: ilk gün dahi ne sattığınız ortadadır; SEO açısından anahtar kelime gücü taşır. Dezavantajı: marka olarak ayırt edicilik düşüktür, ürün gamı genişlediğinde kısıtlar; TPMK genellikle ‘ayırt edici nitelikten yoksun’ gerekçesiyle tek başına tescil etmez.

3. Çağrışımsal (Suggestive) İsimler

Doğrudan tanımlamaz, çağrışım yaratır. Trendyol moda + akış, Hepsiburada bolluk, Yemeksepeti sipariş izlenimi verir. En sık tavsiye edilen kategori budur; hem hatırlanır hem de TPMK ayırt edicilik kriterini sağlar.

3. Soyut/Uydurma (Coined) İsimler

Sözlükte bulunmayan kelimelerdir: Spotify, Kodak, Etsy, Twitch. Tescili kolay, akılda kalıcılığı yüksektir. Ancak boş bir kabuğa anlam kazandırmak için ciddi pazarlama bütçesi gerekir.

4. Mecazi (Metaphorical) İsimler

Bir alandan başka alana çağrışım taşır. Amazon dünyanın en büyük nehri → en geniş seçenek; Apple bilgi/yasak meyve metaforu. Kuvvetli hikâye anlatımı imkânı sunar.

5. Akronim/Kısaltma İsimler

IBM, HSBC, BMC, BBC, NASA. Kurumsal ciddiyet vermek için iyi bir tercih ama küçük markalarda anlam taşımadığı için akılda kalmaz; özellikle yeni başlayanlar için bu kategori en risklisidir.

Beyin Fırtınası: Web Sitesi İsmi Üretmek İçin 12 Yöntem

Yaratıcılık tesadüfe bırakılırsa zamanla iyi adaylar üretmez. Aşağıdaki on iki yöntem, profesyonel adlandırma ajanslarının (Lexicon, Lippincott, Catchword) ortak repertuarıdır.

• Latince/Yunanca kök ekleme: aqua, luna, nova, tera, kratos. Aspirin (acetyl) bu yoldan çıkmıştır.
• İki kelime birleştirme: Pinterest = pin + interest. Türkçede kitapyurdu, çiçeksepeti.
• Portmanteau: Iki kelimenin parçalarının kaynaşması. Microsoft = microcomputer + software. Türkçede Trendyol, Sahibinden.
• Yer/coğrafya: Lokal hizmet veriyorsanız ‘İstanbul’, ‘Anadolu’, ‘Boğaziçi’ gibi öğeler güven verir; ancak ölçeklenme sınırlar.
• Kurucu adı: Ford, Disney, Bata. Kişisel marka olarak güçlüdür ama ortaklık değişimlerinde sorun yaratır.
• Yer-zaman değişimi (anachronism): Eski Türkçe kelimelerin modern bağlamda kullanımı: Yapı Kredi, Akbank, Borusan.
• Mitoloji ve edebiyat: Nike, Pandora, Asos. Tarihi-kültürel bagaj hazır gelir.
• Renk + obje: Greenpeace, BluKite. Marka kimliğine görsel bir kapı açar.
• Sayı dahil etme: 7-Eleven, Atari, 451 Press. Akılda kalıcı ama domain’de tehlikeli (yedi mi 7 mi?).
• Sektör jargonunu yumuşatma: Stripe (kart kuşağı), Square (kart slotu). Sektörün insider’larına göz kırpar.
• Yabancı dilden kelime alma: Lyft Norveççe, Sushi Co Japonca. Egzotik dokunuş ekler.
• Onomatopoeia (yansıma): Twitter, Yahoo, Wow. Sesin kendisi anlam taşır.

Türkçe’ye Özgü Tuzaklar: Karakter, Telaffuz ve SEO

Domain sistemi yıllarca yalnızca ASCII karakterleri kabul etti. IDN (Internationalized Domain Name) ile ı, ş, ğ, ç, ü, ö Türkçe karakterleri teknik olarak alınabilir hâle geldi (örn. çiçek.com.tr); fakat tarayıcılar Punycode kodlamasıyla gösterir, e-posta adresleri yazılırken zorluk çıkar, paylaşılan linklerde estetik bozulur.

Pratikte iki yol vardır: ya isim baştan ASCII-uyumlu seçilir (‘çiçek’ yerine ‘cicek’), ya da hem IDN hem ASCII versiyonu birlikte alınır ve ASCII versiyon birincil yapılır. Domain sorgulama araçları rehberinde Punycode kontrol komutlarını ayrıntılı bulabilirsiniz.

# Punycode dönüşümü kontrolü (Python)
python3 -c "import idna; print(idna.encode('çiçek.com.tr').decode())"
# çıktı: xn--ie-2lh.com.tr

# Reverse dönüşüm
python3 -c "import idna; print(idna.decode('xn--ie-2lh.com.tr'))"

# Whois sorgulaması (Linux)
whois xn--ie-2lh.com.tr

# RDAP modern alternatif
curl -s https://rdap.org/domain/xn--ie-2lh.com.tr | jq.ldhName

Ses bilgisel açıdan başka bir tuzak: Türkçede son ses ünsüzle biten isimler söze döküldüğünde tutuklar (‘kpc.com’ söylemesi zor), ünlüyle bitenler akıcıdır (‘sefa.com’). Sesli harfle biten iki heceli kelimeler (Asya, Defne, Lara, Dora) dünya çapında en akılda kalan marka isimleri arasındadır — kobitek’in fonetik analizinin de doğruladığı bulgu.

SEO açısından Türkçe karakterler arama motorlarında ASCII karşılığıyla aynı şekilde indekslenir. ‘çiçek’ ve ‘cicek’ aynı arama hacmini paylaşır; bu nedenle URL’de ASCII tercih etmek hem teknik hem pazarlama açısından mantıklıdır. Teknik SEO kontrol listesi içinde URL slug standartlarını ayrıntılı ele alıyoruz.

Domain Uzantısı (TLD) Nasıl Seçilir?

İsim ne kadar iyi olursa olsun yanlış uzantı yıllar içinde marka değer kaybına sebep olur. Türkiye’de 2026 itibarıyla en çok kullanılan TLD’ler ve kullanım önerileri:

• .com: Hâlâ mutlak referans. Türk kullanıcı tarayıcıya isim yazdığında varsayılan olarak ‘.com’ ekler. Müsaitse her zaman birinci tercih.
• .com.tr: Türkiye’de ticaret yapan, vergi numarası olan kuruluşlar için ‘yerli’ algısını güçlendirir; ancak TR TLD’sinde belge zorunluluğu nedeniyle başvuru daha yavaştır.
• .net: Teknik/altyapı odaklı projelerde kullanışlı;.com müsait değilse alternatif olarak değerlendirilebilir.
• .org: Vakıf, dernek, sivil toplum için doğru sinyal. Ticari kullanımda mesaj karışıklığı yaratır.
• .io: Yazılım, SaaS, geliştirici araçları için hızla popülerleşti. Yüksek yenileme ücreti dezavantaj.
• .co: ‘Company’ kısaltması olarak kabul edildi;.com müsait değilken popüler yedek.
• .app: Sadece HTTPS zorunlu, mobil/SaaS projeler için modern dokunuş.
• .store,.shop: E-ticaret odaklı yeni nesil TLD’ler; SEO etkisi nötr.
• .dev: Geliştirici portfolyo siteleri ve teknik dokümantasyon için.
• .tr: 2022 sonrası kişilere de açıldı; kısalığıyla cazip ama kayıt ücreti diğer ccTLD’lerden yüksek.

Yaklaşık fiyat aralıkları (sağlayıcıya göre değişir, 2026 verisi):.com 12–25 USD/yıl,.com.tr 18–45 TL eşdeğeri/yıl,.io 35–65 USD/yıl,.app 15–25 USD/yıl,.store 5–60 USD/yıl (ilk yıl promosyonu bittiğinde sıçrar). Yenileme ücretleri ilk yıl ücretinden tipik olarak 1.5–3 kat fazladır; sözleşmeyi mutlaka kontrol edin.

Çok kritik bir kural: marka koruması için ana isminizi en az dört uzantıda (.com,.com.tr,.net, sektör TLD’si) eş zamanlı kayıt altına alın. Domain tescil rehberi bu süreci adım adım anlatır.

Kombinasyon Üretimi: ASCII Domain Mantığı

100 kelime adayını 5000 kombinasyona dönüştürmek el ile zaman alıcıdır; yapılandırılmış üretim çok daha hızlıdır. Aşağıdaki Python betiği iki kelime havuzundan kartezyen birleşim üretir, her birini WHOIS API'sine sorar ve müsait olanları listeler.

# domain_kombinasyon.py — basit isim üretici
import itertools, requests, time

bas = ['mavi', 'yesil', 'altin', 'gumus', 'nova', 'lira', 'tera', 'aqua']
son = ['atelye', 'studio', 'lab', 'works', 'kit', 'co', 'house', 'mark']
tld = ['.com', '.com.tr', '.io', '.store']

def musait_mi(domain: str) -> bool:
 # RDAP üzerinden hızlı kontrol
 try:
 r = requests.get(f'https://rdap.org/domain/{domain}', timeout=5)
 return r.status_code == 404
 except requests.RequestException:
 return False

for a, b in itertools.product(bas, son):
 isim = a + b
 for t in tld:
 full = isim + t
 if musait_mi(full):
 print(f'MUSAIT: {full}')
 time.sleep(0.3) # rate limit

Üretilen listeyi salt müsaitlikle değerlendirmeyin. ‘Mavihouse.com müsait’ demek, marka olarak çalışacağı anlamına gelmez. Müsait listeyi puanlandırın: telaffuz testi, fonetik test, anlam testi, çağrışım testi. Sonra TPMK kontrolüne geçin.

Marka Tescili: Web Sitesi İsmini Hukuki Olarak Sahiplenmek

Türkiye’de marka tescili Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) tarafından yürütülür. Tescil olmadan kullanılan bir isim, başkası tarafından önce tescil ettirilirse kendi sitenizi kullanmaya devam edemeyebilirsiniz. Süreç karmaşık değildir ama hatalı sınıflama yıllar sonra büyük problem yaratır.

• Sınıf seçimi: Nice sınıflandırması ile 45 sınıf var. Web sitesi için tipik sınıflar 35 (reklam/iş yönetimi), 38 (telekomünikasyon), 41 (eğitim/eğlence), 42 (yazılım/SaaS), 9 (yazılım ürünleri).
• Benzerlik araştırması: TPMK ve EUIPO veritabanlarında ‘arama’ yaparak çakışma kontrolü.
• Resmi başvuru: TPMK’nın çevrimiçi sistemi (EPATS) üzerinden başvuru, harç ödeme.
• İlan ve itiraz süreci: 2 ay süreyle bültene yayımlanır; kimse itiraz etmezse tescil kesinleşir.
• Tescil belgesi: Yaklaşık 6–12 ay sonra çıkar. 10 yıl geçerli, yenilenebilir.

Çevrimiçi marka araması, basit bir ön süzgeçtir. Ciddi başvurularda mutlaka marka vekili çalıştırın; ses, görsel ve anlamsal benzerliği makinenin yakalayamayacağı seviyede karşılaştırırlar.

# TPMK marka arama (manuel)
https://www.turkpatent.gov.tr/arastirma-yap?form=trademark

# AB markaları için EUIPO TMview
https://www.tmdn.org/tmview/

# Global WIPO arama
https://branddb.wipo.int/

# Yetkili marka vekilleri rehberi
https://www.turkpatent.gov.tr/vekil-arama

Sosyal Medya Handle Müsaitliği

Çoğu girişim domain’i alır, sosyal medyaya geçtiğinde adının başka biri tarafından kullanıldığını fark eder. Beyin fırtınasından sonra ve domain ödemesinden önce yapılması gereken adım, sosyal medya handle kontrolüdür.

• Instagram: instagram.com/[handle] formatında. Kullanılmıyor görünen ama 6 aydır aktif olmayan handle’lar Meta’dan talep edilebilir.
• X (Twitter): x.com/[handle]. Kısa handle’lar (5 karakter altı) çoğu kez bot tarafından kapılmıştır.
• YouTube: youtube.com/@[handle]. 2023 sonrası @ formatı zorunlu hâle geldi.
• TikTok: tiktok.com/@[handle]. Çocuk/genç kitleyle çalışacaksanız zorunlu kontrol.
• LinkedIn: B2B ise şirket sayfası slug’ı doğru ayarlanmalı.
• GitHub: Yazılım/teknik proje ise github.com/[org] handle’ı önemli.
• npm: NPM paket adı, yazılım kütüphanesi olacaksa eşit kıymette.

Tek tek elle kontrol yerine namechk, knowem, nameckup gibi araçlar 50+ platformu tek tıkla tarar. Yine de manuel doğrulama yapın; bu araçlar bazen ‘müsait’ derken aslında siteye bakar ve dolu olduğunu yakalar.

SEO Odaklı İsim mi, Marka Odaklı İsim mi?

Eski strateji: anahtar kelime içeren tanımlayıcı domain (EMD - Exact Match Domain) seçilir, doğal olarak SEO sıralamasında öne çıkardı. 2012 sonrası Google’ın EMD güncellemesiyle bu avantaj büyük oranda nötralize edildi. Bugün ucuzdomainsatin.com gibi bir isim sadece SEO için iş görmez; kullanıcı güveni eksilir, paid kanal performansı düşer, marka oluşmaz.

Modern denge: marka odaklı bir web sitesi ismi seçin, sektörel anahtar kelimeleri sayfa başlıklarında, URL yollarında, içerik kümelerinde işleyin. Detaylar için arama motoru ve SEO rehberi, e-ticaret odaklıysanız e-ticaret SEO rehberi.

İstatistik: Ahrefs’in 2024 analizi, ilk 10’da görünen domain’lerin yalnızca %5–7’si exact-match keyword içeriyor; geri kalanı brand veya hibrit isimler. Yani SEO için marka feda etmek gereksiz bir takas.

Kötü İsim Örnekleri ve Klasik Hatalar

Aslı doğmadan zarar getiren isim hatalarının yaygın patternlerini bilmek, kendi listenizi denetlemenize yardımcı olur.

• Çift okumalı isimler: therapist-finder.com aynı zamanda ‘the rapist finder’ olarak okunabilir. Beklenmedik kelime kombinleri için Wikipedia ‘slurls’ listesini araştırın.
• Yanlış telaffuza açık: ‘Xkcd’ veya ‘Hyu’ gibi yazılışı zihinde okunamayan isimler radyo reklamında ölür.
• Ürünü kısıtlayan isim: ‘İstanbul Çocuk Kitabevi’ — şehir dışı satışa açıldığında, yetişkin kitabı eklendiğinde marka değeri çatlar.
• Trend isim: Bir dönem her yere ‘Z’ ya da ‘ly’ eklenmesi (Spotify, Bitly, Doodly) dalgayla yükselir, dalga söndüğünde tarih yazımlı görünür.
• Tireli ve sayılı kombinasyonlar: 4-en-iyi-otel.com. SEO açısından nötrleştirilmiş, kullanıcı için anlatması zor.
• Yabancı dilde uygunsuz anlam: Klasik örnek: Mitsubishi Pajero — İspanyolca’da küfür anlamı taşır. Globale gidiyorsanız 5–10 dilde negatif anlam taraması yapın.
• Çok benzer rakip ismi: ‘Trandyol.com’, ‘Hipsiburada.com’ gibi tipo-squat sınırına giren isimler hem hukuki risk hem itibar sorunudur.
• Geçici tematik kelimeler: ‘CovidMaske.com’ pandemi sonrası anlamsızlaşır. İsim, projeniz olgunlaşacaksa 10 yıl sonrasına da hizmet etmeli.

Fonetik Test: İsmi Sesli Telaffuz Etme

Bir isim ekrandayken iyi görünebilir, ama bir podcast’te ‘www.kipsensoft.com’ telaffuz edildiğinde hangi ‘kips’ olduğunu kimse anlamaz. Üç gerçek dünya testi öneririz:

• Telefon testi: İsmi sevdiğiniz birine telefonda hecelemeden söyleyin, sonra yazmasını isteyin. Yanlış yazıldıysa isim radyoda da çalışmaz.
• Yorgun beyin testi: İsmi 24 saat sonra hatırlayabiliyor musunuz? Hatırlayamıyorsanız müşteri hiç hatırlamaz.
• Bağırma testi: Bir konferansta sahnede mikrofona söylediğinizi hayal edin. Hece sayısı 3’ü geçmeyen, ünlüyle biten isimler bu testi geçer.

Hızlı Bir İsim Skorlama Aracı

Aşağıdaki HTML/JS, kısa listenizdeki adayları yedi kritere 1–5 puan verip toplamlandırır. Statik bir dosya olarak çalışır; yapılandırılmış kararı duygusal seçimden ayırmak için kullanın.

<!doctype html>
<html lang="tr">
<head>
 <meta charset="utf-8">
 <title>Web Sitesi Ismi Skorlama</title>
 <style>
 body{font:14px/1.5 system-ui;max-width:760px;margin:2rem auto;padding:0 1rem}
 table{width:100%;border-collapse:collapse}
 td,th{border:1px solid #ddd;padding:.4rem;text-align:center}
 input[type=number]{width:3rem}
.score{font-weight:600;background:#fafafa}
 </style>
</head>
<body>
 <h1>Site Ismi Skoru</h1>
 <p>Her aday için 7 kritere 1-5 puan verin.</p>
 <table id="t">
 <thead><tr>
 <th>Aday</th><th>Telaffuz</th><th>Kisalik</th><th>Akilda</th>
 <th>Anlam</th><th>Esneklik</th><th>Domain</th><th>Hukuk</th>
 <th>Toplam</th>
 </tr></thead>
 <tbody></tbody>
 </table>
 <button onclick="ekle()">+ Aday ekle</button>
 <script>
 const tbody = document.querySelector('#t tbody');
 function ekle(){
 const tr = document.createElement('tr');
 tr.innerHTML = '<td><input></td>' +
 '<td><input type=number min=1 max=5 value=3></td>'.repeat(7) +
 '<td class=score>0</td>';
 tr.querySelectorAll('input[type=number]').forEach(i => i.oninput = hesapla);
 tbody.appendChild(tr);
 }
 function hesapla(){
 tbody.querySelectorAll('tr').forEach(tr => {
 const inputs = tr.querySelectorAll('input[type=number]');
 let s = 0; inputs.forEach(i => s += +i.value);
 tr.querySelector('.score').textContent = s;
 });
 }
 ekle(); ekle(); ekle();
 </script>
</body>
</html>

Toplam 28+ alan bir aday final değerlendirmeye girer; 32+ nadirdir, sıkı bir adaydır. 20’nin altındakileri elemeyi öğrenin — birçok proje en kötü adayını ‘sahiplenme’ duygusuyla seçer ve sonra rebrand parası harcar.

İsim Üretici Araçlar (AI ve Klasik)

AI tabanlı isim üreticiler beyin fırtınasına başlamak için iyidir; nihai karara göre değil, hammadde üretmek için kullanın. Ücretsiz veya freemium yaygın araçlar şunlardır.

• Klasik üreticiler: Namelix, Nameboy, BNG (Shopify Business Name Generator), Wordoid, Lean Domain Search.
• AI tabanlı: Looka, NameSnack, ChatGPT/Claude prompt’ları (özellikle Türkçe örüntüler için).
• Domain önerici: Instant Domain Search, Domains Bot, Domainr.
• Premium pazaryerleri: Sedo, Dan.com, Afternic, GoDaddy Auctions, Atom (BrandBucket+Squadhelp birleşimi).

AI’dan profesyonel marka adlandırması beklemek hatalı; AI sözcük kombinatorudur, kültürel/hukuki süzgeci yoktur. Üretilen 200 öneriden 5–10 kullanılabilir, kalanı çöptür. Nihai filtreyi insan yapmalı.

# Iyi bir Claude/ChatGPT prompt'u

Proje: TR pazarına yönelik el yapımı seramik ev gerec satan e-ticaret sitesi.
Hedef kitle: 28-45 yas, orta-ust gelir, dogal yasam egilimli kadin.
Marka tonu: sicak, samimi, el isciliğini one cikaran, fazla pazarlamaci olmayan.

Gorev: Asagidaki kurallara uyan 30 isim onerisi.

Kurallar:
- 4-9 harf, 2-3 hece
- Asci, Turkce karaktersiz
- TPMK ve sosyal medyada önce kontrol etmem gerekecek, ama benzer
zincirleri olabildigince zaten az olsun.
- Soyut/cağrişimsal ağirlikli; tanimlayici degil
- Anadolu/Akdeniz, kil/toprağa hafif gondermeler kabul
- Kendisi telaffuz edildiğinde guluş/utanc yaratmasin
-.com veya.com.tr olmasini umut edebilecegim isimler

Benim icin tablo formatinda üret: isim | hece | tip | kok | nicin
ise yarar?

Premium Domain Almak: Ne Zaman Mantıklı?

Premium domain pazarında ‘pizza.com’, ‘insurance.com’ gibi isimler 8 haneli rakamlara satılır. KOBİ’ler için makul aralık 500–10,000 USD arası kısa, anlamlı, brandable domain’lerdir. Kararı verirken üç soruyu sorun:

• Müşteri kazanım maliyeti (CAC) etkisi: Daha akılda kalıcı domain ile organik trafik, doğrudan trafik ve marka aramaları yıllık ne kadar artar?
• Pazarlama bütçesinin çapı: 200,000 TL aylık reklam harcayan bir marka için 5,000 USD’lik domain marjinal; 5,000 TL’lik bir mikro işletme için risk.
• Çıkış senaryosu: Premium domain’ler genellikle değer kaybetmez; iyi bir teknik kalemdir. Marka projesi durdurulsa bile domain satılarak para çıkar.

Premium domain’lerde escrow zorunludur. Sedo, Escrow.com veya Dan.com aracılığı yapın. Doğrudan banka transferiyle alım yapan satıcılarla çalışmayın.

Mevcut İsim Çakışması: Tipo-squatting ve Cyber-squatting

İsim alındıktan sonra hâlâ tehlike biter sayılmaz. Tipo-squat (yazım yanlışı domainleri kapatma) ve cyber-squat (büyük markaların adını alıp şantaj fiyatla satmaya çalışma) iki kötü niyetli pratiktir. Kendi markanızı bunlardan korumak için baştan defansif tescil yapın.

• Yaygın tipoları kayıt edin: ‘kdyal.com’ markası varsa ‘markaadi.com’, ‘markaadil.com’, ‘keydl.com’ gibi 3–7 yaygın yanlış yazımı.
• Komşu TLD’leri alın:.com varsa en az.net,.org,.com.tr ve sektör TLD’si.
• UDRP (Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy): Kötü niyetli kayıt yapan birine karşı WIPO Arbitration aracılığıyla domain’i geri alabilirsiniz. Türkiye’de ‘.tr’ uzantıları için TRNIC’in özel uzlaşı süreci var.
• İzleme servisleri: MarkMonitor, BrandShelter, CSC Digital Brand Services. KOBİ ölçeğinde yıllık 1,500–5,000 USD; büyük markalarda zorunlu yatırım.

Yenileme ve Devir Taşları

Domain’i tek seferlik bir alış olarak görmek tarihte birçok büyük markanın acılı kayıplarına sebep oldu. ‘Microsoft passport.com’u, ‘Google.com.au’sunu, ‘Foursquare’ Brezilya’daki domain’ini bir kez yenileme atlayarak kaybetti.

• 5–10 yıllık peşin kayıt: Kritik domain’ler için. Google sıralama açısından da biraz pozitif sinyal sayar.
• Otomatik yenileme: Mutlaka açık olsun, kredi kartı süresi dolmasın. Kart değiştiğinde uyarı sistemi kurun.
• Multi-contact: Domain hesabı tek kişiye bağlı kalmasın; ayrılma, ölüm, hastalık riskleri için kurumsal e-posta + ekip.
• Registry lock: Kritik markalarda DNSSEC + registry lock + 2FA üçlüsü çıkarmadan domain bile transfer edilemez.

# Domain yenileme tarihini izlemek
whois sirket.com.tr | grep -i 'expir'

# Crontab ile haftalık kontrol e-postasi (Linux)
0 9 * * 1 /usr/local/bin/domain-expiry-check.sh sirket.com.tr team@sirket.com

# Basit script orneği
#!/bin/bash
DOMAIN=$1
MAIL=$2
GUN=$(whois $DOMAIN | grep -iE 'expir' | head -1 | grep -oE '[0-9]{4}-[0-9]{2}-[0-9]{2}')
KALAN=$(( ( $(date -d "$GUN" +%s) - $(date +%s) ) / 86400 ))
if [ $KALAN -lt 60 ]; then
 echo "$DOMAIN expires in $KALAN days" | mail -s "Domain uyari" $MAIL
fi

Kurumsal Özel Durumlar: Holdingler, Subbrand’ler ve Mikro Markalar

Tek site için isim seçmek görece basittir; bir holdingin 14 alt markasına isim koymak başlı başına stratejidir. Üç ana yaklaşım vardır.

• Branded house: Tüm alt markalar ana markayla aynı çatıyı paylaşır. ‘Apple Watch, Apple Music, Apple TV’. Kuvvetli ana marka varsa en güçlü modeldir.
• House of brands: Her alt marka kendi ayrı kimliğine sahiptir; çatı bağı tüketiciye gizli kalır. P&G, Unilever örneği.
• Endorsed brand: Alt marka ana markanın endosrement’iyle pazarlanır: ‘Polo by Ralph Lauren’, ‘Courtyard by Marriott’.

E-ticaret bağlamında subdomain stratejisi de eşit önemde: magaza.kurum.com mı, kurum-magaza.com mı, kurum.com/magaza mı? Her birinin SEO ve pazarlama implikasyonu farklı. Detaylar için teknik SEO kontrol listesi ve e-ticaret SEO rehberlerimize bakın.

Niş Bazlı İsim Önerileri ve Patternler

Sektörlere göre farklı naming gelenekleri vardır. Aşağıdaki örnekler ‘kullanın’ olarak değil, ‘örüntüyü tanıyın ve kendi versiyonunuzu üretin’ olarak alınmalı.

E-ticaret

• Pattern: [ürün] + [yer/sepet/yurt] — kitapyurdu, çiçeksepeti, gardırobum.
• Pattern: [evet/hep] + [aksiyon] — hepsiburada, modacenter, sahibinden.
• Pattern: [İngilizce kök] + [shop/co] — pinkshop, urbanco.

SaaS/Yazılım

• Pattern: [fiil/aksiyon] + [.io/.app] — typeform.io, calendly.com, notion.so.
• Pattern: tek hece + ‘ly’ — bitly, shopify, grammarly.
• Pattern: iki kelime portmanteau — Slack (slacker), Zapier (zap+pier).

Medya/Yayın

• Pattern: [şehir/bölge] + haber/post/times — istanbulpost, anadolutimes, egehaber.
• Pattern: klasik gazete sözcüğü — gazete, dergi, mecmua, gündem.

Kişisel Marka/Portfolyo

• Pattern: [ad].[soyad].com veya [ad][soyad].com
• Pattern: [ad] + [.dev/.design/.studio]
• Pattern: [meslek] + [ad] — chefali, devmehmet, designerselin.

Globale Açılırken: Çok Dilli İsim Yönetimi

Türk pazarına başlayıp yurtdışına açılan markalar isim katmanında belirleyici hatalar yapar. ‘Hızlıkargo’ marka olarak Türkiye’de güçlü; ABD’de telaffuzu mümkün değil. ‘Trendyol’ ise yabancılar için kolay sesli, anlamı bilinmese de marka olabiliyor.

• Beş dil testi: İngilizce, İspanyolca, Almanca, Arapça, Çince. Markanız bu dillerde ne anlama geliyor? Negatif çağrışımı var mı?
• Latin-dışı pazarlar: Çince, Arapça, Korece, Japonca pazarlara giriş yapacaksanız transliterasyon (telaffuza yakın o yazıyla yazma) ve translasyon (anlam karşılığı) ayrımı yapın. Coca-Cola Çinceye ‘可口可乐’ (kǒu kě kě lè – ‘ağzına lezzetli neşe’) olarak çevrilmiştir; bu marka mühendisliğinin klasik örneği.
• Bölgesel domain: ABD’de.com, AB’de.eu, GB’da.co.uk, AE’de.ae. Tek tek alın; tek bir global domain marka kurmaz.
• Hreflang stratejisi: Aynı markaya farklı domain’lerde aynı içerik yayınlıyorsanız hreflang atomları doğru kurulmalı; aksi takdirde duplicate content riski.

Marka Hikâyesi ve İsim İlişkisi

Bir internet sitesi ismi sadece etiket değildir; markanın hikâyesinin ilk sayfasıdır. ‘Airbnb’ adı Air-Bed and Breakfast’tan gelir; kuruculardan ilk gelir kaynağı, kongreciler için yere şişme yatak sermek olduğunu hatırlatır. ‘Nike’ Yunan zafer tanrıçası; ürünleriyle ‘kazanma’ vaadini birleştirir.

Hikâye olmayan isim taşınmaz; pazarlama metinlerinde kuru kalır. Beyin fırtınası listenizdeki her aday için bir paragraflık ‘bu ismin neden anlamı var?’ hikâyesi yazın. Yazamadığınız adayları eleyin.

İsim Sonrası: Wordmark, Logotype ve Görsel Ekosistem

İsim seçildikten sonra görsel kimlik beklemez. Logotype, sözcüğünüzün fonteknik temsilidir; onun fonu, harf aralığı, ikincil simgesi yıllar boyunca isminize çalışır. ‘Google’ün altı renkli ‘g’i, ‘FedEx’in beyaz ok harfi, isim ile görselin nasıl konuştuğuna güzel örneklerdir.

Bu rehberin kapsamı dışında ama bilmeniz şart: marka kılavuzu (renk paleti, tipografi, kullanım kuralları) hazırlamak; sosyal medya profilleri için varyasyonlar üretmek; favicon’u doğru çözünürlükte (.ico +.png 32px ve 192px) sunucuya yerleştirmek isim güvenliğinin görsel ayağıdır.

İsim ve Sonraki Adımlar: Hosting, DNS, SSL

İsim alındı, şirket kaydı yapıldı; sıradaki adımlar teknik altyapıdır. Sıralı checklist.

• 1. Hosting seçimi: Trafiğe ve teknolojiye uygun paket. Hosting türleri rehberi.
• 2. DNS yapılandırması: A/AAAA, MX, TXT, SPF/DKIM/DMARC. Detay: DNS yapılandırma.
• 3. SSL/TLS sertifikası: Let's Encrypt veya kurumsal CA. Let's Encrypt rehberi, SSL alma rehberi.
• 4. Mail kurulumu: Marka ismiyle kurumsal e-posta zorunluluğu (info@, satis@). Düzgün SPF/DKIM/DMARC olmadan e-postalar spam’e düşer.
• 5. Search Console ve Bing Webmaster: Site sahipliğini erken doğrulayın. Teknik SEO kontrol listesi.
• 6. Analytics: GA4 ve gizlilik dostu alternatifler (Plausible, Umami) erken kurulsun, baseline veri toplansın.
• 7. Backup ve felaket senaryosu: Veritabanı yedekleme stratejileri rehberinde 3-2-1 kuralı.

İsim Değiştirmek (Rebrand): Ne Zaman ve Nasıl?

En iyi planlamaya rağmen isim zamanla yetersiz gelebilir. Twitter→X, Total→TotalEnergies, Facebook→Meta gibi örneklerde rebrand kararları milyarlık projelerdi. KOBİ ölçeğinde rebrand çok daha düşük maliyetli ama hatalı yapılırsa SEO trafiğinizin %30–60’ını kaybettirir.

• Tetikleyici: Hukuki çakışma, çok dar tanımlayıcı isim, olumsuz çağrışım, ürün portföyü değişikliği.
• 301 yönlendirme: Eski domain’den yeni domain’e satır satır 301 redirect şart. Status quo iyi yapılmazsa Google ‘yeni site’ olarak görür.
• Search Console adres değişikliği: Search Console’a yeni domain eklenip ‘adres değişikliği’ aracı kullanılmalı.
• İletişim planı: Mail listenize, sosyal medyaya, müşteri tabanınıza minimum 30 gün önceden duyuru.
• Eski domain’i 5 yıl tut: Yenilemeyi bırakmayın, çünkü 301’ler yıllar boyu çalışmaya devam edecek.

# Eski domain'den yeni domain'e 301 yonlendirmesi
server {
 listen 80;
 listen 443 ssl;
 server_name eski-isim.com www.eski-isim.com;

 ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/eski-isim.com/fullchain.pem;
 ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/eski-isim.com/privkey.pem;

 return 301 https://www.yeni-isim.com$request_uri;
}

Yapay Zeka ile İsim Üretirken Dikkat Edilecekler

AI sistemleri 2024–2026 arasında isim üretiminde gözle görülür sıçrama yaptı. Ancak AI’ya kör güvenmek hatadır; AI eğitildiği veride zaten var olan örüntüleri tekrarlama eğilimindedir. Bu da bilmeden trademark çakışması üretebilir.

• AI önerisini her zaman TPMK/EUIPO/WIPO arayın: AI üretti diye benzersiz değildir.
• Kültürel doğrulama: AI bir Türkçe-İngilizce karışım önerebilir; Türk pazarında çakışma var mı bilmez.
• Dolu domain önerisi: Bazı AI sistemleri olmayan domainleri ‘müsait’ gibi gösterir; mutlaka manuel kontrol.
• Tarafsızlık: AI sistemi belirli stilin örneklerini sürekli üretir (‘ly’ ekleme bağımlılığı); insan editörü çeşitliliği zenginleştirmeli.

Bütçe Tablosu: İsim Maliyetleri Toplam

Kapsamlı bir naming projesi gerçek maliyetleri (yaklaşık, sağlayıcıya göre değişir, 2026 verisi):

• Beyin fırtınası ajansı: 5,000–80,000 USD (Lexicon, Catchword gibi ajanslarda); freelance küçük ajans 5,000–25,000 TL eşdeğeri.
• AI üretici: Ücretsiz – 50 USD/ay (Namelix Pro, Looka).
• Domain (4 TLD): 50–250 USD/yıl ortalaması.
• Premium domain (varsa): 500–10,000 USD tek seferlik.
• TPMK marka tescili: 2,000–6,000 TL (3 sınıf), vekil ücreti dahil.
• EUIPO AB tescili: 850 EUR (1 sınıf).
• Sosyal medya handle satın alma: 0–5,000 USD (kullanılmayan handle’ları başkalarından alma maliyeti).
• Logo / wordmark: 500–25,000 TL.
• Yıllık marka izleme: 1,500–5,000 USD (CSC/MarkMonitor).

Tipik bir KOBİ için makul toplam: 8,000–25,000 TL ilk yıl, sonraki yıllarda 1,500–5,000 TL. Premium domain veya kurumsal naming projesi seçilirse rakam katlanır.

Hukuki Sorular ve Sıkça Yapılan Hatalar

Sıkça karşılaşılan birkaç hukuki yanılgıyı net cevaplayalım.

• ‘Domain’ı aldım, marka korumam altında olur’: Yanlış. Domain ile marka tescili ayrıdır. Markayı tescil etmezseniz başkası tescil ettirir, sizden talep edebilir.
• ‘TPMK’ya tescil ettim, dünyada koruyorum’: TPMK tescili Türkiye’de korur; AB için EUIPO, ABD için USPTO, global ölçek için Madrid Protokolü.
• ‘Kayıt zinciri ve marka aynı kişide olmalı’: İdeali öyle ama farklı tüzel kişiler de mümkün; lisans sözleşmesiyle hak transferi yapılır.
• ‘Logoyu da tescil edeyim mi?’: Kelime ve görsel marka iki ayrı tescildir; ikisini birden almak ileride değişiklik esnekliği verir.
• ‘TPMK reddederse nereye giderim?’: Yeniden inceleme talebi ve Kurum İdari Mahkemesi süreci var. Vekil olmadan girişmeyin.

Vaka Çalışması: Başarılı Türk İnternet Sitesi İsimleri

Türkiye’deki başarılı isimleri, retrospektif olarak yedi kriter prizmasından inceleyelim.

• Sahibinden.com: Tanımlayıcı + iş modelinin temel değer önermesi (sahip + den = aracısız). Telaffuzu kolay, akılda kalır, marka tescili güçlü. SEO açısından da anahtar kelime taşıyor.
• Trendyol.com: Çağrışımsal/portmanteau. Trend + yol birleşimi modaya yön veren akış imajı yaratıyor. ASCII, kısa, sosyal medya handle’ları müsait alındı.
• Hepsiburada.com: Çağrışımsal. ‘Hepsi burada’ vaadini doğrudan veriyor. Uzun olmasına rağmen telaffuzu akıcı.
• Yemeksepeti.com: Tanımlayıcı + metaforik. Sepet metaforu sipariş süreciyle birleşiyor.
• n11.com: Akronim/sayı tabanlı. Doğuş Grubu’nun denemesi; akılda kalıcı ama anlam kapasitesi zayıf, marka olarak diğer üçü kadar güçlenemedi.

Görüldüğü üzere kazanan isimler ya net çağrışım taşıyor ya da değer önerisini barındırıyor. Saf rastgele üretim/zayıf akronim, pazarlama bütçesi olmadan yeterince hızlı yer etmiyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Web sitesi ismi ile alan adı (domain) farkı nedir?

Web sitesi ismi (marka adı), kullanıcı zihninde yer eden kavramsal etikettir. Alan adı ise tarayıcı URL’sinde görünen teknik adrestir. İki kavram aynı sözcüğü paylaşabilir ama olmak zorunda değildir; ‘Yapı Kredi Bankası’ marka, ‘yapikredi.com.tr’ alan adıdır.

Türkçe karakterli domain almak mantıklı mı?

Çoğu durumda hayır. IDN (örn. çiçek.com.tr) teknik olarak çalışır ama paylaşımda Punycode hâline dönüşür (xn--ie-2lh.com.tr); kullanıcılar mailde, mesajda yazmakta zorlanır. Önerimiz: ASCII versiyonu birincil, Türkçe karakterli versiyonu defansif olarak alın ve birincile yönlendirin.

Aynı ismin.com ve.com.tr ikisini de almalıyım?

Türkiye’de ticaret yapıyorsanız evet..com global referans,.com.tr yerli güven. Birini alıp diğerini boş bırakmak rakibe açık kapı bırakmaktır. Aynı şekilde.net ve sektör TLD’nizi (.io,.app,.store) defansif olarak almak akıllıdır.

İsim çıkarma sürecimi ne kadar sürmeli?

Mikro işletmede 1–3 hafta yeterli; orta ölçekli kurumsal projede 4–8 hafta normaldir. Bir günde alınan isim, on yıl ödenmesi gereken bir borç olabilir. Aceleci karar vermeyin.

Domain’i almadan marka tescili başlatabilir miyim?

Evet, sıralama bağımsız. Hatta domain’in kayıt durumu marka başvurunuzu etkilemez. Ama pratik akış: önce domain ve sosyal handle’ları rezerve edin, sonra TPMK başvurusunu yapın; başvurunun kabulü 6–12 ay sürdüğü için bu süreçte sosyal medya inşası ilerleyebilir.

AI ile bulduğum isim TPMK’ya takılır mı?

Takılma ihtimali yüksek. AI sözcük havuzu eğitildiği büyük metin korpusundan gelir; sıkça başka markaların türevlerini önerir. Her AI önerisini TPMK ‘arama yap’ ile manuel kontrol etmeniz şart. Vekille çalışıyorsanız, listenizi onlarla doğrulayın.

Web sitesi ismi seçmek için ücretsiz Türkçe araç var mı?

Evet — markaadi’in domain sorgulama aracı ile WHOIS kontrolü, DNS sorgulama ile NS kontrolü, açık kaynak Wordoid ve Namelix gibi servisler ile aday üretimi yapabilirsiniz.

Hızlı Aksiyon Listesi: 30 Dakikada İlk Adım

Bu rehberi tamamen okumadan başlamak istiyorsanız, bir oturuş ilerleme için minimum aksiyon listesi:

• 1. Markanızı tarif eden 5 kelime yazın (sektör, değer, hedef kitle, his, farklılık).
• 2. Yedi naming kategorisinden hangisinde oynayacağınıza karar verin.
• 3. Yukarıdaki 12 yöntemden 2-3’ünü kullanarak 50 aday üretin.
• 4. ASCII uyumluluk filtresi: Türkçe karakter olanları rafa alın, ASCII versiyonlarına geçin.
• 5. Telefon ve yorgun beyin testi ile 50’den 15’e indirin.
• 6. Domain müsaitlik kontrolü: 4 TLD, 15 isim = 60 kontrol.
• 7. Sosyal handle kontrolü: kalan 5–8 isim için.
• 8. TPMK marka araması: en güçlü 3 isim için.
• 9. Final 7 kriter skorlamasıyla bir kazanan seçin.
• 10. Domain’i 4 TLD üzerinde 5 yıllık alın, sosyal handle’ları rezerve edin, TPMK başvurusunu başlatın.

Kaynaklar

• turkpatent.gov.tr — TPMK marka arama ve başvuru
• tmview.org — EUIPO marka arama
• branddb.wipo.int — WIPO global marka veritabanı
• ICANN registrant rights
• nic.tr — TR alan adı yönetimi
• iana.org/domains/root/db — TLD listesi
• namechk.com — sosyal handle kontrol
• instantdomainsearch.com — domain üretici
• namelix.com — AI tabanlı isim üretici
• WIPO UDRP arbitration

İlgili Yazılar

• Domain Adı Nedir? WHOIS Sorgulama ve Tescil
• Domain Sorgulama Araçları: WHOIS, RDAP ve DNS
• DNS Nedir, Ayarları Nasıl Değiştirilir
• Hosting Türleri ve Seçim Rehberi
• Teknik SEO Kontrol Listesi 2026
• Arama Motoru ve SEO Rehberi
• SSL Sertifikası Nasıl Alınır