Let's Encrypt ile Ücretsiz SSL: Certbot, Otomatik Yenileme ve Wildcard

Let''s Encrypt, 2015''ten bu yana web''in HTTPS''ye geçişini hızlandıran ücretsiz bir sertifika otoritesidir. Bugün tüm yeni web sitelerinin en az %85''i Let''s Encrypt sertifikası kullanıyor. Bu rehber Certbot ile sıfırdan SSL kurulumu, otomatik yenileme, wildcard sertifika ve yaygın sorunların çözümünü kapsar.

Certbot Kurulumu

İlgili rehberler: DNS nedir, ayarları değiştirme · Domain adı ve WHOIS sorgulama · Hosting türleri rehberi · Nginx yapılandırma · Plesk panel yönetimi

# Ubuntu / Debian
sudo apt update && sudo apt install certbot python3-certbot-nginx

# Alternatif: snap ile (en güncel sürüm)
sudo snap install core; sudo snap refresh core
sudo snap install --classic certbot
sudo ln -s /snap/bin/certbot /usr/bin/certbot

Standart HTTP-01 Challenge

En yaygın yöntem. Let''s Encrypt, domain''inize bağlanıp özel bir dosya okur; böylece domain''in kontrolünün sizde olduğunu doğrular. Port 80''in açık olması ve domain''in sunucuya yönelmiş olması zorunludur.

# Nginx için otomatik kurulum
sudo certbot --nginx -d example.com -d www.example.com -m admin@example.com --agree-tos --no-eff-email

# Apache için
sudo certbot --apache -d example.com -d www.example.com

# Sadece sertifika al, manuel yapılandır
sudo certbot certonly --webroot -w /var/www/html -d example.com

Wildcard Sertifika (DNS-01 Challenge)

*.example.com gibi tüm subdomain''leri kapsayan wildcard sertifikası için HTTP challenge yetmez, DNS-01 kullanılır. Sağlayıcınızda bir TXT kaydı oluşturarak domain sahipliğini kanıtlarsınız.

sudo certbot certonly --manual --preferred-challenges dns \
  -d example.com -d '*.example.com' \
  -m admin@example.com --agree-tos

# Certbot size _acme-challenge.example.com için TXT kaydı değeri verir
# DNS''e ekleyip 'dig _acme-challenge.example.com TXT' ile doğrulayın
# Ardından Enter''a basın

Otomatik Yenileme

Let''s Encrypt sertifikaları 90 gün geçerlidir. Certbot kurulumuyla birlikte gelen systemd timer veya cron otomatik yenileme yapar. Yenileme 60 gün öncesinden denenmeye başlar, başarısız olursa günde 2 kere tekrar denenir.

# Timer'ı doğrula
systemctl list-timers | grep certbot

# Manuel test (kuru çalıştırma)
sudo certbot renew --dry-run

# Yenileme sonrası nginx reload için hook
sudo mkdir -p /etc/letsencrypt/renewal-hooks/deploy
echo '#!/bin/bash
systemctl reload nginx' | sudo tee /etc/letsencrypt/renewal-hooks/deploy/reload-nginx.sh
sudo chmod +x /etc/letsencrypt/renewal-hooks/deploy/reload-nginx.sh

Nginx SSL Yapılandırma

server {
    listen 443 ssl http2;
    server_name example.com;

    ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com/fullchain.pem;
    ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/example.com/privkey.pem;
    include /etc/letsencrypt/options-ssl-nginx.conf;
    ssl_dhparam /etc/letsencrypt/ssl-dhparams.pem;

    add_header Strict-Transport-Security "max-age=31536000; includeSubDomains" always;
}

# HTTP → HTTPS redirect
server {
    listen 80;
    server_name example.com www.example.com;
    return 301 https://$host$request_uri;
}

Yaygın Sorunlar

• Rate limit — haftalık 50 sertifika limiti var, test için --staging bayrağını kullanın
• Port 80 kapalı — HTTP challenge çalışmaz, firewall kuralını kontrol edin
• DNS henüz yayılmamış — TTL''i düşürüp 5-10 dk bekleyin
• CAA kaydı yanlış — dig example.com CAA ile doğrulayın, Let''s Encrypt için letsencrypt.org izinli olmalı

Modern Web Hosting ve Sunucu Altyapısı

Performanslı bir web hosting hizmeti üç temel altyapı kararına dayanır: NVMe SSD diskler (klasik SATA SSD'ye göre 4-6 kat IOPS), LiteSpeed Web Server veya Nginx + LSCache kombinasyonu (Apache'ye göre 9 kat istek kapasitesi) ve CloudLinux + Imunify360 izolasyonu. Hosting sağlayıcısının kontrol paneli (cPanel, Plesk, DirectAdmin), günlük yedek politikası, veri merkezi konumu ve destek ekibi yanıt süresi de büyük fark yaratır. Türkiye lokasyonu yerli ziyaretçilere düşük gecikme verirken; Hetzner Frankfurt veya OVH Roubaix gibi Avrupa lokasyonları global trafik için daha uygundur. Site büyüdükçe paylaşımlı hosting'ten VPS, ardından dedicated server'a geçiş; CPU/RAM/disk kaynaklarının web sitemizin ihtiyaçlarına göre ölçeklenmesini sağlar.