Domain İsim Önerileri: Akılda Kalıcı Alan Adı Bulma

Doğru bir domain ismi, bir markanın dijital kimliğinin temel taşıdır; başarılı bir alan adı yıllar boyunca aynı işletmenin yanında durur, kötüsü ise her tanıtım kampanyasında, her kartvizit baskısında ve her sosyal medya paylaşımında küçük ama tekrar eden bir maliyet yaratır. Domain isim önerileri üretirken işin sadece yaratıcı tarafına odaklanmak yetmez; teknik müsaitlik, TLD stratejisi, marka hukuku, fonetik akılda kalıcılık ve uzun vadeli SEO etkisi aynı tabloda değerlendirilmelidir. Bu rehber, bir alan adı önerileri kısa listesini nasıl üreteceğinizi, sonra o listeyi nasıl daraltacağınızı ve sonunda hangi tek ismi neden seçtiğinizi tarif eder.

İlgili rehberler: Domain adı nedir, WHOIS sorgulama · Domain sorgulama araçları (WHOIS, RDAP, DNS) · DNS nedir, ayarları değiştirme · Hosting türleri ve seçim rehberi · Arama motoru ve SEO rehberi · Teknik SEO kontrol listesi 2026

Bir Alan Adı Niçin Bu Kadar Önemli?

Alan adı; URL barında, e-posta imzasında, fatura altlığında, podcast kapağında, mağaza vitrininde, kargo etiketinde ve sosyal ağdaki kullanıcı adında aynı anda görünen ender öğelerden biridir. Yanlış seçilmiş bir alan adının düzeltilmesi yıllar sonra çok pahalıdır: organik arama trafiği yeni domain'e tam yansımaz, backlink otoritesi geçişte erir, e-posta listeleri yeni gönderici domain için spam filtrelerine takılır, kullanıcılar eski URL'i hatırlar ama yeni URL'i hatırlamaz, basılı materyaller (kartvizit, broşür, ambalaj) yeniden basılır, Google Ads/Meta Ads hesapları geçişte beklemeye düşer. Bu nedenle isim seçimi 'çabuk halledilecek bir formalite' değil, uzun ömürlü bir mimari karardır. Alan adı aynı zamanda bir SEO sinyali olarak çalışır: tam eşleşen domain (EMD) artık tek başına sıralama avantajı sağlamasa da, anahtar kelime ima eden marka isimleri kullanıcıların tıklama oranını (CTR), marka aramalarını ve sosyal paylaşılabilirliği dolaylı olarak etkiler. Arama motoru rehberimizde bu mekanizmayı detaylı açıklamıştık; Core Web Vitals yazımız ise domain seçildikten sonraki performans tarafına eğilir.

İyi Bir Domain İsminin 12 Özelliği

Sektörden, dilden ve hedef kitleden bağımsız olarak, akılda kalıcı bir alan adının ortak özellikleri şunlardır:

Kısalık: 5-15 karakter ideal aralıktır; 17 karakteri geçen domainler yazım hatasına eğilimlidir.
Telaffuz kolaylığı: Bir kişiye telefonda heceleyemeden söyleyebiliyorsanız iyidir; aksi halde 'radyo testi' başarısızdır.
Tek anlamlı: Yanlış bölünme veya farklı okumayla başka bir kelime çıkarmamalı (klasik örnek: 'expertsexchange').
Marka çatısına uygun: İleride ürün yelpazesini daraltmamalı; 'istanbul-kediler-blogu' yarın köpek de eklemek isterseniz dar gelir.
Tire ve sayı içermez: Tireler sözlü iletişimde unutulur, sayılar 'two' mu '2' mi karmaşası yaratır.
Yabancı diller için tehlikesiz: Hedef pazarın dilinde küfür/argo çağrışımı olmamalı.
Yazım belirsizliği yok: 'flickr' gibi vokal silinmiş isimler ünlü olmadan akılda kalmaz.
Sosyal medyada uygun: X, Instagram, YouTube, TikTok handle'ı boş ya da kolay alınabilir olmalı.
Trademark çakışması yok: Hedef pazarda ve EUIPO/USPTO sicilinde tescilli markaya yakın olmamalı.
Genişleyebilir: Coğrafyaya kilitli isim ('istanbultaksi') ihracat planı varsa engel olur.
Doğru TLD:.com hâlâ varsayılan; bölgesel veya niş TLD'ler bilinçli stratejik tercih olmalı.
Hukuki olarak satın alınabilir: Premium veya squat edilmiş domain için bütçe planlanmalı.

Bu liste, sonra göreceğiniz kısa liste eleme matrisinin temelini oluşturur. Üreteceğiniz her aday domain bu 12 maddeyi geçmek zorunda değil — ama 8 ve üzeri puan alanlar finalde değerlendirilmeye değerdir.

Beyin Fırtınası Çerçeveleri: 6 Üretim Yöntemi

Boş bir sayfaya 'iyi bir domain bul' diye bakmak çoğu zaman üretkenliği öldürür. Yapısal yöntemler 1-2 saatte 80-150 aday üretmeyi mümkün kılar. Aşağıdaki altı çerçeveyi sırayla uygulayın; her birinin sonunda en az 10 aday yazıp sonra eleyin.

1. Anahtar Kelime + Modifikatör

Sektör ana terimini bir niteleyiciyle birleştirmek hem SEO sinyali sağlar hem de domain'i tanımlayıcı kılar. Modifikatörler şunlardan seçilebilir: hub, lab, works, studio, kit, base, room, deck, point, group, co, line, port, forge, craft, house, club, garage, atelier, society, foundry, bench, depot, market, syndicate. Türkçede ek olarak: atölye, ofis, dükkan, mahalle, kapı, tezgah, ocak, kulüp, çarşı, koop, sokak, çatı. Tek bir kelime ile uzun bir liste oluşturun: 'kahve' + 25 modifikatör → 25 aday; tekrar edin, ayıklayın.

2. İki Kelime Birleşimi (Compound)

İki anlamlı kelimenin yan yana getirilmesi en güçlü brandable yöntemlerden biridir. Türkiye'deki yerel girişimlerin de tercih ettiği yapı: 'YemekSepeti', 'Hepsiburada', 'Trendyol', 'Sahibinden', 'Çiçeksepeti'. Önce 12 isim, 12 fiil, 12 sıfat listeleyin; bunları sektörle ilgili 12 nesneyle çapraz birleştirin. 144 olası kombinasyon çıkar — çoğu kombinasyon kötü, %5'i ilginç olur, %1'i 'işte bu' duygusu verir. Birleşik kelimelerin uzunluğu 7-12 karakter aralığında ideal kalır.

3. Hece Manipülasyonu

Var olan kelimeden hece çıkarma, ekleme veya yeniden sıralama. Klasik örnekler: flickr (flicker), tumblr (tumbler), reddit (read it), scribd (scribed), grindr (grinder). Türkçede: kapıda, yemeksepeti, iyzico, n11. Riski: yazımı belirsizleştirebilir, sözlü iletişimde 'flicker mı flickr mı' karmaşası yaratır; bu nedenle akılda kalıcılık testleri şart. Vokal silme yaparken kelimenin telaffuzunun korunduğundan emin olun — silinen 'e' ünlüsünün yerini fonetikte boşluk almamalı.

4. Mitoloji, Astronomi ve Doğa

Mitolojik figürler (Apollo, Athena, Hermes, Atlas, Helios, İris, Orpheus), astronomi terimleri (Nebula, Quasar, Orbit, Lumen, Vega, Polaris, Andromeda) veya doğa (Kestane, Pinar, Lavanta, Yasemin, Kekik) zengin çağrışım sağlar; çoğu kelime kollektif belleğe işlenmiştir, brand inşası daha az çabayla yapılır. Tescilli marka kontrolü burada özellikle kritiktir — tek başına 'apollo' büyük olasılıkla onlarca sektörde tescillidir, ama 'apollo + niş' (apollograph, apollolab, apollodeck) daha sağlam olabilir. Astronomi terimlerinin avantajı ise sektör-bağımsız kullanılabilmeleridir; aynı isim yazılım, kahve dükkanı veya mimari ofis için makul gelir.

5. Eski Kelime / Etimolojik Köken

Latince, Yunanca, Osmanlıca veya Sanskritçe köklerden türetme: verba (söz), opus (eser), nexus (bağ), kinetik (hareket), kalem, defter, liman, çerağ. Etimoloji sözlükleri (etymonline, Nişanyan Sözlük, Wiktionary) bu çerçevenin ham maddesidir; bir saatlik etimoloji araştırması 30-50 aday üretir. Eski kökenli kelimeler entelektüel bir hava verir ve kültürel derinlik hissi yaratır — özellikle yayın, eğitim, tasarım ve hukuk sektörlerinde tercih edilir.

6. Yapay Kelime (Coined Word)

Hiçbir dilde anlamı olmayan, telaffuz edilebilir bir hece kombinasyonu: kodak, xerox, etsy, zynga, roblox, spotify. En geniş hareket alanını sunar, marka tescili kolaydır (tanımlayıcı olmadığı için ayrımsallığı yüksektir), çağrışımı sıfırdan inşa edilir. Karşılığında pazarlama bütçesi ister: bir yapay kelime, anlamını 1-2 yıllık tekrar yoluyla kazanır. Coined word üretirken iki ipucu: (1) 2 vokal + 3-4 konsonant + 2 vokal şeklinde 'dokuya yumuşak' yapı seçin (CV-CV-CV), (2) hece sayısı 2 veya 3 olsun — 4 hecelik yapay kelimeler ezberlenmez.

Domain İsim Üreticiler ve Yapay Zeka Araçları

Beyin fırtınası tükendiğinde otomatik üreticiler ham aday listesini birkaç dakikada büyütür. Hiçbiri 'mükemmel' isim üretmez — fakat çağrışım pencerelerini açar ve gözden kaçan kombinasyonları gösterir. Şu kategorilere göre seçin:

AI tabanlı brandable üreticiler: Namelix, Looka, Brandsnap, NameSnack — sıfırdan kelime üretirler, çoğu zaman icat edilmiş domain ortaya çıkarırlar.
Anahtar kelime kombinasyon araçları: Lean Domain Search, Bust A Name, NameMesh — verdiğiniz kelimeleri öneklerle birleştirirler.
Müsaitlik tarayıcıları: Domainr, Instant Domain Search — yazdıkça karakter karakter müsaitlik gösterir.
Sözlük tabanlı: Panabee, Nameboy — eş anlamlı kelime ve eşsesli alternatif önerir.
Trademark kontrollü: Trademarkia API ile entegre çalışan araçlar, oluşturulan ismin marka çakışmasını anında gösterir.

Bir araç çıktısını asla doğrudan kayıt yapmadan önce müsait kabul etmeyin. Üreticilerin çoğu sadece kelime önerir, gerçek tescil durumunu sorgulamaz. Domain sorgulama araçları rehberinde WHOIS ve RDAP sorgu yöntemlerini detaylandırdık. Ayrıca WHOIS sorgu aracımız hızlı kontrol için kullanılabilir.

Komut Satırından Toplu Müsaitlik Tarama

Yüzlerce aday isminiz varsa elle tek tek girip kontrol etmek saatler alır. Aşağıdaki bash betiği bir liste dosyasındaki her satırı RDAP üzerinden sorgular ve müsait/dolu durumunu yazdırır.

#!/usr/bin/env bash
# domain-check.sh — adaylar.txt içindeki her satırı RDAP ile kontrol et
set -euo pipefail

INPUT="${1:-adaylar.txt}"
TLD="${2:-com}"

while IFS= read -r name; do
 [[ -z "$name" ]] && continue
 url="https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/${name}.${TLD}"
 status=$(curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}" "$url")
 if [[ "$status" == "404" ]]; then
 printf "[MUSAIT] %s.%s\n" "$name" "$TLD"
 elif [[ "$status" == "200" ]]; then
 printf "[DOLU] %s.%s\n" "$name" "$TLD"
 else
 printf "[?:%s] %s.%s\n" "$status" "$name" "$TLD"
 fi
 sleep 0.4 # rate limit
done < "$INPUT"

Çalıştırma: chmod +x domain-check.sh &&./domain-check.sh adaylar.txt com. adaylar.txt dosyası her satırda bir aday isim (TLD'siz) içermelidir. RDAP, klasik WHOIS'in modern HTTP/JSON tabanlı halefidir; RFC 7483 ile standartlaştırılmıştır.

TLD Seçimi:.com mu,.net mi, Niş Uzantı mı?

TLD (Top-Level Domain) seçimi, marka stratejisinin domain ayağıdır. Yanlış TLD aynı kelimenin değerini düşürür; doğru TLD hedef kitleye anında 'doğru kapıdayım' hissi verir.

.com: Hâlâ küresel varsayılan. İnsanlar URL'i hatırlamadıklarında otomatik .com ekler. Maliyetli ama her sektör için güvenli seçim.
.net: Telekom/altyapı çağrışımı taşır;.com bulunmadığında ikinci tercih olarak makul.
.org: STK, vakıf, açık kaynak topluluk için doğal seçim. Ticari kullanımda 'kar amacı yok' algısı yaratabilir.
.io: Yazılım ve SaaS dünyasında popüler hale geldi. Yenileme ücreti yüksek (yıllık 30-60 USD).
.dev /.app: Google'ın yönettiği TLD'ler. Tarayıcılarda HTTPS zorunluluğu vardır (HSTS preload).
.ai: Yapay zeka ürünleri için pratik standart oldu; yıllık 80-120 USD aralığında.
.co: Kolombiya ülke kodu olsa da küresel şirketler tarafından kullanılır.
.shop /.store /.market: E-ticaret odaklı; SEO algısı nötr ama hatırlanma oranı.com'dan düşük.

Gözlem: Hedef kitleniz teknik değilse mutlaka.com alın. Niş TLD'ler çoğu kez yatırımcı/topluluk için işe yarar ama anneanne kuşağı 'nokta i o nasıl yazılıyor' diye sorar.

Yeni gTLD'lerin Riskleri

ICANN 2012 sonrası yüzlerce yeni gTLD onayladı (.guru,.ninja,.photography,.istanbul). Bunların büyük kısmı zamanla itibar kaybetti, bazı registrar'lar fiyatları yükseltti, bazıları da kayıttan çekildi. Niş bir TLD seçtiyseniz aynı kelimenin.com sürümünü de defansif kayıt olarak alın; trafik kayıplarını önler.

Ülke Kodu TLD'leri (ccTLD)

Yerel pazara odaklı işler için ülke TLD'si net SEO sinyali verir: .com.tr, .de, .fr, .co.uk. Google Search Console'da otomatik olarak ilgili ülkeye hedefleme yapılır. Uluslararası genişleme planı varsa multi-country yapılarına dikkat edin (alt domain veya alt klasör yaklaşımı için teknik SEO kontrol listesi yazımıza bakın).

Türkiye için Özel:.tr ve.com.tr

.tr uzantıları 14 Eylül 2022 tarihinden itibaren BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) tarafından yönetilen TRABİS sistemi üzerinden açıktır. Önceleri belge istenen .com.tr uzantısı 2024'ten beri belgesiz, ilk gelene tahsis modeline geçti.

.tr: Türkiye'ye özgü prestij uzantısı, çoğu kelime hâlâ yatırımcı portföyünde tutuluyor.
.com.tr: Ticari işletme için doğal Türk uzantısı; yıllık fiyat sağlayıcıya göre 100-300 TL aralığında.
.org.tr /.net.tr /.gen.tr: Vakıf, telekom ve genel kullanım için.
.av.tr: Sadece avukat/hukuk büroları, baro kayıt belgesi gerektirir.
.bel.tr: Belediyeler.
.k12.tr: İlk ve orta öğretim kurumları, MEB onayı.

#.tr domain'i WHOIS ile sorgulamak
whois -h whois.nic.tr ornekfirma.com.tr

# RDAP ile (modern alternatif)
curl -s https://rdap.nic.tr/domain/ornekfirma.com.tr | jq.

# Nameserver kontrolü (alındıktan sonra)
dig +short NS ornekfirma.com.tr @8.8.8.8

# DNSSEC durumu
dig +dnssec +short DS ornekfirma.com.tr

Domain ve WHOIS yazımızda tescil sürecini detaylı anlattık. .tr uzantı yönetimini ve TRABİS işleyişini ayrıntısıyla ele almak istiyorsanız BTK'nın TRABİS portalı resmi kaynaktır.

Akılda Kalıcılık Testleri

Bir alan adı tek başına teknik olarak müsait olsa bile, akılda kalmıyorsa değersizdir. Şortlistteki her isim için aşağıdaki dört testi uygulayın; sözlü iletişimin işin doğal parçası olduğu KOBİ'ler için bu testler trademark kontrolü kadar kritiktir.

Radyo testi: İsmi telefonda söyleyin, karşı taraf ek soru sormadan doğru yazabilmeli.
Bardak suyu testi: İsmi ağzınız doluyken telaffuz edin; tıkanıyorsa sesli harfleri yeniden düşünün.
Yan masa testi: İsmi 5 saniye gösterip kapatın, kişi 30 saniye sonra tekrarlayabilmeli.
Yanlış yazım haritası: Tahta üzerine 5 farklı yazım varyantını yazın, hangisi doğru göründü? En çok seçilen versiyonu domain olarak alın, diğerlerini redirect için kaydedin.

Bu testleri 5-7 kişiyle yapın; tek bir kişinin görüşü yanıltıcıdır. Ayrı yaş ve eğitim profillerinden insanlar seçin: 19 yaşındaki üniversiteli ile 55 yaşındaki esnaf aynı ismi farklı algılar.

Trademark ve Marka Tescili Kontrolü

Domain'i alıp logo bastırdıktan altı ay sonra avukat mektubu almak, en pahalı marka derslerinden biridir. Adım atmadan önce üç farklı sicilde arama yapın:

TÜRKPATENT marka veritabanı (turkpatent.gov.tr) — Türkiye için zorunlu kontrol.
EUIPO eSearch plus — AB topraklarında satış yapacaksanız zorunlu.
USPTO TESS — ABD pazarına hitap edecekseniz şart.
WIPO Global Brand Database — Uluslararası marka kayıtlarının birleşik aramaları için.
Google görsel + metin araması: Sicilde olmayan ama 'common law' marka oluşturmuş yerel işletmeler vardır.

Marka aramasını yaparken yalnızca tam eşleşmeye değil, fonetik ve görsel benzerliğe de bakın. 'Kayra' tescilliyse 'Kaira' veya 'Qayra' da risklidir. Komut satırından TÜRKPATENT API'sini sorgulayan kısa bir Python script:

# turkpatent_search.py — basit marka sorgulama
import requests
import sys

def marka_sorgu(kelime):
 # NOT: TURKPATENT resmi API'si henuz acik degil; burada
 # ornek olarak kendi vekiliniz ile entegre olan endpoint'i kullanin
 url = "https://www.turkpatent.gov.tr/arastirma/marka"
 params = {"q": kelime, "tip": "benzer"}
 r = requests.get(url, params=params, timeout=15)
 r.raise_for_status()
 # Kullanmadan once HTML scrape veya resmi PDF indirme
 # akisini kendi rate-limit politikaniza gore guncelleyin.
 return r.text

if __name__ == "__main__":
 kelime = sys.argv[1] if len(sys.argv) > 1 else "ornek"
 sonuc = marka_sorgu(kelime)
 print(f"{len(sonuc)} byte HTML alindi; manuel kontrol gerekli.")

Marka tescil süreci ortalama 8-14 ay sürer. Domain'i kaydedip aynı gün TÜRKPATENT başvurusu yapmak en güvenli akıştır; başvuru itirazsız geçerse ileride doğan haksız rekabet davalarında öncelik kazanırsınız.

Hyphen, Sayı, Çoğul ve IDN Kuralları

İsim listenizi son aşamaya getirdiğinizde karakter düzeyinde bir kez daha geçilmelidir. Aşağıdaki yedi kural sektörden bağımsız olarak geçerlidir:

Tire kullanmayın: 'best-cafe' yerine 'bestcafe'. Tire telefonda söylenmez, bant tarayıcıda doğru hatırlanmaz.
Sayı kullanmayın: '4u', '2go' insan tarafında 'four' mu '4' mü kararsızlığı yaratır.
Tekil-çoğul ikilisini birlikte alın: kitap.com varsa kitaplar.com da defansif kayıt olarak alınmalı.
Yaygın yanlış yazımı satın alın: 'kahveci.com' aldıysanız 'khaveci.com', 'kavheci.com' gibi yaygın hataları da alın ve ana domain'e 301 redirect edin.
IDN (Türkçe karakter): 'şarküteri.com' ASCII'ye çevrilince 'xn--arkteri-79a4q.com' olur. Estetik görünür, mail server'larında ve eski tarayıcılarda hâlâ sorun çıkarır.
Hibrit yazımı netleştirin: 'CamelCase' marka logosunda güzel ama URL bar'da küçüktür; 'camelcase' okunaklı olmalı.
Resmi yazım kılavuzu: İsmi nasıl yazacağınızı (büyük harf, ünlem, semboller) marka kılavuzunda belgeleyin.

IDN konusu özellikle Türkiye, Almanya, Fransa, Japonya gibi diakritikli alfabeli ülkelerde tartışmalıdır. Pratik tavsiye: ana domain'i ASCII tutun, IDN versiyonunu ek tedbir olarak alın ve ASCII'ye 301 yönlendirin.

Brandable Domain mı, Anahtar Kelimeli Domain mi?

İki strateji yıllardır birbirine alternatif olarak sunulur; gerçek hayatta hangisinin uygun olduğu hedef kitle, içerik modeli ve büyüme hızı ile değişir.

Brandable (markalaştırılabilir): 'spotify', 'asana', 'notion', 'airtable' — kelimenin anlamı yoktur ama tekrarla yerleşir. Pazarlama bütçesi gerektirir; tescili kolaydır; uzun vadeli marka değeri yüksektir.
Keyword-rich (anahtar kelimeli): 'oto-yedek-parca-istanbul' — ilk sıralamada SEO avantajı verir, marka algısı zayıftır, esnek değildir; 2-3 yıl sonra anahtar kelime stratejisi değişirse domain dar gelir.
Hibrit: 'parcadolabi' — anahtar kelime ima eder ama bir kelime gibi okunur; SEO ve marka dengesini kurar.

Çoğu modern marka için hibrit veya brandable tercih edilir. Anahtar kelimeli isimler hâlâ yerel hizmet sektöründe (oto yıkama, taksi, kuaför) işe yarar; çünkü o pazarlarda Google sıralaması doğrudan müşteri akışına döner.

Sektörlere Göre Domain İsim Önerileri Stratejisi

Aynı 'iyi domain' tarifinin farklı sektörlerde farklı tezahürleri vardır. Aşağıda markaadi audit'lerinde sıkça karşılaşılan sektör başlıklarına göre kısa öneriler:

E-ticaret

Tek kelime + niş: 'kahveatolyesi', 'taklevha', 'mumdukkani'.
Kategori + ürün: 'evdekibaharat', 'teknolojiraf'.
Hedef kitle + fayda: 'annekitabi', 'bebekreyonu'.
İdeal TLD: .com birincil, .com.tr sadece Türkiye satışı varsa.
Sosyal medya kullanıcı adı eşleşmesi şart — Instagram ve TikTok ön planda.

SaaS / Yazılım Ürünü

Brandable kısa kelime: 5-7 karakter ideal ('linear', 'figma', 'cursor').
.io,.app,.dev,.ai sektörel olarak kabul görür.
Açıklama gerektirmeyen, fonetik kısa isimler iş kültürüne uygun.
GitHub organization adı, npm paket adı eşleşmesi zorunlu.
Açık kaynak proje adıyla çakışmamalı (npm registry ve PyPI kontrolü).

Yerel Hizmet (Tesisat, Klima, Oto)

Şehir/semt + hizmet: 'kadikoyklima', 'ankaratesisat'.
Telefon dostu, kısa ve hatırlanır olmalı (radyo reklamı düşünün).
.com.tr tercih edilir, yerel SEO sinyali güçlüdür.
Google İşletme Profili adı ile uyumlu olmalı.
Hizmet bölgenizi büyütme planınız varsa şehir adından kaçının.

Kişisel Marka / Portföy

adsoyad.com her zaman birinci tercih.
Yaygın isim çakışması varsa: orta ad kısaltma, meslek eki ('dryazgan', 'avzeynep').
.me,.blog,.pro kişisel sitelerde sevilir;.com kadar sağlam değildir.
Ad-soyad domain'i ileride kariyer değişikliğine de uyumludur.

Medya / Yayıncılık

Çağrışım ve ses estetiği önemli: 'kafagezginleri', 'fasikül', 'harita'.
Bölünebilir isim olmamalı (the express exchange tuzakları).
Podcast/YouTube/Instagram handle'ı eşleşmeli.
Tematik niş TLD (.media,.news) ikincil;.com asıl olmalı.

Defansif Kayıt: Yan Domainleri ve Typo Koruması

Bir markayı korumanın en ucuz yollarından biri, ana domain'in kardeşlerini de almaktır. Squat eden üçüncü taraflar, sizin ismi alıp dolandırıcılık siteleri kurabilir veya size ileride 10x fiyatla satma teklifi getirebilir.

Tüm yaygın TLD versiyonları:.com,.net,.org,.com.tr,.co (en az 5 TLD).
Tekil-çoğul ikilisi: markaadi.com + markaadlari.com.
Yaygın typo'lar: markaadi.com için marakadi.com, mrakaadi.com.
Bitişik versiyon: 'marka adi' ayrı yazılırken 'markaadi.com' alınabilir.
Hatalı TLD: markaadi.cm (.com'un eksik yazımı) — bilinen typosquat hedefi.

Bu kayıtların yıllık toplam maliyeti tipik bir KOBİ için 600-1500 TL arasında — saldırı sonrası avukat masrafının çok altında. Defansif kayıtların DNS'i ana domain'e 301 redirect ile yönlendirilmeli, ayrıca SSL sertifikası kapsamına alınmalıdır. Let's Encrypt SSL kurulum yazımız wildcard ve multi-domain sertifikaları detaylı anlatır.

Yenileme, Auto-Renew ve Domain Kaybetmemek

İyi bir alan adının kaybedilmesinin en yaygın nedeni, fatura sorunları yüzünden yenileme yapılamamasıdır. Domain düştükten sonra geri alma süreci pahalı, yavaş ve çoğu zaman başarısızdır. Üç savunma katmanı şart:

Auto-renew aktif: Registrar panelinden açın, kredi kartı son kullanma tarihi geçerse mail gelsin.
Multi-year registration: Mümkünse 5-10 yıllık tescil yapın; registrar değiştirme açısından da kolaylaşır.
Yedek ödeme yöntemi: Birden fazla kart tanımlayın; bir kart düşerse diğerinden çekilsin.
WHOIS e-posta adresi: Aktif ve düzenli okunan bir e-posta olmalı; expire uyarıları buradan gelir.
İki faktörlü doğrulama (2FA): Domain hesap güvenliği kritik — hijack vakaları çoğu kez zayıf parolayla başlar.

# Domain'in son kullanma tarihini sorgulamak
whois ornekfirma.com | grep -i 'expir'

# Toplu kontrol — birden fazla domain icin
for d in marka1.com marka2.com.tr marka3.io; do
 exp=$(whois "$d" 2>/dev/null | grep -iE 'expir|registry expiry' | head -1 | awk -F': ' '{print $2}')
 printf "%-30s %s\n" "$d" "$exp"
done

# Cron ile aylik raporlama (her ayin 1'inde)
# 0 9 1 * * /usr/local/bin/domain-expiry-report.sh | mail -s 'Domain durumu' admin@firmanizin.com

30 gün öncesinden uyaran bir cron job kurmak, fatura sorunundan domain kaybetmenin önündeki en ucuz savunmadır. Eğer çok sayıda domain yönetiyorsanız registrar lock ve EPP transfer auth code kavramlarına da hâkim olmalısınız.

Premium Domain ve İkinci El Pazarlar

Aradığınız tek kelimelik isim büyük olasılıkla başka birine ait. İki yol vardır: vazgeçip alternatif üretmek veya satın almak. İkinci el domain pazarı ortalama 1.000-50.000 USD arasında değişen fiyat aralığında çalışır. Premium isimler için pazaryerleri:

Sedo — En büyük domain marketplace, 19+ milyon listing.
Afternic / NameJet — GoDaddy'nin domain mezat ekosistemi.
Dan.com — broker hizmetleri ve escrow ile satış.
Türkiye yerel: Sahibinden, İsimcim, Domain.com.tr ikinci el bölümleri.

Premium domain alımında escrow şart — para domain transferi tamamlanmadan elden çıkmamalı. Sedo'nun veya Escrow.com'un emanet hizmetleri bu rolü üstlenir. Pazarlık öncesinde domain'in SEO geçmişini kontrol edin: spam tarihi, manuel ceza, blacklisted IP geçmişi varsa pahalıya satın aldığınız ada sıfırdan başlamak gerekebilir. Detaylı bir ikinci el alım rehberini ikinci el alan adı rehberinde bulabilirsiniz.

Müsaitlik Sonrası Teknik Pre-Check

Domain'i kaydetmeden önce yapılması gereken ek üç teknik kontrol:

1. Geçmiş Sahip ve Spam Geçmişi

# Wayback Machine ile gecmis snapshot kontrolu
curl -s "http://archive.org/wayback/available?url=ornekfirma.com" | jq.

# Domain blacklist toplu sorgu (Spamhaus, SURBL, URIBL)
for bl in zen.spamhaus.org multi.surbl.org black.uribl.com; do
 res=$(host "ornekfirma.com.${bl}" | grep -i "address" || echo "clean")
 printf "%-25s %s\n" "$bl" "$res"
done

# Google Safe Browsing kontrolu (manuel)
# https://transparencyreport.google.com/safe-browsing/search?url=ornekfirma.com

Wayback'te eski içerik 'casino', 'pharma', 'replica watches' barındırıyorsa — geçmişte black-hat SEO için kullanılmış demektir. Bu domain'lerin Google'da iyi sıralanması yıllar alabilir.

2. Backlink Profili

Ahrefs/Majestic gibi araçlarla domain'in geçmiş backlink profilini inceleyin. Düşük kaliteli, spam görünümlü backlink yığını varsa Disavow dosyası hazırlayıp Google Search Console'a göndermek gerekir. Yeni başlayan bir markaysanız, temiz geçmişe sahip yeni bir domain çoğu zaman 'iyi görünen' eski bir domain'den daha sağlamdır.

3. Sosyal Medya Handle Tarama

Domain'i almadan önce namechk.com veya benzeri bir araçla seçtiğiniz ismin Twitter (X), Instagram, TikTok, LinkedIn, YouTube, GitHub ve npm üzerindeki müsaitliğini tarayın. Tek bir önemli platformda kullanıcı adı boş değilse, ya alternatif handle (örn. @markaadi_resmi) seçmeniz ya da domain adınızı yeniden düşünmeniz gerekir.

Fiyatlama Gerçekleri: Ne Beklemelisiniz?

Domain fiyatları registrar'a, TLD'ye, promosyona ve premium statüye göre büyük farklılıklar gösterir. 2026 itibarıyla makul aralıklar (yaklaşık, sağlayıcıya göre değişir):

.com: 250-450 TL/yıl (yaklaşık 9-15 USD).
.com.tr: 100-300 TL/yıl, Türkiye'deki yerel sağlayıcılarda.
.tr: 200-500 TL/yıl, kısa kelime ise premium olabilir.
.net:.com ile benzer, ortalama 280-480 TL/yıl.
.org: 350-550 TL/yıl.
.io: 1100-2000 TL/yıl, önde gelen niş TLD'ler bu aralıkta.
.ai: 2700-4500 TL/yıl, yıllık yenileme ücreti yüksek.
.dev /.app: 400-700 TL/yıl, HTTPS zorunluluğu var.
Premium kategori (tek kelime, jenerik): 5.000-500.000 USD aralığı.

İlk yıl indirim tuzağına dikkat: bazı registrar'lar ilk yıl 25 TL gibi düşük fiyatlarla domain satar, yenilemede 350 TL keser. Toplam sahiplik maliyetini (5 yıllık) karşılaştırarak seçim yapın. Domain transferi her registrar arası 60 gün kilit süresi ister; bu nedenle yanlış registrar seçimi telafi edilemez değildir ama gecikmelidir.

Yaygın Hatalar: Bunları Yapmayın

Audit'lerde sıkça gördüğümüz, domain seçim sürecini kötüleştiren yedi yaygın yanlış:

İlk bulunan müsait isimde karar kılmak: En iyi seçenek 5. veya 50. olabilir; aceleci kararlar yıllarca pişmanlık yaratır.
Trademark sorgulamasını atlamak: Bir avukat mektubu domain maliyetini 100x'e çıkarır.
Sadece.com'a saplanıp kalmak (veya tam tersi): Esneklik gerekli..com bulunmuyorsa hibrit isim üretin, niş TLD'ye balıklama atlamayın.
İsmi sadece kurucu beğenisi ile seçmek: Hedef kitle test edilmeli; iç ekip körlüğü gerçektir.
Auto-renew'u kapalı bırakmak: En sık görülen domain kaybı sebebi.
WHOIS gizliliğini kapatmak: Spam ve sosyal mühendislik saldırılarına maruz kalırsınız.
Premium domain'i acele almak: Pazarlık şart; ilk teklif çoğu zaman %30-50 düşürülebilir.

Son Kısa Liste Eleme Matrisi

Beyin fırtınası, üreticiler, sektör analizi ve teknik ön kontroller sonunda 8-12 aday isminiz olacak. Bu matrise göre puanlayıp final 1 ismi seçin (her madde 0-2 puan):

Müsaitlik:.com sürümü açık mı?
Telaffuz: Radyo testi geçti mi?
Hatırlanma: 30 saniye sonra tekrarlanabildi mi?
Trademark temiz: 3 ana sicilde benzer kayıt yok mu?
Sosyal medya handle eşleşiyor mu?
5-15 karakter aralığında mı?
Tire/sayı yok mu?
Sektör algısına uygun mu?
Genişleyebilir mi?
Wayback geçmişi temiz mi?
Bütçe sınırları içinde mi?
5 yıl sonra hâlâ uygun mu?

Her aday için 0-24 arası puan çıkar. 20+ alanlar 'kazanan' kategoride, 15-19 'B planı', altındakiler tekrar düşünülmeli. İki aday 22 puana eşit gelirse kurucu sezgisi tie-breaker olur — burada artık 'doğru' yoktur, üzerinde durmak istediğiniz isim yıllarca markanızı taşıyacak olandır.

Domain Aldıktan Sonra Yapılacaklar

Domain alımı bir biten değil, başlayan bir süreçtir. İlk 48 saat içinde aşağıdakileri tamamlayın:

Auto-renew açık mı? İlk işiniz bu.
WHOIS privacy aktif mi? Birçok registrar ücretsiz sunar.
2FA aktif mi? SMS yerine TOTP (Authenticator) tercih edilir.
Registrar lock açık mı? Domain'in izinsiz transferini engeller.
DNSSEC kurulumu: İmzalı DNS, cache poisoning'e karşı tampon.
SPF/DKIM/DMARC: Daha mail kullanmasanız bile temel kayıtları açın; spoofing'i önler.
SSL sertifikası: Let's Encrypt veya kurumsal sertifika; HTTPS zorunlu.
301 redirect: Defansif kayıtlardan ana domain'e yönlendirme.

DNS yazımız A, AAAA, CNAME, MX, TXT, CAA gibi tüm kayıt tiplerini işlerken; Let's Encrypt SSL yazımız ücretsiz sertifika kurulumunu adım adım anlatır. Her ikisi de domain alımı sonrası mutlaka okunmalı.

Kaynaklar ve İleri Okuma

İlgili markaadi Yazıları

Domain Adı Nedir, WHOIS Sorgulama — temel kavramlar
Domain Sorgulama Araçları (WHOIS, RDAP, DNS) — teknik araç seti
DNS Nedir, Ayarları Değiştirme — DNS kayıt tipleri
Hosting Türleri ve Seçim Rehberi — domain'i nereye bağlamalı
Let's Encrypt SSL Kurulumu — ücretsiz HTTPS
Teknik SEO Kontrol Listesi 2026 — domain sonrası SEO
İkinci El Alan Adı Rehberi — premium pazar
WHOIS Sorgu Aracı
DNS Kontrol Aracı

Domain seçiminden sonraki tüm teknik adımlar için yanınızdayız

Marka adı brainstorm'undan, defansif kayıt stratejisine, DNS/SPF/DKIM/DMARC kurulumuna ve WordPress + e-ticaret altyapı entegrasyonuna kadar uçtan uca destek için iletişime geçin

İlgili Yazılar

Bu yazıyı okuyanlar bunları da okudu

domain 27 dk

Yazılım Geliştirme

SEO & Optimizasyon

API & Entegrasyon

Web Hosting

VPS Sunucu

Dedicated Sunucu

Domain & SSL

Neden KEYDAL?

Projelerimiz

Hakkımızda

İletişim