Cezanın iki özelliği var ve ikisi de dikkat gerektiriyor: nüsha başına hesaplanması ve mülki amir tarafından uygulanması.
Kanun Metni
6279 sayılı Kanun'un 10. maddesi, yükümlülüklerini yerine getirmeyen mükelleflere derlemenin yapıldığı yerdeki en büyük mülki amir tarafından uygulanacak yaptırımları düzenler:
| Bent | Yaptırım |
|---|---|
| (a) | Her nüsha için bin Türk Lirasından beş bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası |
| (b) | 6. maddenin (ç) bendindeki mükelleflerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda bir daha izin belgesi alamazlar |
Cezayı Kim Verir?
Madde yetkili mercii açıkça belirtir: derlemenin yapıldığı yerdeki en büyük mülki amir. Yani illerde vali, ilçelerde kaymakam.
Bu, basın mevzuatındaki diğer cezalardan farklı bir mercidir:
| Ceza | Veren merci | Dayanak |
|---|---|---|
| Derleme cezası | En büyük mülki amir | 6279 m.10 |
| Künye / zorunlu bilgiler cezası | Mahkeme — adlî para cezası | 5187 m.15 |
| Teslim ve muhafaza cezası | Mahkeme — adlî para cezası | 5187 m.17 |
| 5953 idarî para cezaları | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü | 5953 m.30 |
| RTÜK cezaları | Radyo ve Televizyon Üst Kurulu | 6112 |
İkinci Yaptırım: İzin Belgesi
10. maddenin (b) bendi, 6. maddenin (ç) bendindeki mükellefler için ayrı bir sonuç öngörür: yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda bir daha izin belgesi alamazlar.
Cezadan Kaçınmanın Yolu: Süreler
9. madde süreleri belirler ve bunlara uymak yaptırımı önler:
- Genel kural: çoğaltma işlemini izleyen on beş gün içerisinde, eksiksiz ve hatasız olarak
- 4. maddenin (g) bendi ve 5. maddedeki eserler için: altmış gün
- Hatalı veya eksik nüshalar: en geç on beş gün içerisinde değiştirilir
Alındı Belgesini Saklayın
Kanun, yurt dışında basılıp yurt içinde satılan eserlerin alındı belgesi karşılığında teslim edileceğini söyler. Aynı belgeleme mantığını bütün gönderimlerinizde uygulayın: kargo kaydı, teslim tutanağı ya da alındı belgesi, bir ceza işleminde tek savunma aracınızdır.
Basın Kanunu'ndaki Ceza Ayrı
5187 sayılı Kanun'un 17. maddesi, teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen basımcı ile teslim ve muhafaza yükümlülüğünü yerine getirmeyen internet haber sitesi sorumlu müdürü için ayrı bir ceza öngörür. İki ceza birbirinin yerine geçmez; ayrıntısını teslim cezası yazısında ve iki yükümlülüğün karşılaştırmasında ele aldık.
Sonuç
Derleme yükümlülüğüne uymayan mükellefe, derlemenin yapıldığı yerdeki en büyük mülki amir tarafından her nüsha için idarî para cezası uygulanır; kanundaki 2012 tarihli aralık bin ila beş bin liradır ve yeniden değerlemeyle artar. 6. maddenin (ç) bendindeki mükellefler ayrıca bir daha izin belgesi alamaz.