Bu soruda dürüst cevap iki parçalıdır. 5187 sayılı Kanun'da "beyanname vermeyen şu kadar para cezası öder" diyen bağımsız bir madde yoktur. Yaptırım başka bir zincir üzerinden işler.
Birinci Sonuç: Sorumluluk Hükümleri Yine Uygulanır
11. maddenin son fıkrası kritiktir: "Yukarıdaki hükümler, süreli yayınlar ve süresiz yayınlar için bu Kanunda aranan şartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar hakkında da uygulanır."
İkinci Sonuç: Eksiklik–Durdurma Zinciri
8. madde, beyannamenin hiç verilmemesini değil eksik ya da gerçeğe aykırı verilmesini düzenler; ama uygulamadaki zincir buradan işler:
| Aşama | Süre | Kim |
|---|---|---|
| Eksikliğin giderilmesi istemi | Beyannamenin verilmesinden itibaren iki hafta | Cumhuriyet Başsavcılığı |
| Eksikliğin giderilmesi | Tebliğden itibaren iki hafta | Yayın sahibi |
| Yayımın durdurulması talebi | Süre dolunca | Cumhuriyet Başsavcılığı |
| Durdurma kararı | En geç iki hafta | Asliye ceza mahkemesi |
| Acele itiraz | Karara karşı | Yayın sahibi |
Üçüncü Sonuç: Durdurulan Yayına Devam Cezası
Asıl para cezası buradadır. 16. maddeye göre, 8. maddeye göre mahkeme kararıyla durdurulan yayına, usulüne uygun beyanname vermeden veya değişiklikleri bildirmeden devam edilmesi hâlinde yayın sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Madde ceza için alt sınır da koyar ve bu sınır yayın türüne göre değişir: bölgesel süreli yayınlarda ve yaygın süreli yayınlarda ceza daha yüksek bir tabandan başlar.
Dördüncü Sonuç: Hak Kayıpları
Pratikte en ağır sonuç ceza değil, beyannameye bağlanmış hakların hiç doğmamasıdır:
- Basın kartı. Basın Kartı Yönetmeliği m.15, gazete ve dergiler için 5187 gereğince verilen beyanname ile Başsavcılığın verdiği alındı belgesinin onaylı örneğinin Başkanlığa verilmesini şart koşar. Beyanname yoksa kart başvurusu düşer.
- Resmî ilan. Resmî ilan yayımlama hakkı, mevkute niteliğine ve beyanname zincirine bağlıdır.
- Yayın türü. Yaygın, bölgesel ya da yerel sıfatı beyannamede seçilir; beyanname yoksa tür de yoktur.
İnternet Haber Sitelerinde Ayrı Rejim
7418 ile eklenen fıkra uyarınca, 8. maddedeki yayım durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakımından uygulanmaz. Bunun yerine Başsavcılık, internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti amacıyla asliye ceza mahkemesine başvurur.
Sonuç
5187 beyanname vermemeyi doğrudan cezalandıran bir madde içermez; ancak 11. maddenin son fıkrası uyarınca cezaî sorumluluk hükümleri beyannamesiz yayınlara da uygulanır. Yaptırım zinciri m.8 eksiklik–durdurma süreciyle işler ve para cezası, mahkemece durdurulan yayına devam edilmesi hâlinde m.16 uyarınca doğar. Asıl kayıp ise basın kartı ve resmî ilan haklarının hiç doğmamasıdır.