Yönetmelik bu fiili doğrudan bir suç duyurusu sebebine bağlar ve tarifi çok somuttur.
Kanun Metni
Basın Kartı Yönetmeliği'nin 46. maddesi: Başkanlıkça verilen basın kartlarına dizgi, fon, tertip, şekil ve renk bakımından benzer kart düzenlemiş veya bu kartları kullanmış olanların tespiti hâlinde bu kişiler hakkında Başkanlıkça Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.
Maddenin ikinci cümlesi yaptırımı ağırlaştırır: "Soruşturma ve/veya kovuşturma kesin olarak tamamlanıncaya kadar bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşısalar dahi bu kişilere basın kartı verilmez, varsa basın kartları geçici olarak iptal edilir."
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Benzerlik ölçütleri | Dizgi, fon, tertip, şekil ve renk |
| Fiiller | Benzer kart düzenlemiş olmak veya bu kartları kullanmış olmak |
| Sonuç | Başkanlıkça Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusu |
| Karar mercii | Suçun oluşup oluşmadığına yargı karar verir |
Beş Ölçüt
Benzerlik değerlendirmesi beş unsur üzerinden yapılır:
- Dizgi — kartın üzerindeki metin düzeni
- Fon — arka plan
- Tertip — öğelerin yerleşimi
- Şekil — kartın biçimi
- Renk
Kart Neden Bu Kadar Korunuyor?
5. madde kartın hukukî niteliğini verir: basın kartları, Başkanlıkça verilen ve tüm resmi ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmî nitelikte bir kimlik belgesidir.
6. maddenin ikinci fıkrası da güvenlik boyutunu gösterir: basın kartlarının şekli, özellikleri, tasarımı, güvenlik ögeleri, temini, kişiselleştirilmesinde kullanılacak yöntemler ile kartta yer alacak bilgiler ve teslim yöntemi Başkanlıkça belirlenir.
İlgili Bir Başka Yasak: Kartı Başkasına Kullandırmak
38. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi ayrı bir fiili düzenler: basın kartının veya basın kartına bağlı olarak düzenlenen kartların bir başkasına kullandırıldığının tespit edilmesi hâlinde kart Başkanlıkça iptal edilir.
| Fiil | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Benzer kart düzenlemek veya kullanmak | Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu | m.46 |
| Kartı başkasına kullandırmak | Kartın iptali | m.38/1-c |
İkinci fiili kartı başkasına kullandırma yazısında ele aldık.
Basın Trafik Kartı da Kapsamda
38/1-c bendi "basın kartına bağlı olarak düzenlenen kartlar" der. 44. maddeye göre basın kartı sahiplerine talepleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; verilmesi, kullanılması, sağlayacağı kolaylıklar ve gerektiğinde geri alınmasına ait usul ve esaslar Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca birlikte tespit edilir. Yabancı medya mensuplarına basın trafik kartı verilmez.
Suçun Nitelendirilmesi Yargıya Ait
Sonuç
Basın kartlarına dizgi, fon, tertip, şekil ve renk bakımından benzer kart düzenleyen veya bu kartları kullanan kişiler hakkında Başkanlıkça Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur; soruşturma ve/veya kovuşturma kesin olarak tamamlanıncaya kadar bu kişilere kart verilmez ve varsa kartları geçici olarak iptal edilir. Basın kartı resmî nitelikte bir kimlik belgesi olduğu için tasarımı ve güvenlik ögeleri Başkanlıkça belirlenir ve korunur.