Basın Kartı Yönetmeliği bu davranışı doğrudan iptal sebebi sayar. 38. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi: basın kartının veya basın kartına bağlı olarak düzenlenen kartların bir başkasına kullandırıldığının tespit edilmesi hâlinde kart Başkanlıkça iptal edilir.
"Karta Bağlı Olarak Düzenlenen Kartlar" Ne?
Bent yalnız basın kartını değil, ona bağlı olarak düzenlenen kartları da kapsar. Bunun başlıca örneği basın trafik kartıdır: 44. maddeye göre basın kartı sahiplerine talepleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir.
İptal Doğrudan Başkanlıkça
Bu hâlde iptal için Komisyon kararı aranmaz; Başkanlık doğrudan iptal eder. Komisyon kararı yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık hâlinde (m.38/2) devreye girer.
Yeniden Başvuru
38. maddenin birinci fıkrasının son cümlesi genel kuralı verir: iptal gerekçeleri ortadan kalktıktan sonra basın kartı talep edenin yeniden başvuruda bulunması gerekir.
Bu hâl için 38/4'teki bir yıllık bekleme süresi öngörülmemiştir; o süre yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptalde işler.
Benzer Kart Düzenlemek: Suç Duyurusu
46. madde daha ağır bir hâli düzenler. Başkanlıkça verilen basın kartlarına dizgi, fon, tertip, şekil ve renk bakımından benzer kart düzenlemiş veya bu kartları kullanmış olanların tespiti hâlinde:
- Başkanlıkça Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur
- Soruşturma ve/veya kovuşturma kesin olarak tamamlanıncaya kadar, bu kişilere Yönetmelikteki şartları taşısalar dahi basın kartı verilmez
- Varsa basın kartları geçici olarak iptal edilir
| Fiil | Sonuç | Madde |
|---|---|---|
| Kartı başkasına kullandırmak | Kart Başkanlıkça iptal edilir | m.38/1-c |
| Benzer kart düzenlemek veya kullanmak | Suç duyurusu + geçici iptal + süreç bitene kadar kart verilmez | m.46 |
Neden Bu Kadar Sert?
5. madde kartın niteliğini belirler: basın kartı, tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kartın başkasına kullandırılması, resmî bir kimlik belgesinin başkası tarafından kullanılması anlamına gelir.
İade Yükümlülüğüyle Bağlantısı
37. maddeye göre işten ayrılma, iş yeri ve unvan değişikliği ile iptal hâllerinde kart bir ay içinde iade edilir ve eski kart iade edilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz. İade sürecinin işletilmesi, kartın elde kalmasından doğan riskleri de kapatır.
Sonuç
Basın kartının ya da basın trafik kartı gibi ona bağlı kartların başkasına kullandırılması, kartın Başkanlıkça iptali sonucunu doğurur; Komisyon kararı aranmaz. Basın kartına benzer kart düzenlemek veya kullanmak ise suç duyurusuna, mevcut kartın geçici iptaline ve süreç bitene kadar yeni kart verilmemesine yol açar.