Cevap tek bir merci değil: süreçte iki aşama ve iki karar noktası vardır.
Aşama 1 — Başkanlık: İlk İnceleme
Basın Kartı Yönetmeliği'nin 29. maddesi Başkanlığın rolünü tanımlar. Birinci fıkraya göre Başkanlık, başvuruda bulunanlar hakkında şu kurumlardan bilgi ve belge isteyebilir:
- Basın-yayın meslek kuruluşları
- Valilikler
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü
- Vergi daireleri
- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü
- Basın İlan Kurumu
- Gerekli gördüğü diğer kurum veya kuruluşlar
İkinci fıkra ilk karar noktasını kurar: toplanan bilgi ve belgelerden, Yönetmeliğin 8. veya 9. maddesinde aranan şartları taşımadığı Başkanlıkça tespit edilenlerin talepleri reddedilir. Bu durum, başvuru beyannamesinde belirtilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir.
Üçüncü fıkra: Başkanlıkça yapılan değerlendirme sonucu, usulüne uygun başvuruda bulunmuş ve basın kartı almasına engel bir durumu olmadığı tespit edilmiş kişilere ait dosya Komisyona intikal ettirilir.
Aşama 2 — Komisyon: Esas Karar
33. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi Komisyonun temel yetkisini verir: basın kartı talep eden başvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalışmalarını, eserlerini, ödüllerini değerlendirerek, basın kartı talebinin kabulüne veya reddine karar vermek.
35. maddenin ikinci fıkrası değerlendirmeyi ayrıntılandırır: Komisyon, başvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalışmalarını, eserlerini, ödüllerini ve mensubu bulunduğu medya kuruluşunun niteliklerini değerlendirerek karar verir.
| Aşama | Merci | Neyi denetler | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 1 | Başkanlık | m.8 ve m.9'daki şartlar — objektif denetim | m.29 |
| 2 | Komisyon | Nitelikler, mesleki çalışmalar, eserler, ödüller ve kuruluşun nitelikleri — takdir | m.33, m.35 |
Beyannameyi Kim Onaylar?
Başvuru belgesinin kendisinde de bir onay adımı vardır. 28. maddenin ikinci fıkrası: elektronik ortamda doldurulan beyannamenin çıktısı, medya kuruluşlarının sahipleri veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkili kişilerce onaylanır.
Şifre alarak Başkanlığın sistemini kullanan medya kuruluşlarında bu onay elektronik ortamda yapılır.
Bazı İşlemlerde Komisyon Kararı Aranmaz
Yönetmelik üç hâlde Komisyonu devre dışı bırakır:
| Hâl | Kim karar verir | Dayanak |
|---|---|---|
| Kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme | Komisyon kararı alınmaksızın Başkanlık | m.45/4 |
| Serbest kart süresi içinde işe başlama | Komisyon kararı alınmaksızın Başkanlık | m.37/3 |
| Geçerlilik süresi dolan kartın yenilenmesi | Yeniden Komisyon kararı alınmaksızın Başkanlık | m.47 |
Red Kararı Gerekçeli Olur
35. maddenin beşinci fıkrası: Komisyonun kararları bir tutanakla tespit edilir ve başvuruların reddine dair kararların gerekçeleri tutanağa eklenir.
Red hâlinde ne yapılabileceğini red yazısında ele aldık.
Sonuç
Basın kartı başvurusu iki aşamalıdır: Başkanlık m.29 uyarınca şartları denetler ve taşımayanların talebini reddeder; şartları taşıyanların dosyası Komisyona iletilir ve kabul veya red kararını Basın Kartı Komisyonu verir. Beyanname çıktısı ise medya kuruluşunun sahibi ya da ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisince onaylanır.