Apartman aidatı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kat maliklerinin ortak giderlere ve bu giderler için toplanan avansa katılma borcunun günlük dildeki adıdır; tutarı yöneticinin keyfine göre değil, kat malikleri kurulunda onaylanan işletme projesine göre belirlenir. Kanun, kat malikleri aralarında başka türlü anlaşmadıkça bazı giderlerin eşit, bazılarının ise arsa payı oranında paylaşılmasını öngörür. Yönetim planınızda farklı bir düzen varsa önce ona bakılır.
Bu yazıda apartman aidatının hukuki dayanağını, ortak gider ve avans kavramlarını, eşit paylaşılan ve arsa payına göre paylaşılan gider kalemlerini, yakıt ve ısınma giderini, demirbaş ve yenileme harcamalarını, kiracının sorumluluğunu ve site (toplu yapı) düzenindeki farkları anlatıyoruz. Aidatın nasıl hesaplanacağına adım adım bakıyor, sonunda sık yapılan hataları ve en çok sorulan soruları topluyoruz. Apartman yönetiminin genel çerçevesi için apartman yönetimi nasıl yapılır rehberine bakabilirsiniz.
Apartman aidatı nedir, hangi kanuna dayanır?

Kanunda "aidat" kelimesi geçmez. Kanunun kullandığı kavramlar "gider" ve "avans"tır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.20, her kat malikinin anagayrimenkulün genel giderlerine ve bu giderler için toplanacak avansa katılmakla yükümlü olduğunu söyler. Apartmanlarda düzenli toplanan aidat, çoğunlukla bu avansın kendisidir: ileride yapılacak harcamalar için önceden toplanan, sonra hesabı verilen bir paradır.
Bu ayrım önemlidir. Aidat bir "üyelik ücreti" değildir; yönetimin kâr ettiği bir gelir de değildir. Toplanan her kuruşun ortak bir gidere harcanması ve hesabının kat malikleri kuruluna verilmesi gerekir. Yöneticinin hesap verme ve defter tutma yükümlülüklerini işletme projesi rehberimizde ayrıntılı ele alıyoruz.
Ortak gider ile avans arasındaki fark
- Ortak gider: anagayrimenkulün ortak yerleri ve ortak tesisleri için fiilen yapılan harcamadır. Temizlik, ortak elektrik, bakım, onarım, sigorta ve personel giderleri bu gruptadır.
- Avans: bu giderleri karşılamak için önceden toplanan paradır. Kanun, yöneticinin işletme projesi onaylanıncaya kadar avans toplayacağını belirtir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.35).
- İşletme projesi: tahmini gelir ve giderleri, her kat malikine düşecek payı ve avans tutarını gösteren plandır (m.37). Aidat tutarının dayanağı bu projedir.
Ortak yer neresidir?
Aidat, ortak yerlerin ve ortak tesislerin giderlerini karşılar. Kanunun m.4 hükmü, temeller ve taşıyıcı sistem, ana duvarlar, çatı, merdivenler, asansörler, genel giriş kapıları, koridorlar, kalorifer dairesi, su deposu, sığınak, ortak kanalizasyon, elektrik ve su tesisleri gibi yerleri her durumda ortak yer sayar. Sözleşmeyle başka yerler de ortak yer olarak belirtilebilir. Bir bağımsız bölümün içindeki arızanın giderilmesi ise kural olarak o bölümün malikine aittir; bunun bedeli aidattan karşılanmaz.
Apartman aidatı nasıl belirlenir? Eşit ve arsa payına göre paylaşım
Kanun, gider paylaşımında iki temel ölçü öngörür. Kat malikleri arasında başka türlü bir anlaşma yoksa 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.20 şu ayrımı yapar:
| Gider türü | Kanundaki varsayılan ölçü | Not |
|---|---|---|
| Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri ile bunlar için toplanan avans | Eşit paylaşım | Kanun bu personel giderlerini tek tek sayar |
| Anagayrimenkulün sigorta primleri | Arsa payı oranında | Sigorta ayrıca m.21 hükmünde de arsa payına bağlanmıştır |
| Ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri | Arsa payı oranında | Çatı, cephe, taşıyıcı sistem gibi işler bu gruptadır |
| Yönetici ücreti gibi diğer giderler | Arsa payı oranında | Kanun yönetici ücretini örnek olarak bu gruba koyar |
| Ortak tesislerin işletme giderleri | Arsa payı oranında | Örneğin ortak tesislerin enerji ve bakım giderleri |
| Isı yalıtımı, yakıt dönüşümü ve ısıtma sistemi dönüşümü gibi ortak işler | Arsa payı oranında | Kanunun m.42 hükmü bu işlerin giderini ayrıca arsa payına bağlar |
Tablodaki ölçüler kanunun varsayılan kuralıdır. Kanun, "aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça" ifadesini kullanır; yani yönetim planı ya da kat maliklerinin geçerli bir anlaşması farklı bir paylaşım öngörebilir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.28, yönetim planının bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmünde olduğunu belirtir. Bu yüzden aidat hesabına başlamadan önce yapılacak ilk iş, binanızın yönetim planını okumaktır.
Eşit paylaşım neden bazı kalemlerde uygulanır?
Personel giderlerinde kanun, her bağımsız bölümün bu hizmetten benzer ölçüde yararlandığını varsayar. Daire büyük ya da küçük olsun, kapıcının hizmeti ya da bekçinin koruması her bölüme ulaşır. Buna karşılık bina sigortası, çatı onarımı ya da cephe yenilemesi gibi işler doğrudan mülkün değerini ilgilendirdiği için mülkiyet payına, yani arsa payına bağlanmıştır.
"Kullanmıyorum, ödemem" savunması geçerli mi?
Kanunun m.20 hükmü bu soruyu açıkça cevaplar: kat malikleri ortak yer ya da tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçtiklerini veya kendi bölümlerinin durumu nedeniyle bunlardan yararlanmaya ihtiyaç duymadıklarını ileri sürerek gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz. Zemin kattaki bir malikin asansör giderine katılmak istememesi yaygın bir tartışmadır; kanunun genel kuralı bu savunmayı kabul etmez. Yönetim planında farklı bir düzenleme olup olmadığına ise ayrıca bakılmalıdır. Tartışma büyürse taraf tutmadan kanun metnini ve yönetim planını paylaşmak, gerekirse bir hukukçuya danışmak en sağlıklı yoldur.
Aidat hesaplaması adım adım
Aşağıdaki sıra, aidatı hem kanuna hem de yönetim planına uygun biçimde hesaplamanıza yardımcı olur. Rakam vermiyoruz; çünkü her binanın gideri, arsa payı dağılımı ve yönetim planı farklıdır.
- Yönetim planını okuyun ve gider paylaşımına dair özel bir hüküm olup olmadığını not edin.
- Her bağımsız bölümün arsa payını tapu kayıtlarına göre bir listeye geçirin.
- Geçmiş dönemin gerçekleşen giderlerini faturalar ve makbuzlarla kalem kalem çıkarın.
- Gelecek dönem için tahmini giderleri kalem kalem yazın; bakım sözleşmeleri, sigorta yenilemesi, personel giderleri ve planlanan onarımlar dahil.
- Her kalemi "eşit paylaşılan" ya da "arsa payına göre paylaşılan" olarak işaretleyin; yönetim planı farklı bir ölçü koyuyorsa onu uygulayın.
- Eşit kalemlerin toplamını bağımsız bölüm sayısına, arsa payı kalemlerinin toplamını her bölümün arsa payı oranına göre dağıtın.
- İki sonucu toplayarak her bölümün tahmini payını ve dönemsel avansını bulun.
- Bu hesabı işletme projesi olarak kat malikleri kuruluna sunun ve kurulun kararını karar defterine yazdırın.
Yakıt ve ısınma giderleri nasıl paylaşılır?

Merkezi ısıtma sistemi olan binalarda ısınma gideri, aidatın en çok tartışılan kalemidir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.42, merkezi ısıtma sistemlerinde ısınma giderlerinin paylaştırılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğini söyler. Bu düzenleme Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik ile yapılmıştır.
Yönetmelik, merkezi ve bölgesel ısıtma ile sıhhi sıcak su sistemli binalarda tüketimin ölçüm cihazlarıyla ölçülmesini ve giderin bağımsız bölüm kullanıcılarına bu ölçümlere göre paylaştırılmasını öngörür. Yönetmeliğin m.8 hükmüne göre toplam ısıtma giderinin yönetmelikte belirtilen bir kısmı ölçülen tüketime göre, kalan kısmı ise ortak alanlar, sistem kayıpları ve işletme giderlerinden kaynaklanan pay olarak bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına göre dağıtılır. Dikkat edin: bu sabit kısımda ölçü arsa payı değil, yönetmelikte belirtilen kullanım alanıdır.
- Yönetmeliğin m.5 hükmü, bağımsız bölüm kullanıcılarının ölçüm için yapılacak işlere izin vermek zorunda olduğunu ve arıza ile bakım dışında ölçüm cihazlarına müdahale edemeyeceğini belirtir.
- Aynı madde, paylaşım bildirimlerinde bulunması gereken bilgileri sayar; okuma tarihleri, önceki ve son ölçüm değerleri, gider hesaplama çizelgeleri bunlardandır.
- Paylaşım bildirimlerinin özeti, yönetmelikte belirtilen süre boyunca bina girişindeki ilan panosunda liste hâlinde duyurulur.
- Ölçüm cihazlarının muayene ve kalibrasyonunun düzenli yapılmasını kontrol etmek, yönetmeliğe göre bina sahibi, bina yöneticisi ya da yönetim kurulunun sorumluluğundadır (m.6).
Kombi gibi bireysel ısıtma kullanılan binalarda ise yakıt gideri her bağımsız bölümün kendi aboneliğine aittir ve aidata girmez. Merkezi sistemden bireysel sisteme ya da tersine geçiş kararı 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.42 hükmündeki çoğunluk kurallarına bağlıdır; bu kararın yönetim planının aykırı hükümlerini değiştirilmiş sayacağını da kanun ayrıca belirtir.
Demirbaş, yenileme ve lüks harcamalar
Her harcama aynı kurala tabi değildir. Ortak yerlerin olağan bakım ve onarımı ile yenilik niteliğindeki harcamalar kanunda farklı maddelerde düzenlenir.
Faydalı yenilik ve ilaveler
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.42, ortak yerleri düzgün ya da daha rahat kullanılır hâle getiren, onlardan elde edilen faydayı artıran yenilik ve ilavelerin kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla verilecek kararla yapılacağını belirtir. Kat malikleri ortak yerlerde kendi başlarına değişiklik yapamaz. Bu işlerin giderleri, maddenin ilgili fıkrasına göre yeniliklerden faydalananlar tarafından faydalanma oranında ödenir.
Çok masraflı ve lüks harcamalar
Kanunun m.43 hükmü, çok masraflı ya da binanın özel durumuna göre lüks sayılan yenilikler için ayrı bir kural getirir: bunlardan faydalanmak istemeyen kat maliki, belirli şartlarda gidere katılmak zorunda değildir ve gideri bu işe karar verenler öder. Sonradan kendi arsa payı oranında giderlere katılan malik, bu yenilikten faydalanma hakkını kazanır. Bir harcamanın "lüks" sayılıp sayılmayacağı somut duruma bağlıdır; tartışmalı durumlarda karar almadan önce bir hukukçunun görüşünü almak iyi olur.
Demirbaş listesi tutun
Aidatla satın alınan her eşya, ortak mülkün parçasıdır. Hidrofor, jeneratör, bahçe ekipmanı, temizlik makinesi, güvenlik kamerası ve benzeri demirbaşları alış belgesi, garanti bilgisi ve bulunduğu yerle birlikte bir listede tutun. Yönetici değiştiğinde bu liste devir teslimin temel belgesi olur. Demirbaşın değiştirilmesi bir yenileme midir yoksa yenilik mi, sorusunu da bu liste üzerinden daha kolay cevaplarsınız.
Kiracı aidatı öder mi?
Kat maliki ile yönetim arasındaki ilişkide borçlu kural olarak kat malikidir. Ancak 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kiracıyı da sorumluluğa dahil eder. Kanunun m.18 hükmü, kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümlerin kiracılara, oturma hakkı sahiplerine ve bağımsız bölümden sürekli yararlananlara da uygulanacağını söyler. Kanunun m.22 hükmü ise kat malikinin gider ve avans borcundan ve gecikme tazminatından, bağımsız bölümde kira sözleşmesine ya da başka bir sebebe dayanarak sürekli yararlananların da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirtir.
Pratikte yönetimin yapması gereken, her bağımsız bölüm için malik ve varsa kiracı bilgisini güncel tutmak, aidat bildirimlerini kime gönderdiğini kayda geçirmek ve ödeme yapılmadığında kimden talep edebileceğini kanuna göre bilmektir. Ödeme yapılmadığında izlenecek yolu aidat ödemeyen kat maliki rehberimizde anlatıyoruz. Sakin ve kiracı bilgilerini tutarken kişisel verilerin korunmasına dair yükümlülükler için apartmanda kamera ve KVKK yazısına bakın.
Site ve toplu yapılarda aidat

Birden çok bloktan oluşan sitelerde gider paylaşımı bir katman daha kazanır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.72, toplu yapı içinde yalnızca belirli bir yapının ya da birkaç yapının kat maliklerine tahsis edilmiş ortak yer ve tesislerin giderlerinin o yapılardaki kat maliklerince, bütün bağımsız bölümlerin ortak kullanımına ayrılmış yer ve tesislerin giderlerinin ise bütün kat maliklerince karşılanacağını söyler.
- Blok giderleri: blok asansörü, blok girişinin temizliği, blok çatısı gibi kalemler o bloğun kat maliklerine aittir.
- Site geneli giderleri: çevre güvenliği, peyzaj, ortak otopark, sosyal tesis ve site yolları gibi kalemler bütün kat maliklerine aittir.
- Kaçınma yasağı: aynı madde, kat maliklerinin site ortak yer ve tesislerinin başka bir parselde ya da kamuya ait alanda bulunduğunu veya kendilerinin bunlara ihtiyacı olmadığını ileri sürerek toplu yapı ortak gider payını ödemekten kaçınamayacağını belirtir.
Toplu yapılarda tek bir yönetim planı bütün kat maliklerini bağlar (m.70). Paylaşımın ayrıntısı çoğunlukla bu planda yazılıdır; site yönetiminin ilk işi blok bazında ve site bazında gider kalemlerini ayrı ayrı izleyebileceği bir hesap düzeni kurmaktır.
Aidat yönetiminde iyi bir çalışma düzeni
Bir apartman yöneticisinin aidat tarafındaki işi, hesabı bir kez yapmakla bitmez. Aşağıdaki senaryo iyi kurulmuş bir düzenin nasıl işlediğini gösterir. Dönem başında yönetici, kurulda kabul edilen işletme projesindeki avans tutarlarını her bağımsız bölüme yazılı olarak bildirir. Ödemeler, kanunun m.35 hükmü uyarınca yönetici sıfatı gösterilerek açılmış banka hesabına yatırılır; böylece kim ne zaman ne ödedi sorusu banka kaydıyla cevaplanır.
Ay içinde gelen asansör bakım faturası, ortak elektrik faturası ve temizlik malzemesi gideri belgeleriyle birlikte kaydedilir. Bir kat maliki kendi aidatının neden yükseldiğini sorar; yönetici ona eşit ve arsa payı kısımlarını ayrı gösteren tabloyu ve ilgili kurul kararını gönderir. Dönem sonunda gerçekleşen giderler tahminle karşılaştırılır, fark bir sonraki işletme projesine yansıtılır ve hesap kurula sunulur. Bu düzeni elle, tablolarla yürütmek mümkündür; bina ya da blok sayısı arttıkça kayıtları tek yerde tutmak önem kazanır. apartman ve site yönetimleri için hazırladığımız yazılım da bu ihtiyaç düşünülerek hazırlanıyor.
Sık yapılan hatalar
- Yönetim planını okumadan her gideri eşit bölmek ya da her gideri arsa payına göre dağıtmak.
- Aidat tutarını kurul kararı ve işletme projesi olmadan, yöneticinin kendi tahminiyle değiştirmek.
- Ortak gider ile bir bağımsız bölümün kendi arızasını karıştırıp, bölüm içi onarımları aidattan karşılamak.
- Aidatı yöneticinin kişisel hesabına ya da elden toplamak; kanun yönetici sıfatıyla açılmış banka hesabından söz eder.
- Lüks ya da çok masraflı yeniliklerin giderini, karara katılmayan maliklerden de zorla tahsil etmeye çalışmak.
- Merkezi ısıtmada ölçüm cihazı varken yakıt giderini arsa payına göre dağıtmak.
- Sitelerde blok giderleri ile site geneli giderlerini tek kalemde toplamak.
- Kiracıdan sınırsız tahsilat beklemek; kanun kiracının sorumluluğunu kira miktarıyla sınırlar.
Sık Sorulan Sorular
Apartman aidatını kim belirler?
Aidatın dayanağı olan işletme projesini yönetici hazırlar, kat malikleri kurulu onaylar. Kurulca kabul edilmiş bir proje yoksa yönetici, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.37 uyarınca kurul onaylayıncaya kadar geçerli olacak geçici bir işletme projesi yapar. Ayrıntılar için işletme projesi nasıl hazırlanır rehberine bakın.
Aidat arsa payına göre mi, eşit mi ödenir?
Kanunun varsayılan kuralına göre kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri eşit; sigorta, ortak yerlerin bakım ve onarımı, yönetici ücreti gibi diğer giderler ve ortak tesislerin işletme giderleri arsa payı oranında paylaşılır. Yönetim planı ya da kat maliklerinin anlaşması farklı bir düzen öngörebilir.
Zemin kattaki daire asansör aidatı öder mi?
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.20, ortak tesisleri kullanmadığını ya da onlara ihtiyacı olmadığını ileri sürerek gider payından kaçınmayı kabul etmez. Yönetim planınızda farklı bir hüküm varsa ona bakılır. Somut uyuşmazlıklarda bir hukukçuya danışmanızı öneririz.
Boş daire için aidat ödenir mi?
Kanun, gider ve avans borcunu bağımsız bölümün kullanılıp kullanılmamasına bağlamaz; borç kat malikliğinden doğar. Boş dairenin maliki de payına düşen gideri öder. Yönetim planında özel bir düzenleme varsa onu ayrıca kontrol edin.
Aidatı kiracı mı öder, ev sahibi mi?
Yönetime karşı asıl borçlu kat malikidir; kiracı ise kanunun m.22 hükmü uyarınca kira miktarıyla sınırlı olarak müteselsilen sorumludur. Kiracı ile ev sahibi arasında kimin ödeyeceği kira sözleşmesine bağlıdır.
Aidat artışı için kurul kararı şart mı?
Aidatın dayanağı kurulda onaylanan işletme projesi olduğu için, tutarın değişmesi de kural olarak yeni bir projeyle ve kurul kararıyla olur. Mevcut proje varken hazırlanan geçici projelerde kanunun getirdiği bir üst sınır da vardır; bunu işletme projesi rehberimizde açıklıyoruz.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: Apartman yönetimi nasıl yapılır? · İşletme projesi nasıl hazırlanır? · Aidat ödemeyen kat maliki · Kat malikleri kurulu nasıl yapılır? · Apartman yöneticisi nasıl seçilir? · Apartman yönetim programı seçimi