Çalışma izni alan bir yabancı gazeteci için ikamet meselesi büyük ölçüde çözülmüş olur — çünkü kanun ikisini birleştirir.
Temel Kural
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 27. maddesi "Çalışma izninin ikamet izni sayılması" başlığını taşır: geçerli çalışma izni ile 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesine istinaden verilen Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi, ikamet izni sayılır.
Bir Şart Var
27. maddenin ikinci fıkrası: çalışma izni verilebilmesi veya iznin uzatılabilmesi için yabancının 7 nci madde kapsamına girmemesi şartı aranır.
Adres Kaydı: Yirmi İş Günü
26. maddenin ikinci fıkrası pratik bir yükümlülük getirir: konsolosluklardan ikamet ve çalışma izni alarak Türkiye'ye gelen yabancılar, giriş tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıtlarını yaptırmak zorundadırlar.
İki Ayrı Bildirim
| Yükümlülük | Süre | Nereye | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Adres kayıt sistemine kayıt | 20 iş günü | Adres kayıt sistemi | 6458 m.26/2 |
| Yerleşim yeri değişikliği bildirimi | 1 ay | İletişim Başkanlığı | Basın Kartı Yön. m.41/1-b |
İkamet İzninin Süresi
6458'in 23. maddesi genel bir kural koyar: ikamet izinleri, pasaport veya pasaport yerine geçen belgelerin geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli, kalış amacına bağlı ve her yabancı için ayrı düzenlenir.
Aynı maddenin ikinci fıkrası: ikamet izninin şekli ve içeriği Bakanlıkça, ikamet izni yerine geçen çalışma izninin şekli ve içeriği ise Bakanlık ve ilgili kurumlarca birlikte belirlenir.
24. madde: ikamet izinleri valiliklerce uzatılabilir.
Pasaport Süresine Bağlılık
Basın Kartı Süresiyle İlişkisi
Basın Kartı Yönetmeliği m.39, yabancı medya mensuplarına görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar geçerli olacak şekilde kart verilebileceğini söyler.
| Belge | Süre sınırı |
|---|---|
| Çalışma izni | İlk başvuruda en çok 1 yıl (6735 m.10) |
| İkamet izni | Pasaport süresinden 60 gün kısa (6458 m.23) |
| Basın kartı | Görev süresini aşmamak + verildiği yılın sonu (Yön. m.39) |
Turkuaz Kart
6735, uzun vadeli bir seçenek de tanımlar. 3. maddeye göre Turkuaz Kart, yabancıya Türkiye'de süresiz çalışma hakkı, mevzuat hükümlerine göre eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına ise ikamet hakkı veren belgedir. Kart sahibinin eş ve çocuklarına, Turkuaz Kart sahibi yakını olduğunu gösteren ve ikamet izni yerine geçen belge verilir.
Vatandaşlığa Geçerse
Basın Kartı Yönetmeliği m.41/1-c, yabancı medya mensubunun Türk vatandaşlığına geçmesi hâlinde bir ay içinde Başkanlığa yazılı bildirimde bulunmasını ve basın kartını iade etmesini zorunlu tutar. Bu durumda kart türü de değişir: artık göreve bağlı basın kartı yolu açılır (m.10).
Sonuç
Geçerli çalışma izni 6458 m.27 uyarınca ikamet izni sayılır; ayrı bir ikamet izni almaya gerek kalmaz. Konsolosluktan izin alarak gelenler yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırır. İkamet izinleri pasaport süresinden altmış gün kısa düzenlenir ve valiliklerce uzatılabilir.