Bir sunucuyu izlemiyorsanız, bir sorun olduğunu çoğu zaman ziyaretçileriniz size haber verdiğinde öğrenirsiniz — ki bu çok geçtir. Sunucu izleme (monitoring), sorunları daha kullanıcılara yansımadan fark etmenizi sağlar. Bu rehberde sunucu izlemenin temellerini, neyi neden izlemeniz gerektiğini açıklıyoruz.
İlgili içerikler: Linux sunucu komutları · Sunucu yedekleme · systemd servis yönetimi
Sunucu İzleme Nedir?
Sunucu izleme, bir sunucunun sağlık göstergelerini sürekli ölçmek, kaydetmek ve eşik aşıldığında uyarı üretmek demektir. Amaç iki yönlüdür: sorunları erken yakalamak ve zaman içindeki eğilimleri görerek geleceği planlamak.
Neler İzlenmeli?
| Gösterge | Neden Önemli | Uyarı İşareti |
|---|---|---|
| CPU kullanımı | İşlem kapasitesinin doluluğu | Uzun süre %85 üzeri |
| Bellek (RAM) | Yetersiz RAM süreçleri çökertir | Sürekli yüksek + yoğun swap |
| Disk alanı | Dolu disk pek çok servisi durdurur | %85 üzeri doluluk |
| Disk G/Ç | Yavaş disk her şeyi yavaşlatır | Yüksek bekleme (iowait) |
| Uptime / erişim | Site ayakta ve erişilebilir mi | Yanıt yok veya hata kodu |
| Servis durumu | Web/veritabanı servisi çalışıyor mu | Servis durmuş |
Yerleşik İzleme Araçları
İzlemeye başlamak için pahalı araçlara gerek yok; her Linux sunucusunda hazır gelen komutlar ilk teşhis için yeterlidir:
htop— canlı CPU, bellek ve süreç görünümü.df -h— disk bölümlerinin doluluk oranı.free -h— RAM ve swap kullanımı.uptime— çalışma süresi ve yük ortalaması.iostatvevmstat— disk ve bellek başarımının ayrıntısı.
Uptime İzleme
Sunucu içi metrikler önemlidir, ama bir de "site dışarıdan erişilebiliyor mu?" sorusu vardır. Uptime izleme, sitenizi düzenli aralıklarla harici bir noktadan kontrol eder ve erişilemediğinde sizi uyarır. Sunucu kendi içinde sağlıklı görünse bile ağ veya yapılandırma sorunu siteyi erişilmez kılabilir — bu yüzden dış izleme şarttır.
Uyarı (Alerting) Mantığı
İzlemenin asıl değeri uyarıdadır. Sürekli grafiklere bakamazsınız; sistem, bir eşik aşıldığında sizi bulmalıdır — e-posta, mesaj veya bildirimle. İyi bir uyarı kurulumu iki tuzaktan kaçınır: çok az uyarı (sorunu kaçırırsınız) ve çok fazla uyarı (önemli olanı gürültüde kaybedersiniz).
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük bir site için izleme gerçekten gerekli mi?
Evet. Küçük bir sitede bile bir kesintiyi saatlerce fark etmemek ciddi kayıp ve itibar zedelenmesi demektir. En azından bir uptime izleme ve disk doluluk uyarısı her sunucuda olmalıdır.
Yük ortalaması (load average) tam olarak ne anlatır?
Yük ortalaması, çalışmayı bekleyen süreçlerin ortalama sayısıdır. Kabaca, bu değer sunucunun CPU çekirdek sayısını sürekli aşıyorsa sistem talebi karşılayamıyor demektir.
İzleme verisini ne kadar saklamalıyım?
Kısa vadeli sorun teşhisi için günler yeterlidir; kapasite planlaması ve eğilim analizi için aylık veriyi saklamak değerlidir. Saklama süresi disk maliyetiyle dengelenir.
KEYDAL hosting çözümleriyle altyapınız izleme ve uyarı sistemleriyle sürekli gözetim altında. KEYDAL hosting çözümleri