Offshore hosting, web sitenizin dosyalarini ve verilerini, sirketinizin veya hedef kitlenizin bulundugu ulkenin disindaki bir veri merkezinde barindirma yontemidir. Kisaca sunucularin baska bir yargi alaninda (jurisdiction) durmasidir. Bu yazi, kavrami tarafsiz bir sekilde acikliyor: ne ise yarar, hangi durumlarda mantikli, hangi hukuki sinirlar gecerlidir.
Ilgili rehberler: Internet ve ag temelleri rehberi - Internet servis saglayicilari (ISS) - IP adresi nedir - Erisim engeli nasil verilir (5651)
Offshore Hosting Nedir?
"Offshore" kelimesi kelime anlamiyla "kiyi disi" demektir; hosting baglaminda ise sunucunun sizin bulundugunuz ulkenin yasal cercevesinin disinda konumlandirilmasini anlatir. Ornegin Turkiye'de faaliyet gosteren bir yayinci, sunucusunu farkli bir ulkedeki bir veri merkezinde kiralarsa buna offshore barindirma denir.
Teknik olarak offshore bir sunucu, sizin ulkenizdeki bir sunucudan farkli calismaz. Ayni web sunucu yazilimini, ayni veritabanini ve ayni protokolleri kullanir. Fark tamamen fiziksel konum ve buna bagli olarak gecerli olan hukuk ile ilgilidir. Sunucunun durdugu ulke, o sunucuya hangi kurallarin uygulanacagini buyuk olcude belirler.
Offshore Hosting Neden Tercih Edilir?
Insanlarin sunucularini baska bir ulkede barindirma nedenleri genellikle su basliklarda toplanir:
- Veri gizliligi tercihleri: Bazi ulkeler, veri saklama ve mahremiyet konusunda daha net veya daha katilikci mevzuata sahiptir; kullanicilar bu cerceveyi tercih edebilir.
- Ifade ve icerik cesitliligi: Bir ulkede yasal olan bir icerik, baska bir ulkede kisitlanmis olabilir. Yayincilar, hedef kitlelerine kesintisiz ulasmak icin farkli yargi alanlarini degerlendirir.
- Hedef kitleye yakinlik: Ziyaretcilerinizin cogu belirli bir kitada ise, oraya yakin bir veri merkezi gecikmeyi (latency) dusurebilir.
- Altyapi ve maliyet: Bazi bolgelerde bant genisligi, enerji veya donanim maliyetleri farklidir; bu da fiyatlandirmayi etkiler.
- Is surekliligi: Cografi olarak dagitik yedekleme, tek bir ulkeye veya olaya bagimliligi azaltmak isteyen kurumlar icin caziptir.
Avantajlar ve Dezavantajlar
Her mimari tercih gibi offshore barindirmanin da olumlu ve olumsuz yanlari vardir. Karari duygusal degil, olculebilir kriterlerle vermek gerekir.
| Boyut | Olasi Avantaj | Olasi Dezavantaj |
|---|---|---|
| Hukuki cerceve | Farkli bir yargi alaninin kurallarindan yararlanma | Yerel yukumluluklerin ortadan kalkmamasi; karmasik uyum |
| Gecikme (latency) | Hedef kitleye yakin bolgede daha dusuk gecikme | Uzak bolgede yerel ziyaretciler icin daha yuksek gecikme |
| Destek | Genis saat dilimi kapsami | Dil, saat dilimi ve iletisim farklari |
| Yasal talepler | Bazi taleplere karsi farkli surecler | Adli yardimlasma ile veri talep edilebilmesi |
| Maliyet | Bazi bolgelerde uygun fiyat | Kur, transfer ve odeme karmasikligi |
Turkiye Hukuku Acisindan Onemli Noktalar
Turkiye'ye yonelik yayin yapan bir site, sunucusu yurt disinda olsa bile Turk hukukunun bazi hukumleriyle iliskilidir. Ozellikle su cerceveler one cikar:
- 5651 sayili Kanun: Internet ortaminda yapilan yayinlar, icerik ve yer saglayicilarin yukumlulukleri ile erisimin engellenmesi tedbirlerini duzenler. Sunucu yurt disinda olsa dahi, Turkiye'den erisilen bir icerik hakkinda erisim engeli karari verilebilir.
- 6698 sayili KVKK: Kisisel verilerin islenmesini ve yurt disina aktarilmasini duzenler. Turkiye'deki kullanicilarin kisisel verilerini yurt disi bir sunucuda tutmak, verilerin aktarilmasi anlamina gelebilir ve belirli sartlara baglidir.
- FSEK (5846 sayili Kanun): Fikir ve sanat eserleri uzerindeki telif haklarini korur. Sunucunun yurt disinda olmasi, telif hakki ihlalini yasal hale getirmez.
- BTK (Bilgi Teknolojileri ve Iletisim Kurumu): Elektronik haberlesme ve internet alaninda duzenleyici ve denetleyici kurumdur; bazi surecler bu kurum uzerinden yurutulur.
Offshore Hosting ile Yerel Hosting Karsilastirmasi
Sunucunuzu yerel mi yoksa yurt disi bir bolgede mi barindiracaginiza karar verirken teknik ve operasyonel farklari birlikte degerlendirmek gerekir.
| Kriter | Yerel Hosting | Offshore Hosting |
|---|---|---|
| Yerel ziyaretci gecikmesi | Genellikle daha dusuk | Bolgeye gore degisir, artabilir |
| Yerel destek/dil | Ayni dil ve saat dilimi | Farkli olabilir |
| Odeme ve faturalama | Yerel para birimi | Kur ve transfer farklari |
| Uyum takibi | Tek yargi alani | Iki yargi alanini birlikte izleme |
| Yedekli cografi dagilim | Sinirli | Cok bolgeli kurgu kolaylasir |
Kimler Icin Uygun, Kimler Icin Degil?
Offshore barindirma herkes icin dogru bir tercih degildir. Ihtiyaci netlestirmek, yanlis bir kararin onune gecer.
- Mantikli olabilir: Kitlesi belirli bir yurt disi bolgede yogunlasan siteler, cok bolgeli yedekleme isteyen kurumlar, uluslararasi hedef kitleye hizmet veren platformlar.
- Genellikle gereksiz: Ziyaretcilerinin nerdeyse tamami yerel olan kurumsal siteler, tanitim sayfalari ve kucuk bloglar; bunlar icin yerel bir sunucu hem daha hizli hem daha basittir.
- Sakincali: Yasa disi icerigi "gizlemek" amaciyla offshore kullanmak; bu, hukuki riski ortadan kaldirmaz, yalnizca yanlis bir guvenlik hissi verir.
Dogru Saglayiciyi Secerken Nelere Bakmali?
Konum bir tarafa, bir barindirma saglayicisinin kalitesini belirleyen teknik ve operasyonel olculer vardir. Sunlari sorun:
- Veri merkezinin bulundugu ulke ve o ulkenin ilgili mevzuati net olarak biliniyor mu?
- Yedekleme, anlik goruntu (snapshot) ve felaket kurtarma (disaster recovery) sureclerinin kapsami nedir?
- Ag altyapisi, bant genisligi ve DDoS korumasi gibi hizmetler saglaniyor mu?
- Destek kanallari, saat dilimi ve dil uyumu ihtiyaclariniza uygun mu?
- Hizmet seviyesi taahhutleri (uptime) ve sozlesme sartlari acik mi?
- Veri erisim ve silme talepleri karsisinda saglayicinin izledigi sureç seffaf mi?