Bir alan adını satın almak tek başına yeterli değildir; alan adının hangi sunucuya, hangi e-posta servisine ve hangi doğrulama kayıtlarına bağlı olduğunu DNS kayıtları belirler. DNS bölgesi (zone), alan adınıza ait bu kayıtların tutulduğu yapılandırma dosyasıdır. Bu rehberde en sık kullanılan kayıt türlerini (A, AAAA, CNAME, MX, TXT ve NS) görevleriyle birlikte ele alıyoruz. Alan adı kavramına yeni başlıyorsanız önce Domain nedir ve WHOIS sorgulama yazımıza göz atabilirsiniz.
DNS Kaydı Nedir?
DNS kaydı, bir alan adının belirli bir soruya verdiği cevaptır. Tarayıcı ornek.com adresini çözümlemek istediğinde, alan adının yetkili sunucusuna başvurur ve ilgili kayıt türünü sorar. Her kaydın bir türü, bir adı, bir değeri ve bir TTL (yaşam süresi) değeri vardır. Yetkili sunucuların nasıl belirlendiğini nameserver nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.
En Sık Kullanılan DNS Kayıt Türleri
Aşağıdaki tablo, günlük kullanımda en çok karşılaşacağınız kayıt türlerini, görevlerini ve örnek değerlerini özetliyor.
| Tür | Görev | Örnek Değer |
|---|---|---|
| A | Alan adını bir IPv4 adresine bağlar | 203.0.113.10 |
| AAAA | Alan adını bir IPv6 adresine bağlar | 2001:db8::10 |
| CNAME | Bir adı başka bir alan adına (takma ad) yönlendirir | cdn.ornek.com |
| MX | Alan adının e-posta sunucusunu ve önceliğini belirtir | 10 mail.ornek.com |
| TXT | Serbest metin; doğrulama, SPF ve DKIM için kullanılır | v=spf1 include:_spf.ornek.com -all |
| NS | Alan adının yetkili isim sunucularını belirtir | ns1.ornek.com |
A ve AAAA Kayıtları: Adresleme
A kaydı (Address) bir alan adını bir IPv4 adresine bağlar. Örneğin ornek.com için bir A kaydı tanımladığınızda, bu alan adına gelen trafik belirttiğiniz IPv4 adresindeki sunucuya yönlenir. AAAA kaydı ise aynı işi IPv6 adresleri için yapar. Modern sunucular çoğunlukla hem A hem de AAAA kaydıyla yapılandırılır, böylece hem eski hem de yeni ağlardan erişim sağlanır.
CNAME Kaydı: Takma Ad
CNAME (Canonical Name) kaydı bir alan adını başka bir alan adının takma adı yapar. Örneğin www.ornek.com adresini ornek.com adresine CNAME ile bağlarsanız, iki adres de aynı hedefi gösterir ve tek bir yerden yönetilir. Önemli bir kural vardır: bir alan adının kökünde (örneğin ornek.com) genellikle CNAME kullanılamaz, çünkü kökte MX ve NS gibi başka kayıtların da bulunması gerekir. CNAME çoğunlukla alt alan adlarında kullanılır; subdomain (alt alan adı) konusunu ayrı bir yazıda ele aldık.
MX Kaydı: E-posta Yönlendirme
MX (Mail Exchange) kaydı, alan adınıza gönderilen e-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini belirtir. Her MX kaydının bir öncelik değeri vardır; sayı ne kadar küçükse öncelik o kadar yüksektir. Birden fazla MX kaydı tanımlayarak yedeklilik sağlayabilirsiniz: birincil sunucu yanıt vermezse, e-posta bir sonraki öncelikteki sunucuya teslim edilir.
- MX kaydının değeri bir IP adresi değil, bir alan adı olmalıdır (örn. mail.ornek.com).
- Hedef e-posta sunucusunun ayrıca bir A veya AAAA kaydı bulunmalıdır.
- Öncelik değeri küçük olan sunucu önce denenir (örn. 10, sonra 20).
TXT Kaydı: Doğrulama ve E-posta Güvenliği
TXT kaydı serbest metin tutar ve en çok doğrulama ile e-posta güvenliği için kullanılır. Bir servise alan adınızın sahibi olduğunuzu kanıtlamak için size verilen metni TXT kaydı olarak eklersiniz. E-posta güvenliğinde ise üç yapı öne çıkar: SPF (hangi sunucuların sizin adınıza e-posta gönderebileceğini belirtir), DKIM (giden e-postaları imzalar) ve DMARC (SPF ve DKIM başarısız olduğunda ne yapılacağını söyler). Bu üçü de TXT kayıtları olarak tanımlanır.
; ornek.com bolgesi icin ornek kayitlar
; (zone dosyasi gosterimi)
ornek.com. 3600 IN A 203.0.113.10
ornek.com. 3600 IN AAAA 2001:db8::10
www.ornek.com. 3600 IN CNAME ornek.com.
ornek.com. 3600 IN MX 10 mail.ornek.com.
ornek.com. 3600 IN TXT "v=spf1 include:_spf.ornek.com -all"
ornek.com. 3600 IN NS ns1.ornek.com.Kayıt Değişikliklerini Doğrulama
DNS değişiklikleri anında yayılmaz; TTL değerine ve ara sunucuların önbelleğine bağlı olarak birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. Değişikliklerin yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için domain sorgulama araçları (WHOIS, DNS, RDAP) kullanabilir ya da dig ve nslookup gibi komut satırı araçlarıyla belirli bir kayıt türünü sorgulayabilirsiniz.
Sık Sorulanlar
A kaydı ile CNAME arasındaki fark nedir?
A kaydı bir alan adını doğrudan bir IPv4 adresine bağlar; CNAME ise bir alan adını başka bir alan adına takma ad olarak yönlendirir. Hedef IP sık değişiyorsa CNAME ile tek bir ana adı güncellemek yeterli olur.
E-posta için hangi kayıtlar gerekir?
Teslimat için MX kaydı, güvenlik ve teslim edilebilirlik için ise TXT içindeki SPF, DKIM ve DMARC kayıtları gerekir. MX kaydının işaret ettiği sunucunun ayrıca bir A veya AAAA kaydı olmalıdır.
TXT kaydıyla ne doğrulanır?
TXT kaydı, bir servise alan adının sahibi olduğunuzu kanıtlamak (site doğrulama) ve SPF, DKIM, DMARC gibi e-posta güvenlik politikalarını yayımlamak için kullanılır.