Kural olarak hayır. Yönetmelik bunu doğrudan bir kart şartı olarak düzenler — ama önemli bir istisna listesi vardır.
Kural: m.8/1-g
Basın Kartı Yönetmeliği'nin 8. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi: medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması şarttır.
İstisna: m.8/2
İkinci fıkra, (f) ve (g) bentlerinin aranmayacağı grupları sayar:
- Süreli yayın sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri
- Radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları
- Kamu kurum ve kuruluşlarında basın kartı alabilecek çalışanlar
- Yabancı basın-yayın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşı medya mensupları
| Kim | (f) sözleşme ve ara vermeme | (g) ticari faaliyet yasağı |
|---|---|---|
| Bir kuruluşta çalışan medya mensubu | Aranır | Aranır |
| Süreli yayın sahibi / tüzel kişi temsilcisi | Aranmaz | Aranmaz |
| Radyo-TV yönetim kurulu başkanı | Aranmaz | Aranmaz |
| Kamu kurumunda kart alabilecek çalışan | Aranmaz | Aranmaz |
| Yabancı kuruluşta çalışan T.C. vatandaşı | Aranmaz | Aranmaz |
Sürekli Kartta Durum
14. maddenin ikinci fıkrası: sürekli basın kartı talep edenlerin başvuruda bulunabilmeleri için 8. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen şart hariç olmak üzere diğer şartları taşımaları gerekir.
Serbest Kartta Durum
13. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi de aynı yapıdadır: serbest basın kartı talep edenlerin (f) bendi hariç diğer şartları taşımaları gerekir. Yani serbest kartta da (g) bendi aranır.
Denetim Nasıl Yapılıyor?
29. maddeye göre Başkanlık, başvuru sahipleri hakkında vergi dairelerinden, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından, basın-yayın meslek kuruluşlarından, valiliklerden, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden, Basın İlan Kurumundan veya gerekli gördüğü diğer kurumlardan bilgi ve belge isteyebilir.
Şart Sonradan Kaybedilirse
38. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi: basın kartı sahibinin 8. veya 9. maddede yer alan niteliklere sahip olmadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması hâlinde basın kartı Başkanlıkça iptal edilir.
Aynı fıkranın devamı: iptal gerekçeleri ortadan kalktıktan sonra basın kartı talep edenin yeniden başvuruda bulunması gerekir.
Sonuç
Basın kartı sahibinin medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması şarttır (m.8/1-g). Bu şart süreli yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri, radyo-TV yönetim kurulu başkanları, kamu kurumu çalışanları ve yabancı kuruluşlarda çalışan T.C. vatandaşları için aranmaz. Şartın sonradan kaybedilmesi kartın iptalini gerektirir.