Sunucuda uzun süren bir işlem çalıştırırken SSH bağlantınız koptuğunda ne olur? Klasik bir oturumda çalışan işlem de sonlanır. tmux ve screen, tam olarak bu sorunu çözen "terminal çoğullayıcı" araçlardır. Bu rehberde kalıcı terminal oturumlarının nasıl kurulduğunu açıklıyoruz.
İlgili içerikler: SSH ile sunucuya bağlanma · Linux sunucu komutları · systemd servis yönetimi
Terminal Çoğullayıcı Nedir?
tmux ve screen, bir terminal içinde birden çok oturum, pencere ve panel yönetmeyi sağlayan araçlardır. En önemli özellikleri şudur: oturumu sunucu üzerinde "bırakabilir" (detach), bağlantınız kopsa bile çalışmaya devam etmesini sağlar, sonra tekrar "bağlanabilirsiniz" (attach).
Bu sayede saatler süren bir yedekleme, derleme veya güncelleme işlemini başlatıp bağlantıyı kapatabilir; daha sonra geri dönüp işlemin durumuna bakabilirsiniz. tmux daha modern ve özellikli, screen ise daha eski ve hemen her sistemde hazır bulunur.
tmux Neden Gereklidir?
- Bağlantı koparsa iş ölmez: SSH oturumu kapansa bile tmux içindeki işlemler devam eder.
- Tek terminalde çok pencere: Bir pencerede log izlerken diğerinde komut çalıştırabilirsiniz.
- İşi kaldığı yerden sürdürme: Sabah başlattığınız oturuma akşam aynı durumda dönebilirsiniz.
- Ekran paylaşımı: Aynı oturuma birden çok kişi bağlanarak ortak çalışabilir.
tmux Temel Kullanımı
tmux'ta tüm komutlar bir ön ek tuşu ile başlar; varsayılanı Ctrl+b'dir. Önce bu tuşa, sonra komut tuşuna basarsınız.
# Yeni adlandırılmış oturum başlat
tmux new -s yedekleme
# Oturumdan ayrıl (işlem arka planda sürer): Ctrl+b ardından d
# Çalışan oturumları listele
tmux ls
# Oturuma geri bağlan
tmux attach -t yedekleme
| Kısayol (Ctrl+b ardından) | İşlevi |
|---|---|
d | Oturumdan ayrıl (detach) |
c | Yeni pencere aç |
n / p | Sonraki / önceki pencere |
% | Paneli dikey böl |
" | Paneli yatay böl |
ok tuşları | Paneller arası geçiş |
screen ile Temel Kullanım
screen daha sade bir alternatiftir. screen -S isim ile yeni oturum başlatır, Ctrl+a ardından d ile ayrılır, screen -r isim ile geri bağlanırsınız. Mantık tmux ile aynıdır; yalnızca ön ek tuşu Ctrl+a'dır.
tmux mu systemd Servisi mi?
tmux, elle ve geçici uzun işlemler için idealdir. Ancak bir uygulamanın sürekli (kalıcı olarak) çalışması gerekiyorsa, doğru araç tmux değil bir systemd servisidir — sunucu yeniden başladığında otomatik ayağa kalkar. tmux'u interaktif işler, systemd'yi kalıcı servisler için kullanın.
Sıkça Sorulan Sorular
tmux mu screen mi seçmeliyim?
Yeni başlıyorsanız tmux önerilir: daha aktif geliştirilir, panel yönetimi ve özelleştirme açısından daha güçlüdür. screen ise neredeyse her sistemde kurulu gelir ve basit ihtiyaçlar için yeterlidir.
Sunucu yeniden başlarsa tmux oturumları kalır mı?
Hayır. tmux ve screen oturumları yalnızca SSH kopmasına karşı korur; sunucu yeniden başladığında oturumlar kaybolur. Kalıcı çalışması gereken işler için systemd servisi kullanın.
tmux içindeki çıktıyı kaydırarak görebilir miyim?
Evet. Ctrl+b ardından [ tuşuyla kaydırma moduna girer, ok tuşları veya PageUp/PageDown ile geçmişe bakarsınız. Çıkmak için q.
KEYDAL VPS ile uzun süren işlemlerinizi güvenle yürütün; kararlı altyapı ile bağlantınız sağlam kalır. KEYDAL VPS planlarını inceleyin