Yapılandırılmış Veri Nedir, Neden Web Sitenize Gerekli?
Bir arama motoru botu sayfanızı taradığında karşılaştığı şey düz metin ve HTML etiketleridir; bir başlığın gerçekten sayfa başlığı mı, bir tarihin yayın tarihi mi, bir ismin yazar mı olduğunu tahmin etmek zorunda kalır. Yapılandırılmış veri (structured data), bu tahmini ortadan kaldırıp sayfanızdaki bilgiyi Schema.org sözlüğüne göre makine tarafından okunabilir hale getirir. Arama motoru artık "bu bir makale başlığıdır", "bu bir ürün fiyatıdır", "bu sıkça sorulan bir sorudur" gibi bilgileri doğrudan, yorumlamaya gerek kalmadan alır.
Bu netlik, özellikle içerik türü çeşitliliği yüksek sitelerde (blog, e-ticaret, hizmet sayfaları) arama motorunun sayfanızı doğru sınıflandırmasına yardımcı olur. Yapılandırılmış veri eklemek zorunlu değildir, ancak doğru uygulandığında sayfanızın arama sonuçlarında nasıl temsil edileceği konusunda size ekstra bir kontrol alanı açar.
JSON-LD, Microdata ve RDFa Arasındaki Fark
Schema.org verisini işaretlemenin üç yolu vardır: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google'ın önerdiği format JSON-LD'dir; sayfanızın görünen HTML'ine dokunmadan, <head> içine bağımsız bir <script type="application/ld+json"> bloğu olarak eklenir. Microdata ve RDFa hâlâ desteklenir, ancak bu formatlar özniteliklerin doğrudan HTML etiketlerinizin içine gömülmesini gerektirir; bu da şablon değiştiğinde veya içerik güncellendiğinde bakımını zorlaştırır.
Pratikte JSON-LD'nin en büyük avantajı ayrıştırılabilir olmasıdır: mevcut sayfa tasarımını bozma riski olmadan tek bir kod bloğunu ekleyip çıkarabilirsiniz. Bu yüzden hem geliştirme hem bakım açısından çoğu proje için daha pratik bir seçimdir.
Zengin Sonuçlar Bir Garanti Değildir
Geçerli yapılandırılmış veri eklemek, sayfanızın Google Arama'da zengin sonuçlara (rich results) uygun hale gelmesini sağlayabilir: SSS içerikleri açılır liste olarak görünebilir, ürün sayfaları fiyat ve stok bilgisiyle listelenebilir. Ancak bunun hiçbir garantisi yoktur. Google, hangi sonucun ne zaman ve hangi formatta gösterileceğine kendi algoritmasıyla karar verir; yapılandırılmış veri eklemek görünürlüğü artırabilir ama sıralamayı doğrudan yükseltmez.
Hangi Şema Türünü Ne Zaman Kullanmalısınız?
Her sayfa türü için uygun bir Schema.org tipi vardır. Aşağıdaki dört tür en yaygın ihtiyaçları karşılar:
| Şema türü | Ne zaman kullanılır | Temel alanlar |
|---|---|---|
| Article | Blog yazısı, haber, rehber gibi içerik sayfaları | headline, author, datePublished, image |
| Product | Fiyatı ve stok durumu görünen ürün sayfaları | name, description, image, offers (fiyat, para birimi, stok durumu) |
| FAQPage | Sayfada gerçekten görünen soru-cevap blokları | mainEntity içinde Question / acceptedAnswer çiftleri |
| LocalBusiness | Fiziksel adresi olan işletme veya şube sayfaları | name, address, telephone, url |
Product şemasında stok durumu için InStock, OutOfStock veya PreOrder değerlerinden biri kullanılır; bu değer sayfada gerçekten gösterdiğiniz stok bilgisiyle birebir örtüşmelidir. LocalBusiness şemasında adres bilgisi PostalAddress türü altında sokak, şehir, posta kodu ve ülke alanlarıyla yapılandırılır.
Altın Kural: Sadece Sayfada Gerçekten Görünen Bilgiyi İşaretleyin
Google'ın resmi yapılandırılmış veri yönergeleri açıktır: sayfada bulunmayan içeriği markup ile işaretlemek yasaktır. Yapılandırılmış veri, kullanıcının tarayıcıda gerçekten görebileceği bilgiyi arama motoruna daha net anlatmak içindir; sayfada olmayan bir bilgiyi "varmış gibi" göstermek için değildir.
Bu ilke, KEYDAL JSON-LD Oluşturucu'nun neden kasıtlı olarak yıldız puanı (rating) veya yorum sayısı (review) şeması sunmadığını açıklar. Uydurma puanlar ve sahte yorum sayıları, Google'ın en sık tespit ettiği ve en ağır cezalandırdığı spam kalıplarından biridir; sayfada gerçekte bulunmayan bir yıldız derecelendirmesini arama sonuçlarında göstermeye çalışmak sitenize manuel işlem (manual action) cezası getirebilir ve bu cezanın kaldırılması zaman alır. Bu yüzden bu araç yalnızca Article, Product, FAQPage ve LocalBusiness gibi, gerçek ve doğrulanabilir sayfa içeriğine dayanan şema türlerini üretir.
Sık Yapılan Hatalar
- Sayfada görünmeyen bir bilgiyi şemaya eklemek: örneğin sayfada gösterilmeyen bir fiyatı veya sayfada yer almayan bir soruyu FAQPage şemasına yazmak.
- Aynı sayfaya birden fazla çelişkili şema eklemek: bir sayfayı hem Article hem Product olarak işaretlemek, arama motorunun sayfayı doğru sınıflandırmasını zorlaştırır.
- İçerik güncellendiğinde JSON-LD'yi güncellemeyi unutmak: örneğin ürün stoktan çıktığında
availabilityalanının hâlâInStockgöstermesi. - Zorunlu alanları eksik bırakmak: Article için
headline, Product içinoffersgibi alanlar olmadan şema geçerli sayılmayabilir. - FAQPage için soru-cevap metnini sayfadaki gerçek görünen metinden farklı yazmak; işaretlenen soru ve cevap, sayfada birebir okunabilir olmalıdır.
Yayınlamadan Önce Mutlaka Doğrulayın
Bir alanı yanlış yazmak ya da zorunlu bir alanı atlamak, o sayfanın zengin sonuç için değerlendirmeye alınmamasına yol açabilir. Kod sözdizimi olarak geçerli görünse bile, Google'ın beklediği zorunlu alanlardan biri eksikse şema yine de kullanılmayabilir.
Doğrulama tek seferlik bir işlem değildir. Sayfa içeriğini güncellediğinizde (fiyat değişti, yeni bir soru eklendi, yazar değişti) yapılandırılmış veriyi de aynı anda güncellemeniz gerekir. Aksi halde sayfada görünen bilgi ile şemada işaretlenen bilgi birbirinden ayrışır; bu da hem kullanıcıyı hem arama motorunu yanıltır ve doğrulama sırasında tekrar hata olarak işaretlenir.
KEYDAL JSON-LD Oluşturucu ile Hızlı Başlangıç
Doğru alanları elle JSON formatında yazmak hataya açıktır; bir virgülü unutmak ya da bir tırnak işaretini yanlış kapatmak geçersiz bir JSON-LD üretir. KEYDAL JSON-LD Oluşturucu, Article, Product, FAQPage ve LocalBusiness şemalarını form alanlarına girdiğiniz bilgilerle otomatik olarak geçerli JSON-LD çıktısına dönüştürür; çıktıyı kopyalayıp doğrudan sayfanızın <head> bölümüne yapıştırmanız yeterlidir.
Article, Product, FAQPage ve LocalBusiness şemalarını forma girip geçerli JSON-LD kodu üretin.
Aracı kullandıktan sonra çıktıyı Zengin Sonuç Testi'nden geçirip yayınlamadan önce son bir kontrol yapmayı unutmayın; sayfa içeriğiniz değiştikçe yapılandırılmış verinizi de güncel tutmanız gerektiğini aklınızda bulundurun.