Futbol okulu nasıl açılır? Futbol akademisi açmak için saha, izin, antrenör ve lisans

Futbol okulu, futbol akademisi ve futbol kulübü arasındaki fark

"Futbol okulu" ve "futbol akademisi" piyasada kullanılan adlardır; incelediğimiz resmî metinlerde bu adlarla tanımlanmış ayrı bir hukuki statü yok. Genellikle futbol okulu, çocuklara temel futbol becerilerini kazandıran ve yarışmayı ön planda tutmayan bir yapıyı anlatır. Futbol akademisi ise daha seçici, yarışma odaklı ve çoğu zaman bir kulübün altyapısıyla bağlantılı bir yapıyı çağrıştırır. Futbol kulübü ise resmî müsabakalara katılmak için tescil edilmiş tüzel kişidir.

Futbolda hangi kurallar geçerli? Federasyon yapısı

Futbol, Türkiye'de kendi kuruluş kanunu olan bir branştır. 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.1, federasyonu özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliğe sahip ve özerk bir yapı olarak kuruyor. m.3 federasyonun görevleri arasında Türkiye'deki her türlü futbol faaliyetini yürütmeyi, düzenlemeyi ve denetlemeyi sayıyor; m.4 ise Türkiye'deki her türlü futbol teşkilatının federasyona bağlı olduğunu ve bunların hak ve görevlerinin federasyon statüsü ile talimatlarda tanımlandığını söylüyor. Aynı kanuna göre talimatlar, aksi kararlaştırılmadıkça federasyonun resmî internet sitesinde yayımlandığı gün yürürlüğe giriyor.

Bu yapı bir futbol okulu kurucusu için şu anlama gelir: diğer branşlarda Bakanlık yönetmelikleriyle düzenlenen bazı konular, futbolda federasyonun kendi statü ve talimatlarıyla düzenlenir. Bizim kullandığımız resmî mevzuat arşivinde futbol federasyonunun statüsü ve talimatları bulunmuyor. Bu nedenle bu yazıda futbol federasyonunun antrenör belgesi, lisans, yaş kategorisi ya da futbol okulu tesciline ilişkin ayrıntılı kurallarını aktarmıyoruz; bu konularda doğrudan federasyonun yayımladığı güncel talimatlara bakın ve federasyonun ilgili birimlerine danışın.

Futbol okulu nasıl açılır? Adım adım

Hedefinizi belirleyin: okul mu, akademi mi?

Yalnızca antrenman ve oyun odaklı bir okul mu kuracaksınız, yoksa öğrencilerinizi ileride resmî maçlarda oynatmayı mı hedefliyorsunuz? Okul modelinde kulüp kurmanız gerekmeyebilir. Akademi modelinde ya kendi kulübünüzü kurar ya da mevcut bir amatör kulüple yazılı bir iş birliği yaparsınız. Bu kararı en başta vermek, saha, antrenör ve kayıt evrakı tercihlerinizi de belirler.

Sahayı ve tesisi seçin

Futbol okulunun en büyük kalemi sahadır. Kendi sahanızı kurmak, mevcut bir halı saha ya da suni çim tesisiyle saat bazlı anlaşmak veya bir okulun ya da belediyenin sahasını kullanmak mümkün. Kendi tesisinizi işletecekseniz Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği devreye girer: yönetmelik tesislerin boyut ve niteliklerinin branşın federasyonunca belirleneceğini (m.8) ve açık tesislerde zeminin federasyonun öngördüğü çim, asfalt, beton gibi malzemelerle kaplanmış olacağını (m.9) söylüyor. Yönetmeliğin geçici m.5 maddesi de futbol federasyonu gerekli düzenlemeleri yapıncaya kadar özel suni çim futbol tesislerine ilişkin esasların Bakanlık birimince belirleneceğini ve yeterlilik belgesiyle açılış izninin il müdürlüklerince verileceğini öngörüyor. Bu geçiş hükmünün bugün nasıl uygulandığını il müdürlüğüne sorun.

Saha güvenliği için aynı yönetmeliğin m.9 maddesi bazı somut şartlar sayıyor: çalışma alanında tehlike yaratan keskin kenarların darbeyi hafifletici malzemeyle kaplanması, direk, hendek, çukur, toprak yığını ve ağaç gibi engellerin bulunmaması, yangın söndürme aletlerinin hazır tutulması ve sporcu sayısına yetecek kadar malzeme bulundurulması. Soyunma odası, duş ve tuvalet şartlarının ayrıntısı için özel spor tesisi belgeleri yazımıza bakın.

Kiralık sahada çalışacaksanız sözleşmeyi netleştirin

Birçok futbol okulu kendi sahası olmadan, kiralık sahalarda başlar. Bu modelde ruhsat ve tesis izni çoğunlukla sahayı işletenin sorumluluğundadır; ancak sizin de bilmeniz gereken noktalar var. Tesisin açılış izninde hangi spor dallarının yazdığını sorun, çünkü tesis izin dışı amaçla kullanılamaz (m.17). İlk yardım dolabının, acil durumda aranacak sağlık kuruluşunun ve soyunma alanlarının kullanım koşullarının kimin sorumluluğunda olduğunu sözleşmeye yazın. Saat değişikliği, hava koşulları ve saha bakımı nedeniyle iptal edilen antrenmanların nasıl telafi edileceğini de sözleşmede belirleyin; bu, velilere vereceğiniz sözün temelidir.

Federasyon yeterlilik belgesi ve açılış izni

Kendi tesisinizi açıyorsanız Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği, faaliyet gösterilecek her spor dalı için ilgili federasyondan yeterlilik belgesi alınmasını (m.10) ve başvurunun il müdürlüğüne yapılmasını (m.5) öngörüyor. Yönetmelik federasyonu, Bakanlığa bağlı federasyonlarla birlikte özerk federasyonları da kapsayacak şekilde tanımlıyor. Belgeler tamamlandıktan sonra komisyon tesisi yerinde inceler ve çalışma izni belgesi düzenlenir (m.11, m.15). Futbol için yeterlilik belgesini hangi birimin, hangi talimata göre verdiğini il müdürlüğüne ve futbol federasyonuna teyit edin.

Antrenör kadrosunu kurun

Tesis yönetmeliğinin m.22 maddesi, işleticinin uygun kademede antrenörlük belgesine veya federasyonların tanıdığı başka bir eğitici belgesine sahip çalıştırıcı tutmasını zorunlu tutuyor. Antrenör Eğitimi Yönetmeliği ise kendi tanımında federasyonu 3289 sayılı Kanun kapsamında kurulan spor federasyonları olarak belirliyor. Futbol federasyonu ayrı bir kuruluş kanununa sahip olduğu için futbol antrenörlüğü belgelerinin hangi düzenlemeye göre verildiğini federasyonun antrenör eğitimi talimatlarından kontrol edin. Hangi kademenin hangi yaş grubunda çalışabileceğini de aynı kaynaktan öğrenin; işe alırken izleyeceğiniz kontrol listesini spor okulu antrenör şartları yazımızda bulabilirsiniz.

Sağlık, kayıt ve veli izni düzenini kurun

Tesis yönetmeliğinin m.24 maddesi ilk yardım dolabı bulundurulmasını, federasyonun zorunlu gördüğü branşlarda doktor muayenesinin belgelenmesini, her kişi için sağlık dosyası düzenlenmesini ve tesisin bir sağlık kuruluşuyla bağlantılı çalışmasını istiyor. m.25 ise kayıtta başvuru formu, kimlik numarası beyanı, reşit olmayanlar için veli veya vasinin yazılı izni, sağlık raporu ve fotoğraf istenmesini öngörüyor. Futbol temaslı bir oyun olduğu için antrenörlerinizin ilk yardım bilgisini güncel tutması ve sakatlık durumunda veliye nasıl haber verileceğinin yazılı olması özellikle önemlidir. Grup listeleri, yoklama ve veli bilgilendirmesini aynı düzende tutmak için spor okulları için hazırladığımız yazılım üzerinde çalışıyoruz. Kayıt sözleşmesinin içeriğini spor okulu kayıt sözleşmesi rehberimizde anlatıyoruz.

Yaş grupları nasıl kurulur?

Futbol okullarında gruplar genellikle doğum yılına ve gelişim düzeyine göre oluşturulur. Hangi yaşın hangi kategoriye girdiğini, resmî maçlarda hangi kategorilerin oynadığını ve kategori adlarını federasyon talimatları belirler; bu yazıda bilerek yaş sınırı vermiyoruz. Antrenör Eğitimi Yönetmeliği de antrenör görev tanımlarında minikler ve yıldızlar gibi kategori adlarını kullanıyor, ancak bu kategorilerin yaş aralıkları federasyon düzenlemeleriyle belirleniyor.

Pratikte iyi işleyen bir düzen için şu ilkeler yardımcı olur:

• Grupları önce federasyonun resmî kategorilerine göre ayırın; böylece ileride kulüp ve lisans tarafına geçiş kolaylaşır.
• Aynı kategoride gelişim farkı büyükse başlangıç ve gelişmiş seviye gibi alt gruplar açın; ama alt grup adlarını resmî kategori adlarıyla karıştırmayın.
• Her grup için sorumlu antrenörü ve varsa yardımcı antrenörü belirleyin; yardımcı antrenörün üst kademe bir antrenörün nezaretinde çalışması gerektiğini unutmayın.
• Grup büyüklüğünü sahanın ve antrenör sayısının güvenli şekilde yönetebileceği düzeyde tutun.
• Kız ve erkek öğrencilerin birlikte ya da ayrı çalışacağı gruplarda soyunma ve tuvalet düzenini tesis şartlarına göre planlayın.

Grupların hangi gün ve saatlerde çalışacağını belirlerken velilerin okul ve iş düzenini, sahanın müsaitliğini ve antrenörlerin sözleşmede yazan çalışma saatlerini birlikte düşünün. Program hazırlamanın genel ilkelerini ders programı nasıl hazırlanır yazımızda anlattık.

Futbol okulu ve lisans ilişkisi

Veliler en çok "çocuğum bu okulda lisanslı olacak mı?" diye sorar. Cevap, okulunuzun yapısına bağlıdır. 3289 sayılı Kanunun m.22 maddesi, sporcuların yarışmalara katılabilmeleri için lisans almalarını şart koşuyor ve lisansın bir kulüp adına ya da ferdi olarak alınabileceğini söylüyor. Sporcu Lisans, Vize ve Transfer Yönetmeliği da lisansı spor yapmaya ve yarışmalara katılmaya ilişkin izin belgesi olarak tanımlıyor. Ancak bu yönetmelik de kendi kapsamındaki federasyonları 3289 sayılı Kanun kapsamında kurulan federasyonlar olarak tanımladığından, futbolda lisans, vize ve transfer işlemlerinin ayrıntısı futbol federasyonunun talimatlarına göre yürür.

Pratikte bunun anlamı şudur: yalnızca antrenman yaptıran bir futbol okulu öğrencilerine kendi adına futbol lisansı çıkaramaz. Öğrencinin resmî maçlarda oynaması için tescilli bir kulüp adına lisanslanması gerekir. Bu yüzden akademi modelinde çalışan okullar ya kendi kulübünü kurar ya da bir kulüple iş birliği yapar. Velilere kayıt sırasında bu ayrımı açıkça anlatmak, sonradan doğabilecek hayal kırıklığını önler. Lisans başvurusunun genel işleyişini sporcu lisansı nasıl çıkarılır rehberimizde ele alıyoruz.

Futbol okulu için açılış kontrol listesi

• Okul mu akademi mi olacağına ve kulüp gerekip gerekmediğine karar verildi
• Saha seçildi; kendi tesisse ölçü ve zemin şartları, kiralıksa tesisin futbol için izinli olduğu kontrol edildi
• Kiralık sahada ilk yardım, soyunma alanı ve iptal-telafi kuralları sözleşmeye yazıldı
• Federasyonun güncel antrenör, kategori ve lisans talimatları okundu
• Belgeli antrenörlerle çalışma saatlerini ve izin günlerini gösteren sözleşmeler yapıldı
• Yeterlilik belgesi ve açılış izni için il müdürlüğüyle görüşüldü
• Kayıt formu, veli izni, sağlık raporu ve aydınlatma metni hazırlandı
• Antrenman malzemesi, ilk yardım dolabı ve acil iletişim bilgileri sahada hazır
• Grup listeleri, antrenman programı ve veli bilgilendirme düzeni kuruldu

Bir futbol okulunda antrenman günü

Antrenmandan önce sorumlu antrenör sahaya erkenden gelir; zeminde tehlike yaratacak bir şey olup olmadığını, kalelerin sabitlendiğini ve ilk yardım çantasının yerinde olduğunu kontrol eder. Grup listesine bakarak o gün sağlık durumu nedeniyle hafif çalışması gereken ya da antrenmana katılmayacak öğrencileri not alır.

Çocuklar geldiğinde veliler tribün ya da bekleme alanında kalır, antrenör grubu teslim alır. Isınma, teknik çalışma, küçük alan oyunları ve maç oyunu sırasında yardımcı antrenör belirli bir istasyonu yönetir. Bir çocuk düşüp yaralanırsa antrenman durdurulur, ilk müdahale yapılır, gerekirse sağlık kuruluşuna başvurulur ve veliye hemen haber verilir; olay kısa bir notla kayda geçirilir. Antrenman bitiminde çocuklar velilerine teslim edilir, gelmeyen veli varsa çocuk antrenörün gözetiminde bekletilir. Gün sonunda antrenör yoklamayı ve kısa gelişim notlarını sisteme girer, yönetici de bir sonraki antrenmanın saha durumunu teyit eder.

Sık yapılan hatalar

• Velilere lisans sözü vermek. Kulüp bağlantısı olmayan bir okul öğrencisine kendi adına futbol lisansı çıkaramaz; bunu kayıt sırasında açıkça söyleyin.
• Federasyon talimatlarını okumadan grup ve antrenör planı yapmak. Futbolda kategori ve antrenör belgeleri federasyon düzenlemelerine bağlıdır.
• Kiralık sahada sorumlulukları yazıya dökmemek. İlk yardım, soyunma alanı ve iptal kuralları sözleşmede yoksa ilk sorunda okul ve saha işletmesi karşı karşıya gelir.
• Kalabalık grubu yardımcısız çalıştırmak. Güvenliği zayıflatır; yardımcı antrenörün de nezaret altında çalışması gerektiğini unutmayın.
• Sağlık raporunu kayıt sonrasına bırakmak. Rapor ve veli izni, öğrenci sahaya çıkmadan tamamlanmalıdır.
• Çocuk fotoğraflarını izinsiz paylaşmak. Maç ve antrenman görüntüleri kişisel veridir; paylaşım kurallarını veli iletişimi ve KVKK yazımızda anlatıyoruz.

Sık Sorulan Sorular

Futbol okulu açmak için ne gerekir?

Kendi tesisinizi işletecekseniz işyeri ruhsatı, federasyon yeterlilik belgesi, belgeli antrenörlerle yapılmış sözleşmeler ve il müdürlüğünden açılış izni temel gerekliliklerdir. Kiralık sahada çalışacaksanız tesisin futbol için izinli olması ve sorumlulukların sözleşmede paylaştırılması gerekir.

Futbol okulu açmak için antrenör olmak gerekir mi?

İşletmeci olarak antrenör olmanız şart değildir; ancak tesis yönetmeliği belgeli bir çalıştırıcı tutmanızı istiyor. Futbol antrenörlüğü belgelerinin koşullarını futbol federasyonunun güncel talimatlarından kontrol edin.

Futbol okulu öğrencisi resmî maçta oynayabilir mi?

Resmî maçlarda oynamak için öğrencinin tescilli bir kulüp adına lisanslanması gerekir. Okulunuz bir kulüp değilse bu, kendi kulübünüzü kurarak ya da bir kulüple iş birliği yaparak mümkün olur.

Halı sahada futbol okulu açılır mı?

Kiralık bir halı sahada antrenman yaptırmak yaygın bir modeldir. Tesisin açılış izninde futbolun yer aldığını, ilk yardım ve soyunma alanı düzenini ve iptal kurallarını sözleşmeyle güvence altına alın.

Futbol okulunda yaş grupları nasıl belirlenir?

Kategori adları ve yaş aralıkları federasyon talimatlarıyla belirlenir. Önce resmî kategorilere göre gruplayın, gerekirse aynı kategori içinde seviye grupları açın.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: Spor okulu nasıl açılır? · Spor kulübü nasıl kurulur? · Sporcu lisansı · Spor okulu antrenör şartları · Spor okulu öğrenci bulma