Araçlar
5953 İşveren Risk Simülatörü
Gazeteci alacaklarını ödememenin işverene maliyetini kalem kalem çıkarır: yıllık izinde üç kat ceza ve çift ücret, fazla mesaide beş kat ceza.
Dayanak: 5953 sayılı Kanun m.14, m.25, m.26, m.27, m.29, m.30 · Ek m.3
5953 İşveren Risk Simülatörü nasıl hesaplanır?
-
Aylık brüt ücreti girin
Bütün kalemler bu ücret üzerinden hesaplanır.
-
Ödenmeyen kalemleri girin
Kullandırılmayan izin günü ve ödenmeyen fazla mesai tutarı ayrı ayrı sorulur.
-
Hesapla düğmesine basın
Araç hem gazeteciye ödenecek tutarı hem idarî para cezasını ayrı satırlarda gösterir.
Yaptırım kalemleri
| İhlal | Yaptırım | Madde |
|---|---|---|
| Yazılı sözleşme yapmama | Beher mukavele için idarî para cezası | m.26/a |
| Kıdem tazminatını ödememe | İdarî para cezası | m.26/b |
| Ölüm tazminatını ödememe | İdarî para cezası | m.26/c |
| Ücreti zamanında veya bankaya yatırmadan ödeme | Her bir gazeteci için idarî para cezası | m.27/a |
| Askerlik ve gebelik ücretini ödememe | İdarî para cezası | m.27/b |
| Hapis ve yayın tatili ücretini ödememe | İdarî para cezası | m.27/c |
| Yıllık izni vermeme veya ücretini ödememe | İzin ücretlerinin 3 katı idarî para cezası + gazeteciye ücretin 2 kat ödenmesi | m.29 |
| Fazla mesaiyi ödememe veya eksik ödeme | Ödenmeyen tutarın 5 katı idarî para cezası | Ek m.3 |
| Kazanılmış hakları aşağı çekme | İdarî para cezası | m.25 · m.30 |
| Cezayı veren makam | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü | m.30 |
Sık Sorulanlar
Yıllık izin vermemenin maliyeti ne?
m.29 iki ayrı sonuç doğurur: izni vermeyen veya verip de ücretini ödemeyen işverene, izin süresine tekabül eden ücretlerin toplamının üç katı idarî para cezası uygulanır; ayrıca gazeteciye ödenmesi gereken ücret iki kat olarak ödenir. Yani aynı olayda hem ceza hem çift ücret çıkar.
Fazla mesaide ceza kaç kat?
Ek m.3: fazla çalışma ücretini ödemeyen veya eksik ödeyen işverene, ödemediği veya eksik ödediği tutarın beş katı idarî para cezası uygulanır.
Ücret geç ödenirse günlük yüzde 5 işler mi?
İşlemez. m.14'ün ikinci fıkrasındaki günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme hükmü, Anayasa Mahkemesinin 25/12/2019 tarihli, E.2019/108, K.2019/101 sayılı kararıyla iptal edilmiştir (yürürlük 14/2/2020). Bugün genel faiz rejimi uygulanır. İnternetteki hesaplayıcıların çoğu hâlâ yüzde 5 hesaplıyor.
Ücret elden ödenebilir mi?
Zorunluluğa tabi işverenler bakımından ödenemez. m.14: ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü ödeme, zorunluluğa tabi tutulan işverenlerce özel banka hesabına yatırılmaksızın ödenemez. Aykırılıkta m.27/a uyarınca her bir gazeteci için idarî para cezası uygulanır.
Maktu para cezalarının güncel tutarı ne?
Bu araç maktu tutarları TL olarak yazmaz. m.26, m.27 ve m.30'daki rakamlar kanun metnindeki eski değerlerdir ve her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Yürürlükteki tutar için ilgili yılın tebliğine bakın; katsayıya bağlı kalemler (üç kat, beş kat, iki kat) ise ücret üzerinden hesaplanabildiği için burada rakamla verilir.
Kanunun uygulanması mevcut hakları düşürebilir mi?
Düşüremez. m.25: bu Kanunun uygulanması neticesi işverene düşen vecibeler, gazetecilerin ücret ve diğer haklarının daha aşağı hadlere indirilmesine sebep tutulamaz. Aykırı davranana m.30 cezası uygulanır.
Bu araçlar mevzuatın resmî metinlerine dayanan hesap yardımcılarıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut bir fesih, tazminat hesabı ya da başvuruda bağlayıcı olan, yetkili kurumun kararı ve mevzuatın güncel metnidir. Ayrıntılı anlatım: konuyu anlatan rehber.