Araçlar

5953 mi 4857 mi? Rejim Karşılaştırması

Görev tanımınıza göre hangi kanuna tabi olduğunuzu belirler ve iki rejimin farklarını kalem kalem karşılaştırır.

Dayanak: 5953 sayılı Kanun m.1, m.6, m.21, Ek m.1, Ek m.4 · 4857 sayılı Kanun

Ölçüt unvan değil, işin niteliğidir: fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışmak.

5953 mi 4857 mi? Rejim Karşılaştırması nasıl kullanılır?

  1. Hangi kuruluşta çalışıyorsunuz

    5 seçenek var, örneğin “Gazete veya mevkute” ve “Haber veya fotoğraf ajansı”. “Bunların dışında bir kuruluş” yanıtı doğrudan “5953 kapsamı dışında görünüyorsunuz” sonucuna götürür. Kalan yanıtlar sizi bir sonraki soruya geçirir.

  2. Göreviniz ne

    Bu soru yalnızca önceki adımda “Gazete veya mevkute” ya da “Haber veya fotoğraf ajansı” dediyseniz çıkar. 4 seçenek var: “Haber toplama, yazma, editörlük, foto muhabirliği, köşe yazarlığı gibi fikir ve sanat işi”, “Radyo-TV haber biriminde basın kartlı personel”, “İdari, mali veya teknik görev”, “Dağıtım, baskı, matbaa”. Her seçenek doğrudan bir sonuca götürür; toplam 3 farklı sonuç çıkabilir.

  3. Sonucu dayanağıyla birlikte okuyun

    Araç toplam 4 sonuçtan birine götürür. Her sonuç; dayandığı madde, yapmanız gerekenler ve varsa uyarılarla birlikte gösterilir. Verdiğiniz yanıtlar da çıktının içinde tekrarlandığı için sonucu olduğu gibi dosyanıza ekleyebilirsiniz.

Bu araç hangi sonuçları veriyor?

SonuçHangi yanıtlaDayanak
5953 sayılı Basın İş Kanununa tabisinizHaber toplama, yazma, editörlük, foto muhabirliği, köşe…5953 m.1
5953 sayılı Kanuna tabisinizRadyo-TV haber biriminde basın kartlı personel6112 m.23 · 5953 m.1
4857 sayılı İş Kanununa tabisinizİdari, mali veya teknik görev / Dağıtım, baskı, matbaa5953 m.1
5953 kapsamı dışında görünüyorsunuzBunların dışında bir kuruluş5953 m.1

Sık Sorulanlar

Gazeteciler 4857'ye tabi değil mi?
Değil. 5953 sayılı Kanun m.1, Türkiye'de yayınlanan gazete ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajanslarında fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlar için ayrı bir rejim kurar. 7418 sayılı Kanunla internet haber siteleri de kapsama alınmıştır. İdari, teknik ve dağıtım personeli ise 4857'ye tabidir.
İki rejim arasındaki en büyük fark ne?
Kıdem esası. 5953'te kıdem tazminatı meslekteki toplam hizmete göre hesaplanır ve önceki işverenlerde geçen süre de sayılır; 4857'de ölçü aynı işyerindeki hizmettir. İkinci büyük fark yıllık izindir: 4/6 hafta karşısında 14/20/26 gün.
Radyo-televizyon çalışanı 5953'e tabi mi?
Haber biriminde çalışan basın kartlı personel tabidir. 6112 m.23 bu personelin 5953 sayılı Kanuna tabi olduğunu açıkça söyler; kuruluşun bu kişilerle yazılı sözleşme yapması gerekir.
Fazla mesai sınırı neden farklı?
5953 Ek m.1 fazla çalışmayı günde en çok üç saatle sınırlar ve saat 24.00'ten sonraya denk gelen saatleri bir misli fazlasıyla ödetir. 4857'de sınır yıllık 270 saattir ve zam oranı %50'dir; gece için ayrı bir kat öngörülmez.
Uyuşmazlık hangi mahkemede görülür?
5953 Ek m.4 uyarınca iş mahkemelerinde. Uygulanacak maddi hukuk 5953 olsa da yargı yolu iş mahkemesidir.

Bu araçlar mevzuatın resmî metinlerine dayanan hesap yardımcılarıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut bir fesih, tazminat hesabı ya da başvuruda bağlayıcı olan, yetkili kurumun kararı ve mevzuatın güncel metnidir. Ayrıntılı anlatım: konuyu anlatan rehber.