LGS koçluğu nasıl yapılır? Ortaokul öğrencisi ve veli ile çalışmak

LGS koçluğunun YKS koçluğundan farkı

LGS'ye hazırlanan öğrenci bir çocuktur. Kendi kendine plan yapma, uzun süre dikkatini koruma, bir hedef uğruna bugünden vazgeçme gibi beceriler bu yaşta henüz gelişme aşamasındadır. Bu yüzden LGS koçluğu, YKS koçluğunun küçültülmüş bir hâli değil, farklı bir yaklaşım gerektiren ayrı bir iştir.

Bu farkların pratikteki sonucu şudur: LGS koçu daha sık ve daha kısa temas kurar, programı daha görsel ve somut tutar, veliyle daha planlı iletişim kurar ve çocuğun duygusal durumuna daha fazla dikkat eder.

Ortaokul öğrencisiyle çalışmanın temel ilkeleri

Kısa ve somut hedefler

Ortaokul öğrencisi için uzak bir sınav sonucu soyut kalır. Hedefi, öğrencinin elle tutabileceği küçük adımlara bölün: bir konuyu bitirmek, bir test kitabının bir bölümünü tamamlamak, planlanan çalışmayı aksatmamak. Her küçük adımın tamamlandığını görmek, çocuğun en güçlü motivasyon kaynağıdır.

Görünür bir program

Programı çocuğun anlayacağı ve kolayca takip edebileceği bir biçimde hazırlayın. Yapılan işin işaretlenebildiği, ilerlemenin göze göründüğü bir çizelge, uzun yazılı listelerden çok daha etkilidir. Programı çocukla birlikte hazırlamak, ona sahiplenme duygusu verir.

Oyun ve dinlenmeye yer açmak

Bu yaştaki bir çocuğun oyuna, harekete, arkadaşlarına ve ailesiyle geçirdiği zamana ihtiyacı vardır. Bütün boş zamanı ders çalışmayla dolduran programlar kısa sürede direnç ve tükenmişlik yaratır. Dinlenme ve oyun zamanını programa açıkça yazın; böylece çocuk dinlenirken suçluluk duymaz, veli de dinlenmenin plan dâhilinde olduğunu bilir.

Karşılaştırmadan uzak durmak

Çocuğu kardeşiyle, sınıf arkadaşıyla ya da başka öğrencilerle kıyaslamak, motivasyonu artırmak yerine çoğu zaman özgüveni zedeler. Çocuğu yalnızca kendi geçmişiyle karşılaştırın ve veliden de aynı tutumu benimsemesini rica edin.

LGS koçluğunda veli ile iş birliği

LGS koçluğunun başarısı büyük ölçüde veliyle kurulan iş birliğine bağlıdır. Çocuğun evdeki düzeni, çalışma ortamı, ekran kullanımı ve uyku saatleri velinin etkisi altındadır. Koçun planı ile evdeki gerçeklik çatışırsa, plan kaybeder.

İş birliğini baştan kurmak

• İlk görüşmede velinin beklentilerini ve kaygılarını dinleyin; çocuğun yanında konuşulmaması gereken konuları ayrıca ele alın.
• Rolleri netleştirin: koçun neyi takip edeceğini, velinin evde neyi destekleyeceğini, çocuğun kendi sorumluluklarını yazın.
• Bilgilendirmenin düzenini belirleyin: hangi aralıkla, hangi kanaldan, ne tür bir özet paylaşılacağını konuşun.
• Acil olmayan konular için anlık mesaj yerine planlı bilgilendirmeyi tercih edin; bu hem sizin hem velinin işini kolaylaştırır.
• Ev ortamı için somut öneriler verin: sabit bir çalışma yeri, çalışma sırasında telefonun uzakta tutulması, düzenli uyku.

Velinin kaygısını yönetmek

LGS döneminde velinin kaygısı çoğu zaman çocuğun kaygısından yüksektir ve bu kaygı çocuğa doğrudan geçer. Tek bir deneme sonucunun ardından gelen endişeli mesajlara, eğilimi ve süreci göstererek sakin bir dille yanıt verin. Veliye, sonucu sürekli sormak yerine çocuğun emeğini ve düzenini takdir etmesinin etkisini anlatın. Velinin baskısının çocuğu zorladığını gözlemliyorsanız bunu çocuğun yanında değil, veliyle ayrı bir görüşmede konuşun.

LGS sürecinde çalışma programı nasıl kurulur?

LGS programı, okul programıyla iç içe kurulur. Okulda işlenen konularla paralel ilerlemek, çocuğun okulda öğrendiğini evde pekiştirmesini sağlar ve birbirinden kopuk müfredatlarla boğuşmasını önler.

• Okul ders programını ve okulda işlenen konuları öğrenin; programı bu akışa göre hizalayın.
• Okul sınavlarını ve ödev dönemlerini önceden programa işleyin.
• Çalışma bloklarını çocuğun dikkat süresine göre kısa tutun ve aralarına hareket molası koyun.
• Her günün sonunda çocuğun işaretleyebileceği küçük ve net işler belirleyin.
• Tekrarı programın düzenli bir parçası yapın; yeni konu kadar eski konuların tekrarına da yer açın.
• Deneme günlerini ve deneme sonrası değerlendirmeyi ayrı bir iş olarak programa yazın.
• Her hafta telafi için boşluk bırakın; bu yaşta beklenmedik aksamalar çok olağandır.

Program uyumu düştüğünde önce programın çocuğa uygun olup olmadığını sorgulayın. Sürekli yapılamayan bir program, çoğu zaman çocuğun yetersizliğini değil, programın fazla yüklü ya da fazla soyut olduğunu gösterir.

Deneme sınavlarını çocuğu yıpratmadan değerlendirmek

Deneme sınavları LGS hazırlığının doğal bir parçasıdır, ama ortaokul öğrencisi için sonuç kolayca bir yargıya dönüşebilir. Koç olarak denemeyi bir not kâğıdı değil, ne öğrenmemiz gerektiğini gösteren bir harita olarak sunun.

• Denemeden sonra önce çocuğun nasıl hissettiğini sorun, sonra sonuca bakın.
• Yanlışları çocukla birlikte türlerine ayırın: konuyu bilmemek, soruyu yanlış okumak, işlem hatası, zamana yetişememek.
• Her denemeden programa yalnızca birkaç küçük değişiklik çıkarın.
• İyi giden alanları da açıkça söyleyin; değerlendirme yalnızca hatalardan oluşmasın.
• Kararları tek denemeye göre değil, birkaç denemenin eğilimine göre verin.
• Velinin sonucu çocuğun yanında yorumlamamasını rica edin; değerlendirmeyi önce siz çocukla yapın.

Deneme sonuçlarını, hata türlerini ve programa yansıyan değişiklikleri tek bir kayıtta tutmak, hem çocuğun gelişimini görünür kılar hem de veliye verdiğiniz özetin dayanağını oluşturur. Bu düzen için eğitim koçları ve özel öğretmenler için hazırladığımız yazılım hazırlık aşamasında; kullandığınız araç ne olursa olsun kayıtların düzenli tutulması esastır.

Okul ve öğretmenlerle uyum

LGS öğrencisinin günü büyük ölçüde okulda geçer ve okul öğretmenleri çocuğu sizden çok daha sık görür. Okulun programıyla çatışan bir koçluk planı, çocuğu okul ile koç arasında bırakır. Velinin aracılığıyla okulda işlenen konuları ve okul sınav takvimini takip edin. Çocukta dikkat, öğrenme ya da uyum sorunu olduğunu düşündüğünüz durumlarda bunu okulun rehberlik servisiyle konuşması için veliyi yönlendirin; tanı koymak ya da tedavi önermek koçun işi değildir.

Çocuk verisinde veli bilgilendirmesi ve onay

LGS koçluğunda çalıştığınız öğrenci reşit değildir ve bu durum kişisel verilerin işlenmesinde ayrıca özen gerektirir. Aşağıdaki bilgiler, kaynaklarda açıkça yer alan hükümlere dayanır; kaynakların açıkça çözmediği noktaları da ayrıca belirtiyoruz.

Kanun ne söylüyor?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.3 açık rızayı belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza olarak tanımlar. m.5, kişisel verilerin kural olarak açık rıza olmadan işlenemeyeceğini, ancak bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması gibi sayılan şartlardan biri varsa açık rıza aranmayabileceğini düzenler. m.10, verileri elde ederken kişiyi veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, verilerin kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile hakları konusunda bilgilendirme yükümlülüğü getirir. m.12 ise verilerin güvenliği için uygun teknik ve idari tedbirlerin alınmasını zorunlu tutar.

6698 sayılı Kanunda çocuklara özgü ayrı bir hüküm yer almaz. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.335 ergin olmayan çocuğun ana ve babasının velayeti altında olduğunu, m.342 ise ana ve babanın velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuğun yasal temsilcisi olduğunu belirtir. Aynı kanunun m.16 hükmü, ayırt etme gücüne sahip küçüklerin yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça kendi işlemleriyle borç altına giremeyeceğini düzenler. Bu nedenle koçluk sözleşmesini veliyle kurmanız ve aydınlatmayı veliye yapmanız, kaynaklarla uyumlu bir yoldur.

Pratikte dikkat edilecekler

• Koçlukla ilgili aydınlatmayı veliye yazılı olarak yapın; hangi bilgileri neden topladığınızı, kimlerle paylaşabileceğinizi ve velinin haklarını anlatın.
• Çocuğu da yaşına uygun bir dille bilgilendirin; neyi neden kaydettiğinizi bilmesi güveni artırır.
• Yalnızca koçluk için gerçekten gerekli olan bilgileri toplayın; m.4 verilerin işleme amacıyla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını ister.
• Dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü raporu ya da başka bir sağlık bilgisi m.6 kapsamında özel nitelikli kişisel veridir; böyle bir bilgiyi ancak gerçekten gerekliyse ve kanundaki şartlara uygun olarak kaydedin.
• Çocuğun bilgilerini mesajlaşma gruplarında, ortak paylaşımlı dosyalarda ya da tanıtım içeriklerinde kullanmayın.
• Koçluk sona erdiğinde verileri ne yapacağınızı belirleyin; m.7, işleme sebebi ortadan kalkan verilerin silinmesini, yok edilmesini ya da anonim hâle getirilmesini öngörür.

Velilerden bilgi topladığınız formlar için iletişim formunda aydınlatma ve açık rıza, aydınlatma metninin yapısı için aydınlatma metni nasıl hazırlanır yazılarımıza bakabilirsiniz. Reşit olmayan öğrenci verisinin takip sürecindeki yerini öğrenci takibi rehberinde ele alıyoruz.

Tanıtımda çocuğa ve veliye yönelik reklam kuralları

LGS koçluğunun tanıtımı doğrudan velilere ve dolaylı olarak çocuklara ulaşır. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.24, çocuklara yönelik olan veya çocukları etkileme olasılığı bulunan reklamlar için özel kurallar koyar. Bu kurallar arasında çocuklarda gerçek dışı beklentiler yaratacak unsurlara yer verilmemesi, bir hizmeti kullanmanın çocuğa yaşıtlarına göre üstünlük sağlayacağı mesajının verilmemesi, ebeveynlerin çocuklarına duyduğu sevgi ve bağlılık gibi hassasiyetlerin istismar edilmemesi ve çocukların bir hizmeti edinmek için ebeveynlerini ikna etmeye doğrudan teşvik edilmemesi yer alır. Aynı maddeye göre mesafeli sözleşmelere ilişkin reklamlar doğrudan çocukları hedef alan satın alma daveti içeremez.

Pratikte bu, "çocuğunuz geride kalmasın" türünden kaygı üreten mesajlardan, kesin sonuç vaadinden ve çocuğu doğrudan hedefleyen satış çağrılarından uzak durmak anlamına gelir. Tanıtımda nasıl çalıştığınızı, süreci ve veliyle iş birliğinizi anlatmak hem kurallara uygun hem de velinin gözünde daha güven vericidir. Öğrenci bulma kanallarının tamamını özel ders öğrenci bulma rehberinde anlatıyoruz.

LGS koçluğunda sık yapılan hatalar

• Ortaokul öğrencisine YKS öğrencisine uygun uzun ve yoğun bir program vermek.
• Programdan oyunu, hareketi ve dinlenmeyi tamamen çıkarmak.
• Çocuğu kardeşi, arkadaşları ya da başka öğrencilerle kıyaslamak.
• Velinin kaygısını yatıştırmak yerine onu artıran yorumlar yapmak.
• Okul programını hesaba katmadan ayrı bir müfredat yürütmek.
• Deneme sonuçlarını çocuğun yanında yargılayıcı bir dille değerlendirmek.
• Çocuğun sağlık bilgilerini gereksiz yere toplamak ya da güvensiz ortamlarda saklamak.
• Tanıtımda kesin sonuç vaat etmek ya da veliyi kaygı üzerinden yönlendirmek.

Sık Sorulan Sorular

LGS koçluğu ne işe yarar?

LGS koçluğu, ortaokul öğrencisinin hazırlık sürecini yaşına uygun, takip edilen ve veliyle birlikte yürütülen bir düzene dönüştürür. Koç, çocuğun çalışma alışkanlığını kurmasına, deneme sonuçlarından öğrenmesine ve sürecin aile içinde gerilime dönüşmemesine yardım eder.

LGS koçluğu ile özel ders arasındaki fark nedir?

Özel derste öğretmen belirli bir dersin konusunu anlatır. LGS koçluğunda ise odak çocuğun bütün çalışma düzeni, programa uyumu, deneme değerlendirmesi ve veliyle iş birliğidir. Bu hizmetler birlikte de sunulabilir; farkı eğitim koçluğu nasıl yapılır rehberinde ayrıntılı anlattık.

LGS öğrencisinin velisiyle ne sıklıkla görüşülmeli?

Kesin bir sıklık kuralı yoktur; önemli olan düzenin baştan konuşulup yazılı hâle getirilmesidir. Planlı kısa özetler ve gerektiğinde ortak görüşmeler, anlık ve dağınık mesajlaşmadan çok daha sağlıklı sonuç verir.

Çocuğun bilgilerini kaydetmek için veli onayı gerekir mi?

6698 sayılı Kanunda çocuklara özgü ayrı bir hüküm yoktur; ancak Türk Medeni Kanunu ana ve babayı çocuğun yasal temsilcisi sayar. Veliyi yazılı olarak bilgilendirmeniz, yalnızca gerekli bilgileri toplamanız ve sağlık bilgisi gibi özel nitelikli verilerde kanundaki şartlara uymanız gerekir. Açık rızanın nasıl alınacağı konusunda tereddüdünüz varsa bir hukukçuya danışın.

Online LGS koçluğu yapılabilir mi?

Yapılabilir; ancak ortaokul öğrencisinde ekran başında dikkat daha çabuk dağılır ve veli desteği daha da önemli hâle gelir. Görüşmeleri kısa ve etkileşimli tutmak, programı görsel ve somut hazırlamak ve veliyle düzenli iletişim kurmak online LGS koçluğunun temelidir.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: Eğitim koçluğu nasıl yapılır? · YKS koçluğu · Öğrenci takibi · Özel ders öğrenci bulma · Formda aydınlatma ve açık rıza · KVKK uyumu kontrol listesi