Linux Sunucu Yönetimi Temelleri: SSH, Firewall, Cron ve Servis Yönetimi

SSH Key Authentication

Parola ile SSH bağlantısı güvensizdir. SSH key çifti oluşturup sunucuya ekleyin, ardından parola girişini kapatın.

İlgili rehberler: DNS nedir, ayarları değiştirme · Domain adı ve WHOIS sorgulama · Hosting türleri rehberi · Nginx yapılandırma · Plesk panel yönetimi

# Lokal makinede key oluştur
ssh-keygen -t ed25519 -C "admin@keydal.tr"

# Key'i sunucuya kopyala
ssh-copy-id -i ~/.ssh/id_ed25519.pub root@sunucu-ip

# Parola girişini kapat (/etc/ssh/sshd_config)
PasswordAuthentication no
PubkeyAuthentication yes

sudo systemctl restart sshd

UFW Firewall

Uncomplicated Firewall — iptables'ın kullanıcı dostu arayüzü. Sadece ihtiyacınız olan portları açın.

sudo ufw default deny incoming
sudo ufw default allow outgoing
sudo ufw allow 22/tcp    # SSH
sudo ufw allow 80/tcp    # HTTP
sudo ufw allow 443/tcp   # HTTPS
sudo ufw enable
sudo ufw status verbose

Systemd Servis Yönetimi

Modern Linux dağıtımlarında tüm servisler systemd ile yönetilir. Kendi uygulamanız için de unit dosyası yazabilirsiniz.

# /etc/systemd/system/myapp.service
[Unit]
Description=My Node.js App
After=network.target

[Service]
User=www-data
WorkingDirectory=/var/www/myapp
ExecStart=/usr/bin/node server.js
Restart=on-failure
RestartSec=5
Environment=NODE_ENV=production

[Install]
WantedBy=multi-user.target

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable myapp
sudo systemctl start myapp
sudo systemctl status myapp
journalctl -u myapp -f  # canlı log

Cron Job Zamanlama

crontab -e

# Her gün 03:00'da yedekleme
0 3 * * * /opt/scripts/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1

# Her 5 dakikada health check
*/5 * * * * curl -sf http://localhost:3000/health || systemctl restart myapp

# Her Pazartesi 09:00'da rapor
0 9 * * 1 /opt/scripts/weekly-report.sh

Modern Web Hosting ve Sunucu Altyapısı

Performanslı bir web hosting hizmeti üç temel altyapı kararına dayanır: NVMe SSD diskler (klasik SATA SSD'ye göre 4-6 kat IOPS), LiteSpeed Web Server veya Nginx + LSCache kombinasyonu (Apache'ye göre 9 kat istek kapasitesi) ve CloudLinux + Imunify360 izolasyonu. Hosting sağlayıcısının kontrol paneli (cPanel, Plesk, DirectAdmin), günlük yedek politikası, veri merkezi konumu ve destek ekibi yanıt süresi de büyük fark yaratır. Türkiye lokasyonu yerli ziyaretçilere düşük gecikme verirken; Hetzner Frankfurt veya OVH Roubaix gibi Avrupa lokasyonları global trafik için daha uygundur. Site büyüdükçe paylaşımlı hosting'ten VPS, ardından dedicated server'a geçiş; CPU/RAM/disk kaynaklarının web sitemizin ihtiyaçlarına göre ölçeklenmesini sağlar.